Yamak / Haymana / Ankara - Mayıs 2020 © Mustafa Gökmen
Gözlem bildir
Anadolu Halısı
Lamiaceae /
Salvia /
Salvia absconditiflora Anadolu Halısı (
Salvia absconditiflora) Ballıbabagiller (
Lamiaceae) ailesinden endemik bir türdür. Türkiye'de Asıl Ege, Yukarı Sakarya, Orta Kızılırmak, Konya, Yukarı Fırat, Antalya, Adana alt bölgelerinde yayılış göstermektedir. 700-2500 metre yükseklikte, kayalık kireçtaşı yamaçlar, kuru bozkır, nadas tarlaları, yol kenarlarında yetişir.
Bilimsel olarak
Salvia absconditiflora (Montbret & Aucher ex Benth.) Greuter & Burdet şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1985 yılında
Willdenowia 15: 77 adlı yayında kullanılmıştır.
Salvia etimolojisi
Salvia cins adı, Latince iyileştirmek, kurtarmak, şifa vermek veya korumak anlamına gelen
salvare (veya sağlıklı/iyi olmak anlamındaki
salvus) kelimesinden türetilmiştir; antik çağlardan beri "adaçayı" türlerinin halk tıbbında antiseptik, spazm çözücü ve genel şifa verici özellikleri nedeniyle yoğun bir şekilde kullanılmasına atıfta bulunan, bitkinin sağlığa faydalı doğasını yansıtan tıbbi ve etnobotanik bir isimlendirmedir.
absconditiflora etimolojisi
Absconditiflora epiteti Latince ´gizli, saklı´ anlamına gelen
absconditus kelimesi ile ´çiçek´ anlamına gelen
flora kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; çanak yaprakların veya braktelerin büyüklüğüne işaret eder. Parantez içerisindeki kısaltmalar bu taksonu ilk yayınlayan kişiyi/kişileri, parantez dışındakiler ise ilk yayın ardından bu taksona revizyon yapan kişi/kişileri belirtir.
ex kısaltması, bu kısaltmayı takip eden ismin bu türü kabul görür şekilde yayınladığı ancak bunu `ex´ kısaltmasından önce gelen yayıncının kabul görmeyen açıklamalarına dayandırdığını belirtir. Kısaltmalar arasında yer alan
& işareti, bu bilim insanlarının bitki hakkındaki makaleyi birlikte yayınladılarını belirtir.
Montbret kısaltması bilim insanı Gustave Coquebert de Montbret (1805-1837) için kullanılmıştır; Montbret Anadolu, Orta Doğu ve Kafkasyanın sarp coğrafyalarına olağanüstü zorluklar altında keşif gezileri düzenleyen, arazide kaptıkları hastalıklar veya yorgunluk nedeniyle genç yaşta hayatını kaybeden fedakâr Fransız kâşif ve botanikçidir.
Aucher kısaltması bilim insanı Pierre Martin Rémi Aucher-Éloy (1793-1838) için kullanılmıştır; Aucher-Éloy Anadolu, Orta Doğu ve Kafkasyanın sarp coğrafyalarına olağanüstü zorluklar altında keşif gezileri düzenleyen, arazide karşılaştıkları ağır şartlar ve hastalıklar nedeniyle genç yaşta hayatını kaybeden Fransız kâşif ve botanikçidir; yürüttüğü tarihi saha çalışmalarıyla floristik açıdan son derece zengin koleksiyonları Avrupaya ulaştırmış, Doğu Akdeniz ve Asya bitki sistematiğinin aydınlatılması için vazgeçilmez materyalleri sağlamış fedakâr bilim insanıdır.
Benth. kısaltması bilim insanı George Bentham (1800-1884) için kullanılmıştır; Bentham Anadolu, Orta Doğu ve Kafkasyanın sarp coğrafyalarına olağanüstü zorluklar altında keşif gezileri düzenleyen, arazide karşılaştıkları ağır şartlar ve hastalıklar nedeniyle genç yaşta hayatını kaybeden Fransız kâşif ve botanikçidir; yürüttüğü tarihi saha çalışmalarıyla floristik açıdan son derece zengin koleksiyonları Avrupaya ulaştırmış, Doğu Akdeniz ve Asya bitki sistematiğinin aydınlatılması için vazgeçilmez materyalleri sağlamış fedakâr bilim insanıdır.
Greuter kısaltması bilim insanı Werner Rodolfo Greuter (1938-) için kullanılmıştır; Greuter İsviçreli önde gelen botanikçidir; özellikle Cenevre Botanik Bahçesi merkezli yürüttüğü taksonomik araştırmalarla tanınır; Akdeniz havzası florasının güncel evrimsel sınırlarını belirleyen devasa kontrol listesi projelerine (Med-Checklist) liderlik üstlenerek birçok cinsi modern sistematik kuralları çerçevesinde yeniden sınıflandırmıştır; küresel botanik isimlendirme kodlarına yön vermiştir.
Burdet kısaltması bilim insanı Hervé Maurice Burdet (1939-) için kullanılmıştır; Burdet İsviçreli botanikçi, taksonomist ve botanik tarihçisidir; kariyerinin büyük bölümünü Cenevre Botanik Bahçesi ve Konservatuvarında (Conservatoire et Jardin botaniques de Genève) yürütmüş, özellikle Akdeniz havzası florası üzerine gerçekleştirdiği kapsamlı araştırmalar, uluslararası Med-Checklist projesindeki öncü rolü ve botanik isimlendirme (nomenklatür) ile tipifikasyon üzerine yaptığı uzmanlık düzeyindeki katkılarıyla taksonomi dünyasında iz bırakmış saygın bir bilim insanıdır.