floranatolica
 
Ara Üye girişi DDbtn
-
 
Bu tür için henüz fotoğraf bulunmamaktadır
Gözlem bildir
Kıyı sütleğeni
Euphorbiaceae / Euphorbia / Euphorbia peplus
mapmapmapmapmapmapmapmap
Kıyı sütleğeni (Euphorbia peplus) Sütleğengiller (Euphorbiaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Çatalca-Kocaeli, Batı, Orta ve Doğu Karadeniz, Asıl Ege, Antalya, Adana alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir. Deniz seviyesinde; kumluk ve çakıllı deniz kenarlarında ve tuzlu iç göllerin kıyılarında gelişim gösterirler.

Bilimsel olarak Euphorbia peplus L. şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1753 yılında Sp. Pl. : 456 adlı yayında kullanılmıştır.

Euphorbia etimolojisi

Euphorbia cins adı, Numidya Kralı II. Juba´nın özel hekimi olan Antik Yunan asıllı Euphorbus´a ithafen oluşturulmuştur; bu isimlendirme hekimin hatırasını onurlandırmak amacıyla antik tıbbi literatürden botanik terminolojisine aktarılmıştır.

peplus etimolojisi

Peplus tür adı karşılıklı yapraklı ve küçük soluk yeşilimsi çiçekli bir cins olan Peplis´e benzerliğine işaret etmektedir;  Peplis türlerinden bazıları akvaryum bitkisi olarak da kullanılmaktadır. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. L. kısaltması bilim insanı Carl Linnaeus (1707-1778) için kullanılmıştır; Linnaeus modern taksonomi ve ikili adlandırma (binomial nomenklatür) sisteminin temellerini atan İsveçli hekim, botanikçi ve doğa bilimcidir; canlıları morfolojik özelliklerine göre sınıflandırmak için hiyerarşik bir yöntem geliştirerek biyolojik isimlendirme kurallarına standart getirmiştir; 1753 yılında yayımladığı Species Plantarum eseriyle binlerce bitki taksonunu literatüre kazandırarak botanik isimlendirmenin uluslararası başlangıç noktasını oluşturmuş bir bilim insanıdır.

Morfoloji


Kıyı bölgelerde yere yayılı olarak gelişen, tek yıllık, otsu bir türdür. Gövde sıklıkla tabandan 4 dallıdır; dallar etli, dumanlı, tüysüz, sıklıkla eflatunumsu renktedir ve 40 cm'ye kadar uzayabilir. Yapraklar oraksı-dikdörtgenimsi, 5-15 x 2.5-10 mm boyutlarda, küt uçlu veya çentikli, ± tam kenarlı ve tabanı çarpıktır. Çiçeklenme Haziran-Eylül ayları arasında gerçekleşir; stipül ipliksidir ve 1-1.5 mm uzunluktadır; bezeler kırmızımsı-kahverengidir ve ince beyaz veya pembemsi uzantıları bulunmaktadır. Meyve 4-5 mm çapta ve sıklıkla eflatunumsu renktedir. Tohumlar yumurtamsı-armutsu formda, 2.5-3 mm çaptadır, yüzeyi pürüzsüzdür ve soluk gri renktedir.


listMaplistPiclist

Gözlemler


Euphorbia peplusKüre / Kastamonu
T5892/2022 ©Bilge Tunçkol ve a...
Benzer taxonlar
Türkiye´de doğal yayılan E. peplus taksonları: Euphorbia peplus var. minima, Euphorbia peplus var. peplus
Türkiye´de doğal yayılan diğer Euphorbia türleri: E.acanthothamnos, E.agraria, E.aleppica, E.altissima, E.amygdaloides, E.anacampseros, E.apios, E.arguta, E.arvalis, E.aulacosperma, E.austroanatolica, E.barrelieri, E.belgradica, E.cassia, E.chaborasia, E.chamaesyce, E.characias, E.cheiradenia, E.condylocarpa, E.coniosperma, E.craspedia, E.cyparissias, E.davisii, E.dendroides, E.denticulata, E.dimorphocaulon, E.djimilensis, E.epithymoides, E.eriophora, E.erubescens, E.erythrodon, E.esula, E.exigua, E.falcata, E.fistulosa, E.forsskalii, E.gaillardotii, E.glareosa, E.grisophylla, E.haussknechtii, E.helioscopia, E.herniariifolia, E.heteradena, E.heterophylla, E.hierosolymitana, E.hirsuta, E.humifusa, E.iberica, E.illirica, E.isaurica, E.kotschyana, E.lagascae, E.lathyris, E.ledebourii, E.lucida, E.macrocarpa, E.macroceras, E.macroclada, E.maculata, E.marschalliana, E.microsphaera, E.myrsinites, E.nutans, E.oblongata, E.oblongifolia, E.orientalis, E.oxyodonta, E.palustris, E.pannonica, E.paralias, E.peplis, E.peplus, E.pestalozzae, E.petiolata, E.petrophila, E.phymatosperma, E.physocaulos, E.pisidica, E.platyphyllos, E.prostrata, E.rhabdotosperma, E.rhytidosperma, E.rigida, E.salicifolia, E.sanasunitensis, E.schottiana, E.segetalis, E.seguieriana, E.serpens, E.sintenisii, E.smirnovii, E.spinosa, E.squamosa, E.stricta, E.szovitsii, E.taurinensis, E.terracina, E.thompsonii, E.valerianifolia, E.virgata, E.wittmannii
Türkiye'de gözlemlenebilecek bazı diğer Euphorbia türleri: E.candelabrum, E.hypericifolia, E.ingens, E.marginata, E.milii, E.pulcherrima, E.tirucalli
Dış bağlantılar




Kaynaklar
  1. Davis, P. H., Cullen, J., & Coode, M. J. (1967-1988). Flora of Turkey and the east Aegean Islands. Edinburgh University Press.
  2. NGBB (2022). Bizim Bitkiler. . Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları) Dış bağlantı
  3. Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi) Dış bağlantı
  4. Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları) Dış bağlantı
  5. IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)