floranatolica

Çobanyıldızı / Pülümür / Tunceli - Haziran 2023 © Serdar Ölez

Gözlem bildir

Eğrisütleğen

Euphorbiaceae / Euphorbia / Euphorbia falcata

Eğrisütleğen (Euphorbia falcata) Sütleğengiller (Euphorbiaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Çatalca-Kocaeli, Güney Marmara, Batı ve Orta Karadeniz, Asıl Ege, Yukarı Sakarya, Konya, Antalya, Adana, Dicle alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir. Deniz seviyesi ile 1900 m yükseltiler arasında; kozalaklı orman kenarları, kermes meşeli makilikler, friganalar, taşlık yamaçlar, bozkırlar, nemli alanlar, nadas alabları ve döküntü topraklarda gözlemlenebilir.

Bilimsel olarak Euphorbia falcata L. şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1753 yılında Sp. Pl. : 456 adlı yayında kullanılmıştır. Yunan fizikçisi Euphorbos, kaktüs benzeri bir bitkiden bahsederek güçlü bir müshil olarak kullanıldığını yazmıştır; Numidia Kralı II.Juba MS 12`de bu bitkiye Euphorbos adını vermiştir; 1753`te bu bitkiyi de içeren tüm cins Euphorbia olarak adlandırılmıştır. Falcata `oraksı´ anlamına gelen Latince falcatus kelimesinden türetilmiştir; falcatus `orak´ anlamına gelen, falx kökünden türemiştir. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. L. kısaltması bilim insanı Carl Linnaeus (1707-1778) için kullanılmıştır; Linnaeus modern taksonominin babası, İsveçli bir botanikçi, doktor ve zoologdur.

Morfoloji

Tüysüz, neredeyse tüysüz veya az derecede kısa havlı tek yıllık, hafifçe beyaz toz granüller ile örtülmüş-dumanlı veya değil, 30 cm´ye kadar, gövdeler tabandan basit veya daha-dallanmış. Sap yaprakları şeritsi-ters mızraksıdan ispatula biçimliye kadar, 5-30 x 1-7 mm, kılçıklı uçlu veya çentikli, az çok tam kenarlı. Işınsal yapraklar ters mızraksıdan yumurtamsı-eşkenar dörtgen biçimliye kadar. İkincil ışın yapraklar asimetrik olarak oraksı-eliptik veya eğik şekilde yumurtamsı-eşkenar dörtgen biçimliden yuvarlağımsıya kadar, 2-20 x 1-12 mm, uç kısım sivrimsi veya kılçıklı uçlu, taban kamamsı veya yüreğimsi, bütün kenarlı gibi, tekdüze yeşil veya tabanda beyazımsı. Işınlar 3-5, 10 katı çatallanan şeklinde; yaprak ile dal arası ışınlar 0-10. Salgı bezi kısa- veya orta-boynuzlu, nadiren hemen hemen boynuzsuz. Meyve elipsoid, sığ üç oluklu, üç köşeli, 1.5-2 mm çapta, pürüzsüz. Tohumlar sırttan karına uzar şekilde yassı-yumurta biçimli veya -elipsoid, sığ dört köşeli, tam kenarlı veya kütdişçikli, 1-2 mm, 5-7 az çok düzenli enine oyuklu veya her yüzde 9-15 az çok düzensiz enine çukurlu, başlangıçta sarımsı-kahverengi, sonraları soluk veya koyu gri; karunkula belirgin, terminal, konik, beyaz, erken dökülen.

Gözlemler

Çobanyıldızı / Pülümür / Tunceli
Haziran 2023 ©Serdar Ölez

Kaş / Antalya
S.Soylu#1715/2014 ©Seda Soylu

Herbarium Berolinense

Türkiye´de doğal yayılan E. falcata taksonları: Euphorbia falcata subsp. falcata, Euphorbia falcata subsp. falcata var. galilaea, Euphorbia falcata subsp. macrostegia
Türkiye´de doğal yayılan diğer Euphorbia türleri: E.acanthothamnos, E.agraria, E.aleppica, E.altissima, E.amygdaloides, E.anacampseros, E.apios, E.arguta, E.arvalis, E.aulacosperma, E.austroanatolica, E.barrelieri, E.belgradica, E.cassia, E.chaborasia, E.chamaesyce, E.characias, E.cheiradenia, E.condylocarpa, E.coniosperma, E.craspedia, E.cyparissias, E.davisii, E.dendroides, E.denticulata, E.dimorphocaulon, E.djimilensis, E.epithymoides, E.eriophora, E.erubescens, E.erythrodon, E.esula, E.exigua, E.falcata, E.fistulosa, E.forsskalii, E.gaillardotii, E.glareosa, E.grisophylla, E.haussknechtii, E.helioscopia, E.herniariifolia, E.heteradena, E.heterophylla, E.hierosolymitana, E.hirsuta, E.humifusa, E.iberica, E.illirica, E.isaurica, E.kotschyana, E.lagascae, E.lathyris, E.ledebourii, E.lucida, E.macrocarpa, E.macroceras, E.macroclada, E.maculata, E.marschalliana, E.microsphaera, E.myrsinites, E.nutans, E.oblongata, E.oblongifolia, E.orientalis, E.oxyodonta, E.palustris, E.pannonica, E.paralias, E.peplis, E.peplus, E.pestalozzae, E.petiolata, E.petrophila, E.phymatosperma, E.physocaulos, E.pisidica, E.platyphyllos, E.prostrata, E.rhabdotosperma, E.rhytidosperma, E.rigida, E.salicifolia, E.sanasunitensis, E.schottiana, E.segetalis, E.seguieriana, E.serpens, E.sintenisii, E.smirnovii, E.spinosa, E.squamosa, E.stricta, E.szovitsii, E.taurinensis, E.terracina, E.thompsonii, E.valerianifolia, E.virgata, E.wittmannii
Türkiye'de gözlemlenebilecek bazı diğer Euphorbia türleri: E.candelabrum, E.hypericifolia, E.ingens, E.marginata, E.milii, E.pulcherrima, E.tirucalli
Dış bağlantılar

Kaynaklar

Davis,P.H., Cullen,J., & Coode,M.J. (1962-1988). Flora of Turkey and The East Aegean Islands. Edinburgh University Press (Kısım çevirisi: Ölez S., 2023)
NGBB (2022). Bizim Bitkiler. https://bizimbitkiler.org.tr. Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları)
Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. http://www.kirsalcevre.org.tr (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi)
Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. https://doi.org/10.5281/zenodo.3911077 (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları)
IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)

Sayfaya atıf metni: Euphorbia falcata. florꜳnatolica içinde. Erişim tarihi Mayıs 15, 2026, Erişim adresi http://www.floranatolica.com/eukaria/gui/species.php?ID=Euphorbia-falcata
Manifesto: Floranatolica sayfaları amatör bir grup tarafından derlenir hazırlanır; mekânlar, rotalar ve canlılar hakkında genel bilgiler vererek, insanların doğa sevgisi ve onu koruma ve araştırma isteğini arttırmayı hedefler. Floranatolica, bitki gözlemlerini kaydedip organize edebileceğiniz ve diğer gözlemciler ve araştırmacılar ile paylaşabileceğiniz bir platform sağlar. Floranatolica ayrıca gezip gördüğünüz yerlerin parkur, yorum ve gözlemlerini paylaşabileceğiniz bir platformdur. Dileyen herkes Floranatolica'ya gönüllü katkı sağlayabilir. Floranatolica tüm doga yürüyüşçülerini, bitki gözlemcilerini, mantar toplayıcılarını, orman ve park korucularını, ekolojistleri ve doğa tutkunlarını bu amaçla yurttaş bilgin olmaya davet eder; ayrıca tüm bilim insanlarını da gözlemlerini erişilebilir ve sistematik platformlarda paylaşmaya davet eder. Floranatolica biyo-coğrafyamızda tanımlanabilen/keşfedilen tüm verilerin toplumun ortak değeri olduğuna, bu değerin tanınması ve anlaşılması ile onu koruma isteğinin belirgin olarak artacağına inanır. floranatolica.com web sitesi GezenAdam tarafından şekillendirilmiştir; bu sayfalarda yayınlanan içeriklere katkıda bulunmak veya değiştirmemiz gerektiğini düşündüğünüz kısımları bildirmek için bize admin@floranatolica.com adresinden ulaşabilirsiniz. Yasal Uyarı: Bu sayfa Creative Commons Atıf CC-BY-SA 4.0 Uluslararası Lisansı ile yayınlanmaktadır; uygun atıf ve bağlantı vermek kaydı ile bu sayfada yayınlanan görsel ve metinleri her ortam veya formatta kopyalayabilir ve yeniden dağıtabilirsiniz; bu sayfaya atıf yapmak için MLA, CMOS, APA, ASA, MHRA,... kalıplarından yararlanabilirsiniz. Bu sayfada yayınlanan fotoğraf ve metinlerin tüm sorumluluğu paylaşımı yapan editöre aittir. Editör bu fotograf veya metinleri floranatolica.com web sitesinde yayınlayarak, kendi adı ve bu sayfa bağlantısı verilmesi kaydı ile bunların her ortam veya formatta kopyalanabilir ve yeniden dağıtilabilir olmasına izin verdiğini kabul etmektedir. Editör kendisine ait olmayan ve telif hakkı içeren veya T.C. yasalarına uygunsuz paylaşımlar yapamaz. Florꜳnatolica şikayet postası almadığı sürece bu paylaşımları yayında tutar ve içerik sorumluluğunu kabul etmez. Bu paylaşımların içeriği ile ilgili uygunsuz bir durum olduğunu düşünüyorsanız lütfen admin@floranatolica.com adresine bildiriniz. Bildiriminiz en kısa sürede değerlendirilip size bilgi verilecektir. Çerez Politikası ve Aydınlatma Metni: 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu uyarınca, kişisel verileriniz; veri sorumlusu olarak Florꜳnatolica web sitesi tarafından KVKK Aydınlatma Metninde belirtilen kapsamda işlenebilecektir. KVKK Aydınlatma Metninde belirtilen haklarınıza ilişkin taleplerinizi, Veri Sorumlusuna Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ uyarınca hazırlayarak admin@floranatolica.com eposta adresinden iletebilirsiniz. Reklam Politikası: Bu sayfada yayınlanan reklamlar GoogleAdsense tarafından seçilmekte ve yerleştirilmektedir. Uygunsuz içerikte olduğunu düşündüğünüz reklamları bildiriniz.

Euphorbia etimolojisi

falcata etimolojisi

Morfoloji

Gözlemler