floranatolica
 
Ara Üye girişi DDbtn
-
 
Doğançalı / Ankara - Haziran 2020 © Mustafa Gökmen
Salvia sclareaSalvia sclareaSalvia sclareaSalvia sclareaSalvia sclareaSalvia sclareaphotos
Gözlem bildir
Misk adaçayı
Lamiaceae / Salvia / Salvia sclarea
mapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmap
Misk adaçayı (Salvia sclarea) Ballıbabagiller (Lamiaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Istranca, Çatalca-Kocaeli, Ergene, Güney Marmara, Batı, Orta ve Doğu Karadeniz, Asıl Ege, İç Batı Anadolu, Yukarı Sakarya, Orta Kızılırmak, Yukarı Kızılırmak, Konya, Yukarı Fırat, Erzurum-Kars, Yukarı Murat-Van, Hakkari, Antalya, Adana, Orta Fırat, Dicle alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir. 900-2000m yüksekliklerde; volkanik kayalık yamaçlar, karışık ormanlar, tarla ve yol kenarlarında görülür.
Türkçe literatürde genellikle Misk adaçayı olarak adlandırılsa da, bazı yörelerde tüylü adaçayı, ayıkulağı veya paskulak olarak bilinir. Bilimsel olarak Salvia sclarea L. şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1753 yılında Sp. Pl. : 27 adlı yayında kullanılmıştır.

Salvia etimolojisi

Salvia cins adı, Latince iyileştirmek, kurtarmak, şifa vermek veya korumak anlamına gelen salvare (veya sağlıklı/iyi olmak anlamındaki salvus) kelimesinden türetilmiştir; antik çağlardan beri "adaçayı" türlerinin halk tıbbında antiseptik, spazm çözücü ve genel şifa verici özellikleri nedeniyle yoğun bir şekilde kullanılmasına atıfta bulunan, bitkinin sağlığa faydalı doğasını yansıtan tıbbi ve etnobotanik bir isimlendirmedir. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. L. kısaltması bilim insanı Carl Linnaeus (1707-1778) için kullanılmıştır; Linnaeus modern taksonomi ve ikili adlandırma (binomial nomenklatür) sisteminin temellerini atan İsveçli hekim, botanikçi ve doğa bilimcidir; canlıları morfolojik özelliklerine göre sınıflandırmak için hiyerarşik bir yöntem geliştirerek biyolojik isimlendirme kurallarına standart getirmiştir; 1753 yılında yayımladığı Species Plantarum eseriyle binlerce bitki taksonunu literatüre kazandırarak botanik isimlendirmenin uluslararası başlangıç noktasını oluşturmuş bir bilim insanıdır.

Morfoloji


1m kadar boylanabilen, bir veya iki yıllık otsu bir bitkidir. Gövde sağlam, dik, dört köşeli gövdeli, üstte çok dallı ve tüylüdür. Yapraklar 8-14cm uzunlukta, kalpsi, kısa tüylü; 3-9cm saplıdır. Çiçeklenme Mayıs - Ağustos aylarında; çiçekler çevrel dizili, her halkada 2-6 çiçekli; floral yapraklar büyük, zarımsı, pembe ile açık mor, 15-35mm uzunlukta; çiçek sapı 2-3 mm uzunlukta; çanak 9-11 mm, sapsız salgı bezli tüylü; taç 20-30mm, üst dudak leylak, alt dudak krem renktedir.

listMaplistPiclist

Gözlemler


Salvia sclareaAnkara / Sincan
Haziran 2026 ©Rana Anadolu
Salvia sclareaGüney / Sinanpaşa / Afyonkarahisar
Haziran 2025 ©Şule Ölez
Salvia sclareaYukarıulucak / Beypazarı / Ankara 
Haziran 2025 ©Serdar Ölez
Salvia sclareaKaracaözü / Yapraklı / Çankırı
Haziran 2025 ©Ayşe Yılmaz
Salvia sclareaMemlik / Yenimahalle / Ankara
Haziran 2024 ©Serdar Ölez
Salvia sclareaTaşören / Güdül / Ankara
Haziran 2024 ©Serdar Ölez
Salvia sclareaAyaş / Ankara
Mayıs 2024 ©Figen Balamur Uğur
Salvia sclareaYavu / Yıldızeli / Sivas
Haziran 2023 ©Serdar Ölez
Salvia sclareaTurnadere / Pülümür / Tunceli
Haziran 2022 ©Serdar Ölez
Salvia sclareaKalakaya / Onikişubat / Kahramanmaraş
Temmuz 2021 ©Serdar Ölez
Salvia sclareaDoğançalı / Ankara
Haziran 2020 ©Mustafa Gökmen
Salvia sclareaYayladere / Bingöl
Temmuz 2016 ©Serdar Ölez
Salvia sclareaKıbrıs / Mamak / Ankara
SA 2512/2019 ©Serdar Aslan vd.
Salvia sclareaUlus / Bartın
T3348/2018 ©Bilge Tunçkol ve a...
Salvia sclareaAnkara
Ek1/1258/2015 ©İsmail Eker vd.
Salvia sclareaBigadiç / Balıkesir
ÖG1258/2011 ©Özal Güner vd.
Salvia sclareaSimav / Kütahya
MA 707/2011 ©Mikail Açar
Herbarium AllAsiaTCN
Salvia sclareaSelçuk, İzmir
NHA708769/1972 ©A. R. Hodgdon, Aud...
Benzer taxonlar
Türkiye´de doğal yayılan diğer Salvia türleri: S.absconditiflora, S.adenocaulon, S.adenophylla, S.aethiopis, S.albimaculata, S.amplexicaulis, S.anatolica, S.aramiensis, S.argentea, S.aristata, S.atropatana, S.aucheri, S.aytachii, S.ballsiana, S.blepharochlaena, S.brachyantha, S.bracteata, S.cadmica, S.caespitosa, S.candidissima, S.cassia, S.cedronella, S.ceratophylla, S.cerino-pruinosa, S.chionantha, S.chrysophylla, S.cilicica, S.cyanescens, S.dichroantha, S.divaricata, S.dorystaechas, S.ekimiana, S.eriophora, S.ertekinii, S.euphratica, S.forskahlei, S.freyniana, S.frigida, S.fruticosa, S.glutinosa, S.halophila, S.haussknechtii, S.hedgeana, S.heldreichiana, S.huberi, S.hydrangea, S.hypargeia, S.indica, S.kronenburgii, S.kurdica, S.limbata, S.longipedicellata, S.macrochlamys, S.macrosiphon, S.marashica, S.microstegia, S.modesta, S.montbretii, S.multicaulis, S.napifolia, S.nemorosa, S.nutans, S.nydeggeri, S.odontochalmys, S.officinalis, S.pachystachys, S.palaestina, S.pilifera, S.pinnata, S.pisidica, S.poculata, S.pomifera, S.potentillifolia, S.pseudeuphratica, S.quezelii, S.recognita, S.reeseana, S.rosifolia, S.rosmarinus, S.russellii, S.sclarea, S.sericeotomentosa, S.siirtica, S.smyrnaea, S.spinosa, S.staminea, S.suffruticosa, S.syriaca, S.tchihatcheffii, S.tigrina, S.tobeyi, S.tomentosa, S.trichoclada, S.verbenaca, S.vermifolia, S.verticillata, S.virgata, S.viridis, S.viscosa, S.wiedemannii, S.xanthocheila, S.yosgadensis
Türkiye'de gözlemlenebilecek bazı diğer Salvia türleri: S.microphylla, S.splendens
Dış bağlantılar




Kaynaklar
  1. NGBB (2022). Bizim Bitkiler. . Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları) Dış bağlantı
  2. Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi) Dış bağlantı
  3. Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları) Dış bağlantı
  4. IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)