floranatolica

Bu tür için henüz fotoğraf bulunmamaktadır

Gözlem bildir

Sürüsalkım

Amaryllidaceae / Allium / Allium paniculatum

Sürüsalkım (Allium paniculatum) Nergisgiller (Amaryllidaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Istranca, Çatalca-Kocaeli, Güney Marmara, Batı Karadeniz, Asıl Ege, Orta Kızılırmak, Yukarı Kızılırmak, Yukarı Fırat, Antalya, Adana, Dicle alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir.

Mayıs ve eylül ayları arasında çiçeklenir ve temmuz ayında meyve verir. Deniz seviyesinden 2000 m´ye kadar olan yüksekliklerde yayılış gösterir; çam ormanlarında, meşe ve kayın orman açıklıklarında, bodur ardıç topluluklarında, makiliklerde, kayalık yerlerde, uçurumlarda, kireçtaşlı yamaç ve tepelerde, bozkırlarda, bağlarda ve yol kenarlarında gözlemlenebilir.

Bilimsel olarak Allium paniculatum L. şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1759 yılında Syst. Nat. ed. 10 , 2: 978 adlı yayında kullanılmıştır. Allium cins adı, Latince sarımsak anlamına gelen klasik allium (veya alium) kelimesinden gelmektedir; bu kelimenin kökeninin Keltçe acı, keskin veya yakıcı anlamına gelen all sözcüğüne dayandığı düşünülmektedir; bitkinin karakteristik, keskin ve kükürtlü kokusu ile lezzetine yönelik tarihsel ve etnobotanik bir isimlendirmedir. Paniculatum epiteti, Latince salkım veya fırça şeklinde çiçek kurulu anlamına gelen panicula kelimesinden türetilmiştir; genel olarak bitkinin çiçeklerinin ana bir eksen üzerinde dallanan salkımlar (bileşik salkım) halinde dizildiğini ifade eder. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. L. kısaltması bilim insanı Carl Linnaeus (1707-1778) için kullanılmıştır; Linnaeus modern taksonomi ve ikili adlandırma (binomial nomenklatür) sisteminin temellerini atan İsveçli hekim, botanikçi ve doğa bilimcidir; canlıları morfolojik özelliklerine göre sınıflandırmak için hiyerarşik bir yöntem geliştirerek biyolojik isimlendirme kurallarına standart getirmiştir; 1753 yılında yayımladığı Species Plantarum eseriyle binlerce bitki taksonunu literatüre kazandırarak botanik isimlendirmenin uluslararası başlangıç noktasını oluşturmuş bir bilim insanıdır.

Morfoloji

Soğan 1–2.5 cm çapında, dairesel ilâ yumurtamsı olup dış tünikleri zarımsı ilâ kâğıtsı yapıda, grimsi, boz veya kahverengimsidir. İç tünik zarımsı ve beyazdır. Kocasap 30–70 cm boyunda, silindirik, dik, çizgili ve tüysüz olup, yaprak kınları kocasapın üçte biri ilâ yarısına kadar olan kısmını sarar. Yapraklar 3–5 adet, 1–2.5 mm genişliğinde, içi boş, üstte oluklu ve altta belirgin damarlıdır. Yapraklar ve yaprak kınları tüysüzdür veya bazen alt yaprak kınları ince ve yoğun kadifemsi tüylüdür. Sıpata iki parçalı, parçalar tabanda yumurtamsı ilâ dar mızraksı, üstte çiçekdurumunu aşan uzun bir kuyruk şeklinde uzamış olup kalıcıdır. Çiçekdurumu demetsi ilâ yayvan, gevşek, genellikle çok çiçekli ve 3.5–7 cm çapındadır. Çiçek sapları belirgin şekilde eşit olmayan boyda, 1–5 cm uzunluğunda, dıştakiler dışa doğru kıvrık ve içtekiler dik olup tabanda bırakteciklidir. Çiçekler darca çansı ilâ dar yumurtamsı; tepaller süt beyazı, pembemsi-beyaz, yeşilimsi-beyaz veya pembe renkli, daha koyu renkli orta damarlı, 4–6 mm uzunluğunda, eliptik-dikdörtgensi ilâ ters yumurtamsı, genellikle küt ilâ yuvarlak ve bazen küçük sivri uçludur. Filâmentler tepallerden daha kısa veya onlara eşit boyda, şeritsi-bizsi yapıda olup tabanda tepallere birleşiktir. Anterler yaklaşık 1 mm uzunluğunda, sarı renkli ve genellikle çiçek örtüsünün içerisindedir. Yumurtalık dikdörtgensi ilâ elips şeklinde, boyu eninin en az iki katı uzunlukta ve uç kısımda sivilcelidir. Kapsül yaklaşık 5 mm uzunluğunda, basık küremsi ve uçta girintilidir.

Yaprakları ve yaprak kınları yatık tüylü olan popülasyonlar subsp. villosulum; yaprakları ve kınları tüysüz olan popülasyonlar ise tepal renklerine göre subsp. paniculatum veya subsp. fuscum olarak sınıflandırılır.

Benzer taxonlar

Türkiye´de doğal yayılan A. paniculatum taksonları: Allium paniculatum subsp. fuscum, Allium paniculatum subsp. paniculatum
Türkiye´de doğal yayılan diğer Allium türleri: A.affine, A.akaka, A.aksekiense, A.albotunicatum, A.alpinarii, A.amethystinum, A.ampeloprasum, A.anacoleum, A.anatolicum, A.antalyense, A.arlgirdense, A.armenum, A.armerioides, A.arsuzense, A.artvinense, A.aschersonianum, A.asclepiadeum, A.asperiflorum, A.atropurpureum, A.atroviolaceum, A.aucheri, A.aybukeae, A.balansae, A.bassitense, A.baytopiorum, A.bilgeae, A.bilgilii, A.bingoelense, A.bourgeaui, A.brevicaule, A.callidictyon, A.callimischon, A.calocephalum, A.calyptratum, A.cappadocicum, A.cardiostemon, A.carinatum, A.cassium, A.cepa, A.chloranthum, A.chrysantherum, A.circinatum, A.colchicifolium, A.commutatum, A.convallarioides, A.cristophii, A.curtum, A.cyrilli, A.czelghauricum, A.deciduum, A.decipiens, A.denudatum, A.deserti-syriaci, A.dictyoprasum, A.djimilense, A.dodecanesii, A.efeae, A.eginense, A.ekeri, A.ekimianum, A.eldivanense, A.elmaliense, A.enginii, A.ertugrulii, A.erubescens, A.erzincanicum, A.fethiyense, A.flavum, A.frigidum, A.fuscoviolaceum, A.fuscum, A.gabardaghense, A.gayi, A.gemiciana, A.giganteum, A.glumaceum, A.goekyigitii, A.gorumsense, A.gramineum, A.guttatum, A.hamrinense, A.hirtovaginatum, A.hirtovaginum, A.hoshabicum, A.huber-morathii, A.hymenorrhizum, A.ilgazense, A.isauricum, A.istanbulense, A.jubatum, A.junceum, A.kandemirii, A.karacae, A.karamanoglui, A.karyeteini, A.kastambulense, A.kayae, A.kharputense, A.koenigianum, A.kossoricum, A.koyuncui, A.kunthianum, A.kurtzianum, A.lazikkiyense, A.liliputianum, A.longicuspis, A.longisepalum, A.longispathum, A.lycaonicum, A.macrochaetum, A.maraschicum, A.microspathum, A.moschatum, A.multibulbosum, A.myrianthum, A.nabelekii, A.neapolitanum, A.nemrutdaghense, A.nevsehirense, A.nigrum, A.noeanum, A.olivieri, A.oltense, A.olympicum, A.opacum, A.oreophilum, A.orientale, A.pallens, A.paniculatum, A.peroninianum, A.perpendiculum, A.pervariensis, A.phanerantherum, A.phrygium, A.pictistamineum, A.ponticum, A.proponticum, A.pseudoalbidum, A.pseudoampeloprasum, A.pseudoflavum, A.purpureoviride, A.pustulosum, A.retrorsum, A.reuterianum, A.rhetoreanum, A.rhodopeum, A.robertianum, A.rollovii, A.roseum, A.rotundum, A.rubellum, A.rumelicum, A.rupestre, A.rupicola, A.sandrasicum, A.scabriflorum, A.scabriscapum, A.schergianum, A.schoenoprasum, A.schubertii, A.scorodoprasum, A.serpentinicum, A.shatakiense, A.shirnakiense, A.sibthorpianum, A.siculum, A.sieheanum, A.sindjarense, A.sintenisii, A.sipyleum, A.sivasicum, A.sosnowskyanum, A.sphaerocephalon, A.stamineum, A.staticiforme, A.stearnianum, A.stenopetalum, A.stipitatum, A.stylosum, A.subakaka, A.subhirsutum, A.szovitsii, A.tankeriorum, A.tauricola, A.tchihatschewii, A.trachycoleum, A.trifoliatum, A.tripedale, A.triquetrum, A.tubergenii, A.tuncelianum, A.turcicum, A.undulatipetalum, A.urusakiorum, A.variegatum, A.vineale, A.wendelboanum, A.wiedemannianum, A.woronowii, A.yilandaghense, A.zebdanense
Türkiye'de gözlemlenebilecek bazı diğer Allium türleri: A.sativum
Dış bağlantılar

Kaynaklar

Davis,P.H., Cullen,J., & Coode,M.J. (1962-1988). Flora of Turkey and The East Aegean Islands. Edinburgh University Press.
Google (2026). Gemini (Temmuz 2026 sürümü) [Büyük dil modeli]. (Derleme)
Google NotebookLM (2026). Biota Tür Teşhisi Projesi Kapsamında Üretilen Morfolojik Betimlemeler ve Taksonomik Notlar. (Erişim Tarihi: 16 Temmuz 2026).
NGBB (2022). Bizim Bitkiler. . Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları)
Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi)
Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları)
IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)

Sayfaya atıf metni: Allium paniculatum. florꜳnatolica içinde. Erişim tarihi Eylül 8, 2026, Erişim adresi http://www.floranatolica.com/eukaria/gui/species.php?ID=Allium-paniculatum

Manifesto: Floranatolica sayfaları amatör bir grup tarafından derlenir hazırlanır; mekânlar, rotalar ve canlılar hakkında genel bilgiler vererek, insanların doğa sevgisi ve onu koruma ve araştırma isteğini arttırmayı hedefler. Floranatolica, bitki gözlemlerini kaydedip organize edebileceğiniz ve diğer gözlemciler ve araştırmacılar ile paylaşabileceğiniz bir platform sağlar. Floranatolica ayrıca gezip gördüğünüz yerlerin parkur, yorum ve gözlemlerini paylaşabileceğiniz bir platformdur. Dileyen herkes Floranatolica'ya gönüllü katkı sağlayabilir. Floranatolica tüm doga yürüyüşçülerini, bitki gözlemcilerini, mantar toplayıcılarını, orman ve park korucularını, ekolojistleri ve doğa tutkunlarını bu amaçla yurttaş bilgin olmaya davet eder; ayrıca tüm bilim insanlarını da gözlemlerini erişilebilir ve sistematik platformlarda paylaşmaya davet eder. Floranatolica biyo-coğrafyamızda tanımlanabilen/keşfedilen tüm verilerin toplumun ortak değeri olduğuna, bu değerin tanınması ve anlaşılması ile onu koruma isteğinin belirgin olarak artacağına inanır. floranatolica.com web sitesi GezenAdam tarafından şekillendirilmiştir; bu sayfalarda yayınlanan içeriklere katkıda bulunmak veya değiştirmemiz gerektiğini düşündüğünüz kısımları bildirmek için bize admin@floranatolica.com adresinden ulaşabilirsiniz.

Yasal Uyarı: Bu sayfa Creative Commons Atıf CC-BY-SA 4.0 Uluslararası Lisansı ile yayınlanmaktadır; uygun atıf ve bağlantı vermek kaydı ile bu sayfada yayınlanan görsel ve metinleri her ortam veya formatta kopyalayabilir ve yeniden dağıtabilirsiniz; bu sayfaya atıf yapmak için MLA, CMOS, APA, ASA, MHRA,... kalıplarından yararlanabilirsiniz. Bu sayfada yayınlanan fotoğraf ve metinlerin tüm sorumluluğu paylaşımı yapan editöre aittir. Editör bu fotograf veya metinleri floranatolica.com web sitesinde yayınlayarak, kendi adı ve bu sayfa bağlantısı verilmesi kaydı ile bunların her ortam veya formatta kopyalanabilir ve yeniden dağıtilabilir olmasına izin verdiğini kabul etmektedir. Editör kendisine ait olmayan ve telif hakkı içeren veya T.C. yasalarına uygunsuz paylaşımlar yapamaz. Florꜳnatolica şikayet postası almadığı sürece bu paylaşımları yayında tutar ve içerik sorumluluğunu kabul etmez. Bu paylaşımların içeriği ile ilgili uygunsuz bir durum olduğunu düşünüyorsanız lütfen admin@floranatolica.com adresine bildiriniz. Bildiriminiz en kısa sürede değerlendirilip size bilgi verilecektir.

Çerez Politikası ve Aydınlatma Metni: 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu uyarınca, kişisel verileriniz; veri sorumlusu olarak Florꜳnatolica web sitesi tarafından KVKK Aydınlatma Metninde belirtilen kapsamda işlenebilecektir. KVKK Aydınlatma Metninde belirtilen haklarınıza ilişkin taleplerinizi, Veri Sorumlusuna Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ uyarınca hazırlayarak admin@floranatolica.com eposta adresinden iletebilirsiniz.

Reklam Politikası: Bu sayfada yayınlanan reklamlar GoogleAdsense tarafından seçilmekte ve yerleştirilmektedir. Uygunsuz içerikte olduğunu düşündüğünüz reklamları bildiriniz.

Allium etimolojisi

paniculatum etimolojisi

Morfoloji