Morfoloji

Tüysüz, hemen hemen tüysüz veya ince puberulent (yumuşak kısa tüylü), hafifçe mumsu yeşil (glaukus) veya yeşil renkli, 30 cm´ye kadar boylanabilen biryıllık otsu bitkilerdir. Gövde basit (dallanmamış) veya tabandan itibaren çok dallıdır. Gövde yaprakları şeritsi-tersmızraksı ilâ kaşıksı (spathulate), 5–30 × 1–7 mm boyutlarında, kılçıklı (aristat) ilâ ucu sığ girintili (emarginat) ve az çok tam kenarlıdır. Birincil şemsiye yaprakları tersmızraksı ilâ yumurtamsı-eşkenar dörtgensi; ikincil şemsiye yaprakları (raylet yaprakları) asimetrik kargamsı-eliptik veya eğikçe yumurtamsı-eşkenar dörtgensiden dairemsiye kadar, 2–20 × 1–12 mm boyutlarında, ucu sivrimsi ilâ kılçıklı, tabanı kama şeklinde ilâ hafif yüreksi, az çok tam kenarlı, tekdüze yeşil veya tabanda beyazımsıdır. Şemsiye kolları (ışınları) 3–5 adet, 10 keze kadar iki çatallı (dikotomik) dallanmış; koltuksal kollar ise 0–10(–15) adettir. Siyatiyum salgı bezleri (glandlar) kısa veya orta boynuzlu, nadiren de olsa neredeyse boynuzsuzdur. Meyve (kapsül) elipsoid, sığca üç oluklu, üç köşeli (trigonus), 1.5–2 mm çapında ve pürüzsüzdür. Tohumlar sırt-karın yönünde (dorsiventral) yassılaşmış-yumurtamsı veya yassılaşmış-eliptik, sığca dört köşeli, tam kenarlı veya kertikli, 1–2 mm uzunluğundadır; her yüzde az çok düzenli 5–7 adet enine oluk veya (5–)9–15 adet düzensiz enine çukur taşır; gençken sarımsı-kahverengi, olgunlukta ise soluk veya koyu gri renklidir; karunkula (tohum eklentisi) belirgin, uçta yerleşik, konik, beyaz ve kolayca düşücüdür.

• subsp. macrostegia: İkincil şemsiye yaprakları (rayletler) boyu kadar veya boyundan daha geniş, hemen hemen dairemsi, kiremitvari dizilişli, sıklıkla tabanda daha soluk renkli, 1–3 mm uzunluğunda kılçıklı; tohumlar sıklıkla düzensiz kertikli, 1.5–2 mm uzunluğunda, her yüzde (5–)9–15 adet enine oluk veya çukurludur; olgunlaştığında koyu gri renklidir.
• subsp. falcata: İkincil şemsiye yaprakları eni kadar veya eninden daha uzun, eliptik veya yumurtamsı, gevşek dizilişli, tekdüze yeşil renkte, 1–1.5 mm uzunluğunda küçük bir sivri uçlu (mukronat); tohumlar az çok tam kenarlı, 1–2 mm uzunluğunda, her yüzde 5–7 adet enine oluklu, olgunlaştığında soluk gri renklidir.
  • var. falcata: Şemsiye kolları ve ikincil şemsiye kolları (rayletler) kısadır; tohumlar 1–2 mm uzunluğunda olup, her yüzde yer alan 5–7 adet enine oluk derindir.
  • var. galilaea: Şemsiye kolları ve ikincil şemsiye kolları uzamış yapıdadır; tohumlar 1–1.3 mm uzunluğundadır ve her yüzde yer alan yaklaşık 6 adet enine oluk sığdır.

Gözlemler

Karabacak / Darende / Malatya
Haziran 2026 ©Serdar ÖlezÇobanyıldızı / Pülümür / Tunceli
Haziran 2023 ©Serdar Ölez

Kaş / Antalya
S.Soylu#1715/2014 ©Seda Soylu

Kıbrıs / Mamak / Ankara
SA 2467/2019 ©Serdar Aslan vd.

Herbarium Berolinense

Bozüyük /  Bilecik
B100815248/2017 ©Willing,R.

Gümüldür / Menderes / İzmir
EGE34055/2017 ©Yurdanur Akyol v.d.

1. Davis,P.H., Cullen,J., & Coode,M.J. (1962-1988). Flora of Turkey and The East Aegean Islands. Edinburgh University Press
2. Gemini Notebook (2026). Biota Tür Teşhisi Projesi Kapsamında Üretilen Morfolojik Betimlemeler ve Taksonomik Notlar. (Erişim Tarihi: 22 Temmuz 2026).
3. NGBB (2022). Bizim Bitkiler. . Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları)
4. Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi)
5. Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları)
6. IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)