floranatolica
 
Ara Üye girişi DDbtn
-
 
Bu tür için henüz fotoğraf bulunmamaktadır
Gözlem bildir
Gürbüzdiken
Asteraceae / Centaurea / Centaurea rigida
mapmapmapmapmapmap
Gürbüzdiken (Centaurea rigida) Papatyagiller (Asteraceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Yukarı Fırat, Yukarı Murat-Van, Adana, Orta Fırat, Dicle alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir.
Bilimsel olarak Centaurea rigida Banks & Sol. şeklinde tanımlanır.

Centaurea etimolojisi

Centaurea cins adı, Yunan mitolojisinde tıp ve şifalı bitkiler konusundaki derin bilgisiyle tanınan, yarı insan yarı at figüründeki bilge Kentaur (Centaur) Khiron´a (Chiron) ithafen türetilmiştir; bu cinse ait bazı bitkilerin tarih boyunca yara iyileştirici ve tıbbi amaçlarla kullanılmasına yönelik mitolojik ve kültürel bir isimlendirmedir. Kısaltmalar arasında yer alan & işareti, bu bilim insanlarının bitki hakkındaki makaleyi birlikte yayınladılarını belirtir. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. Banks kısaltması bilim insanı Joseph Banks (1743-1820) için kullanılmıştır; Banks Kaptan James Cookun ilk büyük dünya seyahatine katılarak Pasifik ve Avustralyanın biyoçeşitliliğini belgeleyen İngiliz doğa bilimci, botanikçi ve bilim hamisidir; kırk yılı aşkın bir süre boyunca Kraliyet Cemiyeti (Royal Society) başkanlığını yürüterek dönemin bilimsel keşiflerine ve doğa tarihi araştırmalarına yön vermiştir; Kew Kraliyet Botanik Bahçelerinin idaresini üstlenip burayı büyük bir bitki koleksiyonu merkezi haline getirerek çok sayıda yeni egzotik bitki taksonunu literatüre kazandırmış ve botanik biliminin kurumsallaşmasında rol oynamış bir bilim insanıdır. Sol. kısaltması bilim insanı Daniel Carl Solander (1733-1782) için kullanılmıştır; Solander Carl Linnaeus’un yakın öğrencilerinden biri olan ve onun geliştirdiği ikili adlandırma sistemini İngilterede yaygınlaştıran İsveçli botanikçi ile doğa bilimcidir; Kaptan James Cook’un Endeavour gemisiyle çıktığı ilk dünya seyahatine Joseph Banks ile birlikte katılarak Avustralya, Yeni Zelanda ve Pasifik bölgesinden çok sayıda bitki örneği toplamış ve bunları kayıt altına almıştır; İngiltere’ye döndükten sonra British Museum bünyesinde doğa tarihi koleksiyonlarının küratörlüğünü yürütmüş, Banks’in zengin herbaryumunun ve Kew Botanik Bahçesi’ndeki örneklerin Linnaeus yöntemine göre sınıflandırılmasında görev alarak bitki taksonomisinin gelişimine katkı sunmuş bir bilim insanıdır.
Benzer taxonlar
Türkiye´de doğal yayılan diğer Centaurea türleri: C.acicularis, C.aegialophila, C.aggregata, C.akmanii, C.aksoyi, C.aladaghensis, C.albiflora, C.albonitens, C.amaena, C.amanicola, C.amanosensis, C.antalyensis, C.anthemifolia, C.antiochia, C.antitauri, C.aphrodisea, C.arenaria, C.arifolia, C.armena, C.athoa, C.aucheri, C.austroanatolica, C.axillaris, C.aytugiana, C.aziziana, C.babylonica, C.balsamita, C.baseri, C.behen, C.benedicta, C.bingoelensis, C.bruguierana, C.cadmea, C.calcitrapa, C.calolepis, C.cankiriensis, C.carduiformis, C.cariensiformis, C.cariensis, C.cassia, C.cataonica, C.chaldaeorum, C.cheiranthifolia, C.cheirolepidoides, C.cheirolopha, C.chrysantha, C.consanguinea, C.coronopifolia, C.cuneifolia, C.cyanus, C.davisii, C.deflexa, C.demirizii, C.depressa, C.derderiifolia, C.dichroa, C.diffusa, C.doddsii, C.drabifolia, C.drabifolioides, C.dursunbeyensis, C.elazigensis, C.ensiformis, C.ertugruliana, C.fenzlii, C.foliosa, C.gigantea, C.glabroauriculata, C.glastifolia, C.goksivriensis, C.gulissashvilii, C.hakkariensis, C.halophila, C.handelii, C.haradjianii, C.haussknechtii, C.helenioides, C.hermannii, C.hierapolitana, C.hyalolepis, C.iberica, C.inermis, C.inexpectata, C.isaurica, C.jacea, C.kaynakiae, C.kilaea, C.kirmacii, C.kizildaghensis, C.kochiana, C.kotschyi, C.kurdica, C.lanigera, C.laxa, C.leptophylla, C.longifimbriata, C.luschaniana, C.lycaonica, C.lycia, C.lycopifolia, C.lydia, C.macrocephala, C.macroptilon, C.malatyensis, C.marashica, C.mersinensis, C.nallihanensis, C.nemecii, C.nerimaniae, C.nigrescens, C.nivea, C.nydeggeri, C.obtusifolia, C.ochrocephala, C.odyssei, C.oltensis, C.olympica, C.pamphylica, C.paphlagonica, C.patula, C.persica, C.pestalozzae, C.phrygia, C.pichleri, C.pinetorum, C.polyclada, C.polypodiifolia, C.pseudokotschyi, C.pseudoreflexa, C.pseudoscabiosa, C.pterocaula, C.ptosimopappa, C.ptosimopappoides, C.pulchella, C.reflexa, C.regia, C.reuteriana, C.rhizantha, C.rhizocalathium, C.rigida, C.rupestris, C.sakariyaensis, C.salicifolia, C.saligna, C.salonitana, C.sclerolepis, C.scopulorum, C.sennikoviana, C.sericea, C.serpentinica, C.sieheana, C.sipylea, C.sivasica, C.solstitialis, C.sosnowskyi, C.spectabilis, C.spicata, C.spinosa, C.stapfiana, C.stereophylla, C.stevenii, C.subcordata, C.szovitsiana, C.tardiflora, C.thracica, C.tomentella, C.tossiensis, C.tuzgoluensis, C.ulrichiorum, C.urvillei, C.vanensis, C.vermiculigera, C.virgata, C.wagenitzii, C.werneri, C.wiedemanniana, C.yaltirikii, C.yozgatensis, C.zarrei, C.zeybekii, C.ziganensis
Dış bağlantılar




Kaynaklar
  1. NGBB (2022). Bizim Bitkiler. . Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları) Dış bağlantı
  2. Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi) Dış bağlantı
  3. Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları) Dış bağlantı
  4. IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)