floranatolica
 
Ara Üye girişi DDbtn
-
 
Aysantı Beli / Ankara - Haziran 2018 © Serdar Ölez
Salvia wiedemanniiSalvia wiedemanniiSalvia wiedemanniiSalvia wiedemanniiSalvia wiedemanniiSalvia wiedemanniiphotos
Gözlem bildir
Sultantacı
Lamiaceae / Salvia / Salvia wiedemannii
mapmapmap
Sultantacı (Salvia wiedemannii) Ballıbabagiller (Lamiaceae) ailesinden endemik bir türdür. Türkiye'de İç Batı Anadolu, Yukarı Sakarya alt bölgelerinde yayılış göstermektedir. 500-1400m arası yükseltilerde, kireçtaşı yamaçlar, bozkırlar, yol ve tarla kenarlarında gelişim gösterirler.
Bilimsel olarak Salvia wiedemannii Boiss. şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1879 yılında Fl. Orient. 4: 599 adlı yayında kullanılmıştır.

Salvia etimolojisi

Salvia cins adı, Latince iyileştirmek, kurtarmak, şifa vermek veya korumak anlamına gelen salvare (veya sağlıklı/iyi olmak anlamındaki salvus) kelimesinden türetilmiştir; antik çağlardan beri "adaçayı" türlerinin halk tıbbında antiseptik, spazm çözücü ve genel şifa verici özellikleri nedeniyle yoğun bir şekilde kullanılmasına atıfta bulunan, bitkinin sağlığa faydalı doğasını yansıtan tıbbi ve etnobotanik bir isimlendirmedir. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. Boiss. kısaltması bilim insanı Pierre Edmond Boissier (1810-1885) için kullanılmıştır; Boissier Akdeniz havzası, Balkanlar, Orta Doğu ve Anadoluyu kapsayan geniş bir coğrafyada gerçekleştirdiği kapsamlı floristik çalışmalarla tanınan İsviçreli botanikçidir; bölgeye düzenlediği keşif gezilerinde topladığı on binlerce bitki örneğini Flora Orientalis adlı başyapıtında bir araya getirerek Türkiye ve yakın coğrafyasının bitki sistematiğine temel oluşturmuş, çok sayıda yeni taksonu literatüre kazandırmış bir bilim insanıdır.

Morfoloji


15-30cm kadar boylanabilen, çok yıllık otsu bir bitkidir. Gövde dik, genellikle dallanmış, alt tarafı odunsu üstü körpe/otsu, salgı bezsiz veya sıklıkla ileri veya yukarı doğru beyaz tüyler nedeniyle hafif pütürlü ve salgılı tüylüdür. Yapraklar tek tüysü bileşik; 2 çift yanal yaprakçıklı; uç yaprakçık 1.2-3x0.2-0.6 cm şeritsi, dikdörtgenimsi veya ters yumurtamsı; salgı bezsiz çok kısa tüylü; basık noktalı; tam kenarlı; yaprak sapı 0.2-1 cm uzunluğundadır. Çiçeklenme Mayıs-Temmuz ayları arasında; çiçek durumu 2-8 çiçekli halka dizilimli; brakte yumurtamsı, 6-8x3-4.5mm boyutlarda; brakteol mevcut; çiçek sapı 3-5mm; çanak kırmızımsı-eflatun renkte, borumsu-çan şeklinde, 8-14mm (meyvede 10-15mm) boyutlarda, kılsı çıkıntılı; taç yaprak leylak rengi-mavi; 16-20mm boyutlarda; tüp ~12 mm, halkalı, üst dudak düzdür. Meyve sert kabuklu; ~3x2mm boyutlarda; yuvarlatılmış üç köşeli veya dikdörtgenimsidir.

listMaplistPiclist

Gözlemler


Salvia wiedemanniiAyvaşık / Beypazarı / Ankara 
Haziran 2025 ©Serdar Ölez
Salvia wiedemanniiKızılcasöğüt / Beypazarı / Ankara
Haziran 2024 ©Serdar Ölez
Salvia wiedemanniiNallıhan / Ankara
Haziran 2024 ©Serdar Ölez
Salvia wiedemanniiGençali / Ayaş / Ankara
Mayıs 2020 ©Mustafa Gökmen
Salvia wiedemanniiAysantı Beli / Ankara
Haziran 2018 ©Serdar Ölez
Salvia wiedemanniiAnkara
Ek1/1267/2015 ©İsmail Eker vd.
Benzer taxonlar
Türkiye´de doğal yayılan diğer Salvia türleri: S.absconditiflora, S.adenocaulon, S.adenophylla, S.aethiopis, S.albimaculata, S.amplexicaulis, S.anatolica, S.aramiensis, S.argentea, S.aristata, S.atropatana, S.aucheri, S.aytachii, S.ballsiana, S.blepharochlaena, S.brachyantha, S.bracteata, S.cadmica, S.caespitosa, S.candidissima, S.cassia, S.cedronella, S.ceratophylla, S.cerino-pruinosa, S.chionantha, S.chrysophylla, S.cilicica, S.cyanescens, S.dichroantha, S.divaricata, S.dorystaechas, S.ekimiana, S.eriophora, S.ertekinii, S.euphratica, S.forskahlei, S.freyniana, S.frigida, S.fruticosa, S.glutinosa, S.halophila, S.haussknechtii, S.hedgeana, S.heldreichiana, S.huberi, S.hydrangea, S.hypargeia, S.indica, S.kronenburgii, S.kurdica, S.limbata, S.longipedicellata, S.macrochlamys, S.macrosiphon, S.marashica, S.microstegia, S.modesta, S.montbretii, S.multicaulis, S.napifolia, S.nemorosa, S.nutans, S.nydeggeri, S.odontochalmys, S.officinalis, S.pachystachys, S.palaestina, S.pilifera, S.pinnata, S.pisidica, S.poculata, S.pomifera, S.potentillifolia, S.pseudeuphratica, S.quezelii, S.recognita, S.reeseana, S.rosifolia, S.rosmarinus, S.russellii, S.sclarea, S.sericeotomentosa, S.siirtica, S.smyrnaea, S.spinosa, S.staminea, S.suffruticosa, S.syriaca, S.tchihatcheffii, S.tigrina, S.tobeyi, S.tomentosa, S.trichoclada, S.verbenaca, S.vermifolia, S.verticillata, S.virgata, S.viridis, S.viscosa, S.wiedemannii, S.xanthocheila, S.yosgadensis
Türkiye'de gözlemlenebilecek bazı diğer Salvia türleri: S.microphylla, S.splendens
Dış bağlantılar




Kaynaklar
  1. NGBB (2022). Bizim Bitkiler. . Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları) Dış bağlantı
  2. Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi) Dış bağlantı
  3. Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları) Dış bağlantı
  4. IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)