floranatolica
 
Ara Üye girişi DDbtn
-
 
Maçahel / Artvin - Temmuz 2019 © Mustafa Gökmen
Tanacetum macrophyllumTanacetum macrophyllumTanacetum macrophyllumTanacetum macrophyllumTanacetum macrophyllumTanacetum macrophyllumphotos
Gözlem bildir
Koca pireotu
Asteraceae / Tanacetum / Tanacetum macrophyllum
mapmapmap
Koca pireotu (Tanacetum macrophyllum) Papatyagiller (Asteraceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Istranca, Doğu Karadeniz alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir. 800-2300 m yükseklikler arasında; gölgeli su kenarları ve otlaklarda doğal olarak gelişirler.
Bilimsel olarak Tanacetum macrophyllum (Waldst. & Kit.) Sch.Bip. şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1844 yılında Tanaceteen : 53 adlı yayında kullanılmıştır.

Tanacetum etimolojisi

Tanacetum cins adı, Antik Yunancada ölümsüzlük anlamına gelen athanasia kelimesinin Orta Çağ Latincesine (tanazita) geçmiş halinden uyarlanmıştır; bitkinin koparıldıktan veya kurutulduktan sonra bile uzun süre solmadan formunu koruyan kalıcı çiçeklerine atıfta bulunan, aynı zamanda eski çağlardaki şifalı özelliklerine işaret eden tarihsel bir isimlendirmedir.

macrophyllum etimolojisi

Macrophyllum Latincede `büyük` anlamına gelen macro kelimesi ile `yapraklı` anlamına gelen phyllum kelimesinin birleşiminden türetilmiştir; büyük yapraklı anlamındadır. Parantez içerisindeki kısaltmalar bu taksonu ilk yayınlayan kişiyi/kişileri, parantez dışındakiler ise ilk yayın ardından bu taksona revizyon yapan kişi/kişileri belirtir. Kısaltmalar arasında yer alan & işareti, bu bilim insanlarının bitki hakkındaki makaleyi birlikte yayınladılarını belirtir. Waldst. kısaltması bilim insanı Franz de Paula Adam von Waldstein (1759-1823) için kullanılmıştır. Kit. kısaltması bilim insanı Pál(Paul) Kitaibel (1757-1817) için kullanılmıştır. Sch.Bip. kısaltması bilim insanı Carl(Karl) Heinrich `Bipontinus' Schultz (1805-1867) için kullanılmıştır.

Morfoloji


60-100 cm boylanabilen, çok yıllık, otsu bir türdür. Sap yaprakları 15-20 cm, iki derin tüysü, dış konturu yumurtamsı veya eliptik, kaba testere dişli, her iki yüzü salgılı tüylü ve havlı; yanal dilimler mızraksı, 5-6 çift ve en çok 7 x 2 cm boyutlardadır. Çiçeklenme Ağustos ayında; çiçek kurulu yalancı şemsiye, terminal, çok sayıda tepecik formlu çiçekli; involukrum 4-6 mm genişlikte; filariler mızraksı veya ters mızraksı, 2.5-4 x 0.75-1.25 mm, havlı, kenarlar kahverengi, ince ve kuru zarlı; dilsi çiçekçikler sıklıkla 8, beyaz, 2-3 x 2.5 mm; dilsi çiçekçikler 2 mm boydadır. Meyveler sert kabuklu, kahverengimsi, 1.5 cm , 4-5 çıkıntılı; taççık düzensiz olarak dişli ve 0.3 mm yüksekliktedir.

listMaplistPiclist

Gözlemler


Tanacetum macrophyllumKozlu / Gümüşhane
Temmuz 2025 ©Serdar Ölez
Tanacetum macrophyllumMaçahel / Artvin
Temmuz 2019 ©Mustafa Gökmen
Tanacetum macrophyllumBorçka / Artvin
Temmuz 2019 ©Mustafa Gökmen
Benzer taxonlar
Türkiye´de doğal yayılan diğer Tanacetum türleri: T.abrotanifolium, T.albipannosum, T.alyssifolium, T.argenteum, T.armenum, T.aucheri, T.aucherianum, T.aureum, T.balsamita, T.balsamitoides, T.cadmeum, T.canescens, T.cappadocicum, T.cilicium, T.coccineum, T.corymbosum, T.densum, T.depauperatum, T.eginense, T.erzincanense, T.germanicopolitanum, T.haradjanii, T.haussknechtii, T.heterotomum, T.kotschyi, T.macrophyllum, T.mucroniferum, T.munzurdaghensis, T.nitens, T.nivale, T.oltense, T.oxystegium, T.parthenifolium, T.parthenium, T.pinnatum, T.polycephalum, T.poteriifolium, T.praeteritum, T.punctatum, T.sericeum, T.sipikorense, T.sorbifolium, T.tabrisianum, T.tomentellum, T.uniflorum, T.vulgare, T.zahlbruckneri
Dış bağlantılar




Kaynaklar
  1. Davis, 1975, Flora of Turkey and the East Aegean Islands Vol:5 Page:260
  2. NGBB (2022). Bizim Bitkiler. . Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları) Dış bağlantı
  3. Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi) Dış bağlantı
  4. Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları) Dış bağlantı
  5. IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)