floranatolica
 
Ara Üye girişi DDbtn
-
 
Çobanyıldızı / Pülümür / Tunceli - Haziran 2022 © Serdar Ölez
Hedysarum pestalozzaeHedysarum pestalozzaeHedysarum pestalozzaeHedysarum pestalozzaeHedysarum pestalozzaeHedysarum pestalozzaephotos
Gözlem bildir
Horozbaşı
Fabaceae / Hedysarum / Hedysarum pestalozzae
mapmapmapmapmapmap
Horozbaşı (Hedysarum pestalozzae) Baklagiller (Fabaceae) ailesinden endemik bir türdür. Türkiye'de Doğu Karadeniz, Orta Kızılırmak, Konya, Yukarı Fırat, Antalya alt bölgelerinde yayılış göstermektedir.

900-1500 m yükseklikler arasında; bozkır örtüsüne sahip taşlık (sıklıkla kalkerli) yamaçlar ve nadas tarlalarında gözlenebilir.


Bilimsel olarak Hedysarum pestalozzae Boiss. şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1849 yılında Diagn. Pl. Orient. 9: 112 adlı yayında kullanılmıştır.

Hedysarum etimolojisi

Hedysarum cins adı, Antik Yunanca tatlı, hoş anlamına gelen hedys ile koku, aroma anlamına gelen aroma kelimelerinin birleşiminden türetilmiş (veya doğrudan burçak benzeri bitkileri niteleyen hedysaron sözcüğünden aktarılmış) bir isimdir; cins altındaki pek çok türün çiçeklerinin taşıdığı hoş kokulara veya hayvanlar için oldukça lezzetli, besleyici birer yem bitkisi olmalarına atıfta bulunur.

pestalozzae etimolojisi

Pestalozzae epiteti, 19. yüzyılda (özellikle 1840´lı ve 1850´li yıllarda) Anadolu, Akdeniz ve Orta Doğu coğrafyasında kapsamlı bitki toplama çalışmaları gerçekleştiren İtalyan hekim ve botanikçi Fortunato Pestalozza´nın adına Latince aidiyet ekinin getirilmesiyle oluşturulmuştur. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. Boiss. kısaltması bilim insanı Pierre Edmond Boissier (1810-1885) için kullanılmıştır; Boissier Akdeniz havzası, Balkanlar, Orta Doğu ve Anadoluyu kapsayan geniş bir coğrafyada gerçekleştirdiği kapsamlı floristik çalışmalarla tanınan İsviçreli botanikçidir; bölgeye düzenlediği keşif gezilerinde topladığı on binlerce bitki örneğini Flora Orientalis adlı başyapıtında bir araya getirerek Türkiye ve yakın coğrafyasının bitki sistematiğine temel oluşturmuş, çok sayıda yeni taksonu literatüre kazandırmış bir bilim insanıdır.

Morfoloji


12-30 cm boylanabilen, yayılı veya dar açılı yükselir şekilde gelişen, üst kısımları dallanmış bir türdür. Yapraklar 4-9 çift yapraklı teleksi birleşik formda; yaprakçıklar şeritsi-eliptik veya dikdörtgenimsi-eliptik formda ve 7-14 x2-5-4 mm boyutlardadır, üst yüzeyler basık cılız tüylü veya tüysüz, alt yüzeyler ± yoğun kır tüylüdür; stipül ince, kuru zarlı ve ~ 2 mm boydadır. Çiçek kümesi sapı yapraklardan uzuncadır. Salkım ± seyrek ve 6-20-çiçeklidir, meyveye doğru biraz daha uzar. Çanak 4-6 mm boydadır ve üçgen dişler tüple yaklaşık aynı boydadır. Taç eflatun, bazen sarı izlidir; bayrakçık cılız tüylü veya tüysüzdür ve 13-16 mm boydadır; kanatlar 12-16 mm boydadır; kayıkçık 12-15 mm boydadır. Ovaryum tüysüz veya cılız tüylüdür. Boğumlu meyve 2-3 dikdörtgenimsi-eliptik dilimli, ± yoğun kaba tüylüdür, setae olabilir.



listMaplistPiclist

Gözlemler


Hedysarum pestalozzaeOlucak / Gümüşhane
Temmuz 2025 ©Mustafa Gökmen
Hedysarum pestalozzaeÇobanyıldızı / Pülümür / Tunceli
Haziran 2022 ©Serdar Ölez
Hedysarum pestalozzaeDarende / Malatya
ŞK1493/2016 ©Şükrü Karakuş
Hedysarum pestalozzaeReşadiye / Gürün / Sivas
ŞK525/2017 ©Şükrü Karakuş vd.
Hedysarum pestalozzaeGürün / Sivas
ISTO37454/2015 ©Selvinaz Gülçin Bo...
Benzer taxonlar
Türkiye´de doğal yayılan diğer Hedysarum türleri: H.antitauricum, H.aucheri, H.candidissimum, H.cappadocicum, H.elegans, H.erythroleucum, H.formosum, H.hasanyildirimii, H.hedysaroides, H.huetii, H.kotschyi, H.laxum, H.nitidum, H.pannosum, H.pestalozzae, H.pogonocarpum, H.pycnostachyum, H.rotundifolium, H.sericeum, H.spinosissimum, H.syriacum, H.vanense, H.varium
Dış bağlantılar




Kaynaklar
  1. Davis,P.H., Cullen,J., & Coode,M.J. (1962-1988). Flora of Turkey and The East Aegean Islands. Edinburgh University Press (Kısım çevirisi: Ölez S., 2023)
  2. NGBB (2022). Bizim Bitkiler. . Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları) Dış bağlantı
  3. Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi) Dış bağlantı
  4. Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları) Dış bağlantı
  5. IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)