floranatolica
 
Ara Üye girişi DDbtn
-
 
Sarıgül / Pülümür / Tunceli - Haziran 2022 © Serdar Ölez
Tanacetum zahlbruckneriTanacetum zahlbruckneriTanacetum zahlbruckneriTanacetum zahlbruckneriTanacetum zahlbruckneri
Gözlem bildir
Özgepireotu
Asteraceae / Tanacetum / Tanacetum zahlbruckneri
mapmapmapmapmap
Özgepireotu (Tanacetum zahlbruckneri) Papatyagiller (Asteraceae) ailesinden endemik bir türdür. Türkiye'de Yukarı Fırat, Erzurum-Kars, Yukarı Murat-Van, Hakkari alt bölgelerinde yayılış göstermektedir.

1300-3000 m yükseklikler arasında; taşlık yamaçlarda gözlemlenebillir.


Bilimsel olarak Tanacetum zahlbruckneri (Náb.) Grierson şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1975 yılında Notes Roy. Bot. Gard. Edinburgh 33: 435 adlı yayında kullanılmıştır.

Tanacetum etimolojisi

Tanacetum cins adı, Antik Yunancada ölümsüzlük anlamına gelen athanasia kelimesinin Orta Çağ Latincesine (tanazita) geçmiş halinden uyarlanmıştır; bitkinin koparıldıktan veya kurutulduktan sonra bile uzun süre solmadan formunu koruyan kalıcı çiçeklerine atıfta bulunan, aynı zamanda eski çağlardaki şifalı özelliklerine işaret eden tarihsel bir isimlendirmedir. Parantez içerisindeki kısaltmalar bu taksonu ilk yayınlayan kişiyi/kişileri, parantez dışındakiler ise ilk yayın ardından bu taksona revizyon yapan kişi/kişileri belirtir. Grierson kısaltması bilim insanı Andrew John Charles Grierson (1929-1990) için kullanılmıştır; Grierson Edinburgh Kraliyet Botanik Bahçesinde görevli bir taksonomisttir; Papatyagiller (Compositae) ve Türkiye florası konusunda uzmanlaşmıştır.

Morfoloji


20-40 cm boylanabilen otsu bir türdür. Köksel yapraklar 15 cm´e kadar uzun, 2-derin tüysü, dış hatları ters yumurtamsı veya dikdörtgenimsi; birincil dilimler 4-5 çift, 10-20 x 0.5-1 mm boyutlarda, her biri inceden inceye 3-5 basit veya üçüncül parçalara ayrılmış, hemen hemen şeritsi, sivri uçlu loblu ve özellikle alt yüzeyde seyrek cılız tüylüdür; sap yaprakları benzerdir ancak daha küçüktür, neredeyse sapsızdır. Kapitulum genellikle gövde başına 2-4 adettir ve 8-15 cm çiçek sapı üzerindedir. İnvolukrum 0.9-1.2 cm geniş; dışta kalan filariler yumurtamsı-mızraksı, içte kalanlar şeritsi-ters mızraksı, 5-7 x 3 mm, kenarlar kahverengimsi veya siyah renkli, ince ve kuru zarlıdır. Dilsi çiçekçikler ~ 12 adet, beyaz veya soluk kükürt sarısı renktedir; 9-15 x 5-6 mm boyutlarda ve uç kısmı genellikle kertiklidir. Tüpsü çiçekçikler ~ 3 mm´dir. Sert kabuklu meyveler kahverengi, ~ 2 mm, 5-çıkıntılı; taççık ± tam kenarlı ve ~ 0.2 mm´dir.



listMaplistPiclist

Gözlemler


Tanacetum zahlbruckneriSarıgül / Pülümür / Tunceli
Haziran 2022 ©Serdar Ölez
Tanacetum zahlbruckneriPülümür / Tunceli
Armağan 4387/2020 ©Metin Armağan
Benzer taxonlar
Türkiye´de doğal yayılan diğer Tanacetum türleri: T.abrotanifolium, T.albipannosum, T.alyssifolium, T.argenteum, T.armenum, T.aucheri, T.aucherianum, T.aureum, T.balsamita, T.balsamitoides, T.cadmeum, T.canescens, T.cappadocicum, T.cilicium, T.coccineum, T.corymbosum, T.densum, T.depauperatum, T.eginense, T.erzincanense, T.germanicopolitanum, T.haradjanii, T.haussknechtii, T.heterotomum, T.kotschyi, T.macrophyllum, T.mucroniferum, T.munzurdaghensis, T.nitens, T.nivale, T.oltense, T.oxystegium, T.parthenifolium, T.parthenium, T.pinnatum, T.polycephalum, T.poteriifolium, T.praeteritum, T.punctatum, T.sericeum, T.sipikorense, T.sorbifolium, T.tabrisianum, T.tomentellum, T.uniflorum, T.vulgare, T.zahlbruckneri
Dış bağlantılar




Kaynaklar
  1. Davis,P.H., Cullen,J., & Coode,M.J. (1962-1988). Flora of Turkey and The East Aegean Islands. Edinburgh University Press (Kısım çevirisi: Ölez S., 2023)
  2. NGBB (2022). Bizim Bitkiler. . Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları) Dış bağlantı
  3. Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi) Dış bağlantı
  4. Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları) Dış bağlantı
  5. IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)