floranatolica
 
Ara Üye girişi DDbtn
-
 
Söke / Aydın - Nisan 2024 © Mustafa Gökmen
Euphorbia rigidaEuphorbia rigidaEuphorbia rigidaEuphorbia rigidaEuphorbia rigidaEuphorbia rigidaphotos
Gözlem bildir
Sütleğen
Euphorbiaceae / Euphorbia / Euphorbia rigida
mapmapmapmapmapmapmapmap
Sütleğen (Euphorbia rigida) Sütleğengiller (Euphorbiaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Çatalca-Kocaeli, Ergene, Güney Marmara, Orta Karadeniz, Asıl Ege, Antalya, Adana alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir. Deniz seviyesine yakın yerler ile 2000 m yükseklikler arasında; açık kızıçam ormanlarında, kermes meşesi hakim makilikler ve friganalarda;  kireçtaşı yamaçlarda, bozkırlarda, nadas tarlalarında ve benzeri yerlerde doğal gelişim gösterir.


Bilimsel olarak Euphorbia rigida M.Bieb. şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1808 yılında Fl. Taur.-Caucas. 1: 375 adlı yayında kullanılmıştır.

Euphorbia etimolojisi

Yunan fizikçisi Euphorbos, kaktüs benzeri bir bitkiden bahsederek güçlü bir müshil olarak kullanıldığını yazmıştır; Numidia Kralı II.Juba MS 12`de bu bitkiye Euphorbos adını vermiştir; 1753`te bu bitkiyi de içeren tüm cins Euphorbia olarak adlandırılmıştır. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. M.Bieb. kısaltması bilim insanı Friedrich August Marschall von Bieberstein (1768-1826) için kullanılmıştır.

Morfoloji


60 cm kadar boylanabilen, gürbüz görünümlü, çok yıllık bir türdür. Gövdeler odunsu bir kazık kök üzerinde dar açılı yükselir ve çok sayıdadır; yüzeyler az derecede beyaz toz granüller ile örtülü-kabarcıklıdır. Sap yaprakları etli yapıda, mızraksı formda ve 2-7 x 0.5-1.7 cm boyutlardadır; sivri uçlu ve tam kenarlıdır. Işınsal dalların yaprakları yumurtamsı-mızraksı, yumurtamsı veya ters yumurtamsı formdadır. İkincil ışınsal dalların yaprakları yuvarlağımsı, böbrek şeklinde veya yumurtamsı-üçgensi formda ve 7-20 x 7-23 mm boyutlardadır, uçları dikensidir ve dip kısmı kamamsı veya sığ kalpsidir. Işın sayısı 7-16 arasındadır ve ışınlar çatallanmaz veya sadece 1 kez çatallanır. Çiçeklenme Mart-Ağustos ayları arasında gerçekleşir; bezeler 2 boynuzludur ve boynuzlar uca doğru kalınlaşır veya lobludur; siyatofil loblar yuvarlağımsı formdadır. Meyve yumurta biçimli-konik, üç köşeli ve 6-7 mm çaptadır, yüzeyi seyrek kabarcıklıdır. Tohumlar yumurta biçimli-silindirik ve 3.5-4 mm uzunluktadır; yüzeyi ± pürüzsüz, soluk gri veya beyaz renktedir ve küçük terminal bir karunkula bulunur.


listMaplistPiclist

Gözlemler


Euphorbia rigidaKapubağ / Yatağan / Muğla
Nisan 2025 ©Serdar Ölez
Euphorbia rigidaKüreçayı / Hanönü / Kastamonu
Mayıs 2024 ©Serdar Ölez
Euphorbia rigidaSöke / Aydın
Nisan 2024 ©Mustafa Gökmen
Euphorbia rigidaBuharkent / Aydın
Nisan 2024 ©Mustafa Gökmen
Euphorbia rigidaGemişpınarı / Çardak / Denizli
Mart 2020 ©Serdar Ölez
Euphorbia rigidaNGBB / İstanbul
Ocak 2020 ©Serdar Ölez
Euphorbia rigidaPirene / Aydın
2017 ©Yurdanur Akyol v.d.
Euphorbia rigidaKaş / Antalya
Şubat 2014 ©Seda Soylu
Euphorbia rigidaKuşadası / Aydın
Haziran 2016 ©Samire Aydemir
Benzer taxonlar
Türkiye´de doğal yayılan diğer Euphorbia türleri: E.acanthothamnos, E.agraria, E.aleppica, E.altissima, E.amygdaloides, E.anacampseros, E.apios, E.arguta, E.arvalis, E.aulacosperma, E.austroanatolica, E.barrelieri, E.belgradica, E.cassia, E.chaborasia, E.chamaesyce, E.characias, E.cheiradenia, E.condylocarpa, E.coniosperma, E.craspedia, E.cyparissias, E.davisii, E.dendroides, E.denticulata, E.dimorphocaulon, E.djimilensis, E.epithymoides, E.eriophora, E.erubescens, E.erythrodon, E.esula, E.exigua, E.falcata, E.fistulosa, E.forsskalii, E.gaillardotii, E.glareosa, E.grisophylla, E.haussknechtii, E.helioscopia, E.herniariifolia, E.heteradena, E.heterophylla, E.hierosolymitana, E.hirsuta, E.humifusa, E.iberica, E.illirica, E.isaurica, E.kotschyana, E.lagascae, E.lathyris, E.ledebourii, E.lucida, E.macrocarpa, E.macroceras, E.macroclada, E.maculata, E.marschalliana, E.microsphaera, E.myrsinites, E.nutans, E.oblongata, E.oblongifolia, E.orientalis, E.oxyodonta, E.palustris, E.pannonica, E.paralias, E.peplis, E.peplus, E.pestalozzae, E.petiolata, E.petrophila, E.phymatosperma, E.physocaulos, E.pisidica, E.platyphyllos, E.prostrata, E.rhabdotosperma, E.rhytidosperma, E.rigida, E.salicifolia, E.sanasunitensis, E.schottiana, E.segetalis, E.seguieriana, E.serpens, E.sintenisii, E.smirnovii, E.spinosa, E.squamosa, E.stricta, E.szovitsii, E.taurinensis, E.terracina, E.thompsonii, E.valerianifolia, E.wittmannii
Türkiye'de gözlemlenebilecek bazı diğer Euphorbia türleri: E.candelabrum, E.hypericifolia, E.ingens, E.marginata, E.milii, E.pulcherrima, E.tirucalli
Dış bağlantılar




Kaynaklar
  1. Davis,P.H., Cullen,J., & Coode,M.J. (1962-1988). Flora of Turkey and The East Aegean Islands. Edinburgh University Press (Çeviri: Ölez S., 2020)
  2. NGBB (2022). Bizim Bitkiler. https://bizimbitkiler.org.tr. Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları)
  3. Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. http://www.kirsalcevre.org.tr (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi)
  4. Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. https://doi.org/10.5281/zenodo.3911077 (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları)
  5. IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)