floranatolica

Nallıhan / Ankara - Haziran 2024 © Serdar Ölez

Gözlem bildir

Küllüsoğan

Amaryllidaceae / Allium / Allium pseudoflavum

Küllüsoğan (Allium pseudoflavum) Nergisgiller (Amaryllidaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Batı Karadeniz, Asıl Ege, Orta Kızılırmak, Yukarı Kızılırmak, Erzurum-Kars alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir.

İran-Turan elementidir. Dağ bozkırları, Artemisia bozkırları, kuru kayalık volkanik yamaçlar, nadas tarlaları ve kenarları, yol kenarları, tuzlu ve yumuşak kireçli topraklarda, 300 ila 2000 metreler arasındaki rakımlarda gözlemlenebilir.

Bilimsel olarak Allium pseudoflavum Vved. şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1934 yılında Byull. Sredne-Aziatsk. Gosud. Univ. 19: 123 adlı yayında kullanılmıştır. Allium cins adı, Latince sarımsak anlamına gelen klasik allium (veya alium) kelimesinden gelmektedir; bu kelimenin kökeninin Keltçe acı, keskin veya yakıcı anlamına gelen all sözcüğüne dayandığı düşünülmektedir; bitkinin karakteristik, keskin ve kükürtlü kokusu ile lezzetine yönelik tarihsel ve etnobotanik bir isimlendirmedir. Pseudoflavum epiteti, Antik Yunancada sahte veya yalancı anlamına gelen pseudo- ön eki ile Latince sarı anlamına gelen flavum kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; morfolojik olarak sarı çiçekli bir başka türe çok benzemesine rağmen taksonomik ve yapısal olarak ondan farklı (sahte flavum) olmasına atıfta bulunan karşılaştırmalı bir isimlendirmedir. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. Vved. kısaltması bilim insanı Aleksei Ivanovich Vvedensky (1898-1972) için kullanılmıştır; Vvedensky Rus (Sovyet) botanikçi ve bitki taksonomudur; özellikle Orta Asya florası üzerine gerçekleştirdiği devasa saha çalışmalarıyla tanınır ve Taşkent Üniversitesinde görev yaptığı uzun yıllar boyunca Allium (soğan) ile Tulipa (lale) gibi geofit (soğanlı/yumrulu) bitkiler üzerinde dünya çapında bir otorite kabul edilerek, aralarında bu türün de bulunduğu sayısız yeni taksonu tanımlayıp botanik bilimine büyük bir katkı sağlamış saygın bir bilim insanıdır.

Morfoloji

Soğan dikdörtgensi veya yumurtamsı, 0.8–1.2(-1.5) cm çapında olup dış gömlekleri grimsi veya kahverengimsi, iç gömlekleri derimsi, sarımsı ve belirgin paralel damarlıdır; gövde 20–50 cm boyundadır; yapraklar şeritsi-ipliksi, 0.5 mm genişliğinde, yarı silindirik olup alt yaprak kınları ve yaprak ayası ince ve yoğun kadifemsi tüylü veya pürüzlü yapıdadır; spata şeritsi-bizsi formdadır; çiçek durumu 2–4(-8) cm çapında, gevşek yapıda olup çiçek sapları eşitsizdir; çiçek örtüsü elipsoit-çansı formda, çiçek örtüsü yaprakları soluk sarı veya yeşilimsi sarı renkli, nadiren pembe ya da mor alacalı, parlak, eliptik-dikdörtgensi, 3.5–4 mm boyunda, küt, ucu yuvarlak veya sıklıkla küçük bir çıkıntılıdır; filamentler ve dişicik borusu dışarıya taşmış durumdadır; kapsül basık-küremsi ve 3.5–4 mm boyutlarındadır. Haziran ve Ağustos aylarında çiçeklenir. Bu takson; gevşek ve küremsi çiçek durumu, saman sarısı çiçek örtüsü yaprakları ve kadifemsi tüylü veya pürüzlü yaprak kınları ile yakından akraba olduğu Allium stamineum ve Allium flavum subsp. flavum taksonlarından kolayca ayırt edilir.

Gözlemler

Hamidiye / Pozantı / Adana
Temmuz 2026 ©Serdar Ölez Allium pseudoflavum

Ayvaşık / Beypazarı / Ankara
Haziran 2025 ©Serdar Ölez Allium pseudoflavum

Nallıhan / Ankara
Haziran 2024 ©Serdar Ölez

Darende / Malatya
N.OZhatayISTE47213/1985 ©Davis, P.H. v.d.

Türkiye´de doğal yayılan diğer Allium türleri: A.affine, A.akaka, A.aksekiense, A.albotunicatum, A.alpinarii, A.amethystinum, A.ampeloprasum, A.anacoleum, A.anatolicum, A.antalyense, A.arlgirdense, A.armenum, A.armerioides, A.arsuzense, A.artvinense, A.aschersonianum, A.asclepiadeum, A.asperiflorum, A.atropurpureum, A.atroviolaceum, A.aucheri, A.aybukeae, A.balansae, A.bassitense, A.baytopiorum, A.bilgeae, A.bilgilii, A.bingoelense, A.bourgeaui, A.brevicaule, A.callidictyon, A.callimischon, A.calocephalum, A.calyptratum, A.cappadocicum, A.cardiostemon, A.carinatum, A.cassium, A.cepa, A.chloranthum, A.chrysantherum, A.circinatum, A.colchicifolium, A.commutatum, A.convallarioides, A.cristophii, A.curtum, A.cyrilli, A.czelghauricum, A.deciduum, A.decipiens, A.denudatum, A.deserti-syriaci, A.dictyoprasum, A.djimilense, A.dodecanesii, A.efeae, A.eginense, A.ekeri, A.ekimianum, A.eldivanense, A.elmaliense, A.enginii, A.ertugrulii, A.erubescens, A.erzincanicum, A.fethiyense, A.flavum, A.frigidum, A.fuscoviolaceum, A.fuscum, A.gabardaghense, A.gayi, A.gemiciana, A.giganteum, A.glumaceum, A.goekyigitii, A.gorumsense, A.gramineum, A.guttatum, A.hamrinense, A.hirtovaginatum, A.hirtovaginum, A.hoshabicum, A.huber-morathii, A.hymenorrhizum, A.ilgazense, A.isauricum, A.istanbulense, A.jubatum, A.junceum, A.kandemirii, A.karacae, A.karamanoglui, A.karyeteini, A.kastambulense, A.kayae, A.kharputense, A.koenigianum, A.kossoricum, A.koyuncui, A.kunthianum, A.kurtzianum, A.lazikkiyense, A.liliputianum, A.longicuspis, A.longisepalum, A.longispathum, A.lycaonicum, A.macrochaetum, A.maraschicum, A.microspathum, A.moschatum, A.multibulbosum, A.myrianthum, A.nabelekii, A.neapolitanum, A.nemrutdaghense, A.nevsehirense, A.nigrum, A.noeanum, A.olivieri, A.oltense, A.olympicum, A.opacum, A.oreophilum, A.orientale, A.pallens, A.paniculatum, A.peroninianum, A.perpendiculum, A.pervariensis, A.phanerantherum, A.phrygium, A.pictistamineum, A.ponticum, A.proponticum, A.pseudoalbidum, A.pseudoampeloprasum, A.pseudoflavum, A.purpureoviride, A.pustulosum, A.retrorsum, A.reuterianum, A.rhetoreanum, A.rhodopeum, A.robertianum, A.rollovii, A.roseum, A.rotundum, A.rubellum, A.rumelicum, A.rupestre, A.rupicola, A.sandrasicum, A.scabriflorum, A.scabriscapum, A.schergianum, A.schoenoprasum, A.schubertii, A.scorodoprasum, A.serpentinicum, A.shatakiense, A.shirnakiense, A.sibthorpianum, A.siculum, A.sieheanum, A.sindjarense, A.sintenisii, A.sipyleum, A.sivasicum, A.sosnowskyanum, A.sphaerocephalon, A.stamineum, A.staticiforme, A.stearnianum, A.stenopetalum, A.stipitatum, A.stylosum, A.subakaka, A.subhirsutum, A.szovitsii, A.tankeriorum, A.tauricola, A.tchihatschewii, A.trachycoleum, A.trifoliatum, A.tripedale, A.triquetrum, A.tubergenii, A.tuncelianum, A.turcicum, A.undulatipetalum, A.urusakiorum, A.variegatum, A.vineale, A.wendelboanum, A.wiedemannianum, A.woronowii, A.yilandaghense, A.zebdanense
Türkiye'de gözlemlenebilecek bazı diğer Allium türleri: A.sativum
Dış bağlantılar

Kaynaklar

Subsection Longistamineum. (2024). iNaturalist.
Davis,P.H., Cullen,J., & Coode,M.J. (1962-1988). Flora of Turkey and The East Aegean Islands. Edinburgh University Press.
Google (2026). Gemini (Temmuz 2026 sürümü) [Büyük dil modeli]. (Derleme)
Google NotebookLM (2026). Biota Tür Teşhisi Projesi Kapsamında Üretilen Morfolojik Betimlemeler ve Taksonomik Notlar. (Erişim Tarihi: 11 Temmuz 2026).
NGBB (2022). Bizim Bitkiler. . Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları)
Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi)
Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları)
IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)

Sayfaya atıf metni: Allium pseudoflavum. florꜳnatolica içinde. Erişim tarihi Eylül 11, 2026, Erişim adresi http://www.floranatolica.com/eukaria/gui/species.php?ID=Allium-pseudoflavum

Manifesto: Floranatolica sayfaları amatör bir grup tarafından derlenir hazırlanır; mekânlar, rotalar ve canlılar hakkında genel bilgiler vererek, insanların doğa sevgisi ve onu koruma ve araştırma isteğini arttırmayı hedefler. Floranatolica, bitki gözlemlerini kaydedip organize edebileceğiniz ve diğer gözlemciler ve araştırmacılar ile paylaşabileceğiniz bir platform sağlar. Floranatolica ayrıca gezip gördüğünüz yerlerin parkur, yorum ve gözlemlerini paylaşabileceğiniz bir platformdur. Dileyen herkes Floranatolica'ya gönüllü katkı sağlayabilir. Floranatolica tüm doga yürüyüşçülerini, bitki gözlemcilerini, mantar toplayıcılarını, orman ve park korucularını, ekolojistleri ve doğa tutkunlarını bu amaçla yurttaş bilgin olmaya davet eder; ayrıca tüm bilim insanlarını da gözlemlerini erişilebilir ve sistematik platformlarda paylaşmaya davet eder. Floranatolica biyo-coğrafyamızda tanımlanabilen/keşfedilen tüm verilerin toplumun ortak değeri olduğuna, bu değerin tanınması ve anlaşılması ile onu koruma isteğinin belirgin olarak artacağına inanır. floranatolica.com web sitesi GezenAdam tarafından şekillendirilmiştir; bu sayfalarda yayınlanan içeriklere katkıda bulunmak veya değiştirmemiz gerektiğini düşündüğünüz kısımları bildirmek için bize admin@floranatolica.com adresinden ulaşabilirsiniz.

Yasal Uyarı: Bu sayfa Creative Commons Atıf CC-BY-SA 4.0 Uluslararası Lisansı ile yayınlanmaktadır; uygun atıf ve bağlantı vermek kaydı ile bu sayfada yayınlanan görsel ve metinleri her ortam veya formatta kopyalayabilir ve yeniden dağıtabilirsiniz; bu sayfaya atıf yapmak için MLA, CMOS, APA, ASA, MHRA,... kalıplarından yararlanabilirsiniz. Bu sayfada yayınlanan fotoğraf ve metinlerin tüm sorumluluğu paylaşımı yapan editöre aittir. Editör bu fotograf veya metinleri floranatolica.com web sitesinde yayınlayarak, kendi adı ve bu sayfa bağlantısı verilmesi kaydı ile bunların her ortam veya formatta kopyalanabilir ve yeniden dağıtilabilir olmasına izin verdiğini kabul etmektedir. Editör kendisine ait olmayan ve telif hakkı içeren veya T.C. yasalarına uygunsuz paylaşımlar yapamaz. Florꜳnatolica şikayet postası almadığı sürece bu paylaşımları yayında tutar ve içerik sorumluluğunu kabul etmez. Bu paylaşımların içeriği ile ilgili uygunsuz bir durum olduğunu düşünüyorsanız lütfen admin@floranatolica.com adresine bildiriniz. Bildiriminiz en kısa sürede değerlendirilip size bilgi verilecektir.

Çerez Politikası ve Aydınlatma Metni: 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu uyarınca, kişisel verileriniz; veri sorumlusu olarak Florꜳnatolica web sitesi tarafından KVKK Aydınlatma Metninde belirtilen kapsamda işlenebilecektir. KVKK Aydınlatma Metninde belirtilen haklarınıza ilişkin taleplerinizi, Veri Sorumlusuna Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ uyarınca hazırlayarak admin@floranatolica.com eposta adresinden iletebilirsiniz.

Reklam Politikası: Bu sayfada yayınlanan reklamlar GoogleAdsense tarafından seçilmekte ve yerleştirilmektedir. Uygunsuz içerikte olduğunu düşündüğünüz reklamları bildiriniz.

Allium etimolojisi

pseudoflavum etimolojisi

Morfoloji

Gözlemler