floranatolica
 
Ara Üye girişi DDbtn
-
 
Bu tür için henüz fotoğraf bulunmamaktadır
Gözlem bildir
Akçakavgalaz
Asteraceae / Centaurea / Centaurea bruguierana
mapmapmap
Akçakavgalaz (Centaurea bruguierana) Papatyagiller (Asteraceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Orta Fırat, Dicle alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir.
Bilimsel olarak Centaurea bruguierana (DC.) Hand.-Mazz. şeklinde tanımlanır.

Centaurea etimolojisi

Centaurea cins adı, Yunan mitolojisinde tıp ve şifalı bitkiler konusundaki derin bilgisiyle tanınan, yarı insan yarı at figüründeki bilge Kentaur (Centaur) Khiron´a (Chiron) ithafen türetilmiştir; bu cinse ait bazı bitkilerin tarih boyunca yara iyileştirici ve tıbbi amaçlarla kullanılmasına yönelik mitolojik ve kültürel bir isimlendirmedir. Parantez içerisindeki kısaltmalar bu taksonu ilk yayınlayan kişiyi/kişileri, parantez dışındakiler ise ilk yayın ardından bu taksona revizyon yapan kişi/kişileri belirtir. DC. kısaltması bilim insanı Augustin Pyramus de Candolle (1778-1841) için kullanılmıştır; Candolle bitkilerin morfolojik akrabalıklarına dayanan doğal sınıflandırma sistemini geliştirerek modern taksonomiye yön veren İsviçreli botanikçidir; Prodromus Systematis Naturalis Regni Vegetabilis adlı eseriyle dünya florasının sınıflandırılmasında temel bir kaynak oluşturmuş ve bu taksonu (ilk olarak Scorzonera cinsi altında) bilim dünyasına tanıtmış bir bilim insanıdır. Hand.-Mazz. kısaltması bilim insanı Heinrich Raphael Eduard Handel-Mazzetti (1882-1940) için kullanılmıştır; Handel-Mazzetti Avusturyalı botanikçi ve kâşiftir; Viyana Doğa Tarihi Müzesinde ve Viyana Üniversitesi Botanik Enstitüsünde görev yapmıştır. Özellikle Mezopotamya, Güneydoğu Anadolu, Orta Doğu ve daha sonra gerçekleştirdiği çok geniş çaplı Çin keşif gezileriyle tanınır; Asya coğrafyasının bitki çeşitliliğini, özellikle de sarp dağlık alanlar ve step ekosistemlerindeki florayı titizlikle inceleyerek botanik taksonomisine olağanüstü zenginlikte bilimsel materyal ve eser kazandırmış saygın bir bilim insanıdır.
Benzer taxonlar
Türkiye´de doğal yayılan C. bruguierana taksonları: Centaurea bruguierana subsp. bruguierana
Türkiye´de doğal yayılan diğer Centaurea türleri: C.acicularis, C.aegialophila, C.aggregata, C.akmanii, C.aksoyi, C.aladaghensis, C.albiflora, C.albonitens, C.amaena, C.amanicola, C.amanosensis, C.antalyensis, C.anthemifolia, C.antiochia, C.antitauri, C.aphrodisea, C.arenaria, C.arifolia, C.armena, C.athoa, C.aucheri, C.austroanatolica, C.axillaris, C.aytugiana, C.aziziana, C.babylonica, C.balsamita, C.baseri, C.behen, C.benedicta, C.bingoelensis, C.bruguierana, C.cadmea, C.calcitrapa, C.calolepis, C.cankiriensis, C.carduiformis, C.cariensiformis, C.cariensis, C.cassia, C.cataonica, C.chaldaeorum, C.cheiranthifolia, C.cheirolepidoides, C.cheirolopha, C.chrysantha, C.consanguinea, C.coronopifolia, C.cuneifolia, C.cyanus, C.davisii, C.deflexa, C.demirizii, C.depressa, C.derderiifolia, C.dichroa, C.diffusa, C.doddsii, C.drabifolia, C.drabifolioides, C.dursunbeyensis, C.elazigensis, C.ensiformis, C.ertugruliana, C.fenzlii, C.foliosa, C.gigantea, C.glabroauriculata, C.glastifolia, C.goksivriensis, C.gulissashvilii, C.hakkariensis, C.halophila, C.handelii, C.haradjianii, C.haussknechtii, C.helenioides, C.hermannii, C.hierapolitana, C.hyalolepis, C.iberica, C.inermis, C.inexpectata, C.isaurica, C.jacea, C.kaynakiae, C.kilaea, C.kirmacii, C.kizildaghensis, C.kochiana, C.kotschyi, C.kurdica, C.lanigera, C.laxa, C.leptophylla, C.longifimbriata, C.luschaniana, C.lycaonica, C.lycia, C.lycopifolia, C.lydia, C.macrocephala, C.macroptilon, C.malatyensis, C.marashica, C.mersinensis, C.nallihanensis, C.nemecii, C.nerimaniae, C.nigrescens, C.nivea, C.nydeggeri, C.obtusifolia, C.ochrocephala, C.odyssei, C.oltensis, C.olympica, C.pamphylica, C.paphlagonica, C.patula, C.persica, C.pestalozzae, C.phrygia, C.pichleri, C.pinetorum, C.polyclada, C.polypodiifolia, C.pseudokotschyi, C.pseudoreflexa, C.pseudoscabiosa, C.pterocaula, C.ptosimopappa, C.ptosimopappoides, C.pulchella, C.reflexa, C.regia, C.reuteriana, C.rhizantha, C.rhizocalathium, C.rigida, C.rupestris, C.sakariyaensis, C.salicifolia, C.saligna, C.salonitana, C.sclerolepis, C.scopulorum, C.sennikoviana, C.sericea, C.serpentinica, C.sieheana, C.sipylea, C.sivasica, C.solstitialis, C.sosnowskyi, C.spectabilis, C.spicata, C.spinosa, C.stapfiana, C.stereophylla, C.stevenii, C.subcordata, C.szovitsiana, C.tardiflora, C.thracica, C.tomentella, C.tossiensis, C.tuzgoluensis, C.ulrichiorum, C.urvillei, C.vanensis, C.vermiculigera, C.virgata, C.wagenitzii, C.werneri, C.wiedemanniana, C.yaltirikii, C.yozgatensis, C.zarrei, C.zeybekii, C.ziganensis
Dış bağlantılar




Kaynaklar
  1. NGBB (2022). Bizim Bitkiler. . Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları) Dış bağlantı
  2. Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi) Dış bağlantı
  3. Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları) Dış bağlantı
  4. IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)