floranatolica
 
Ara Üye girişi DDbtn
-
 
Çankırı - Mayıs 2024 © Serdar Ölez
Convolvulus holosericeusConvolvulus holosericeusConvolvulus holosericeusConvolvulus holosericeusConvolvulus holosericeusConvolvulus holosericeusphotos
Gözlem bildir
Gündüzsefası
Convolvulaceae / Convolvulus / Convolvulus holosericeus
mapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmap
Gündüzsefası (Convolvulus holosericeus) Tarlasarmaşığıgiller (Convolvulaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Istranca, Batı, Orta ve Doğu Karadeniz, İç Batı Anadolu, Yukarı Sakarya, Orta Kızılırmak, Yukarı Kızılırmak, Konya, Yukarı Fırat, Erzurum-Kars, Antalya, Adana alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir.

Mayıs ve Temmuz ayları arasında çiçeklenir. Pinus brutia (kızılçam) ormanlarında, makiliklerde, kuru steplerde, kumlu, kayalık, aşınmış, şeylli killi ve kalkerli tepelerde ve kireçli tarlalarda; 250 ile 1700 metre arası rakımlarda gözlemlenebilir.


Türkçe literatürde genellikle Gündüzsefası olarak adlandırılsa da, bazı yörelerde hoş gündüzsefası veya gündüz sefası olarak bilinir. Bilimsel olarak Convolvulus holosericeus M.Bieb. şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1808 yılında Fl. Taur.-Caucas. 1: 147 adlı yayında kullanılmıştır.

Convolvulus etimolojisi

Convolvulus cins adı, Latince sarılmak, dolanmak veya bükülmek anlamına gelen convolvere fiilinden türetilmiştir; gövdelerin çevresindeki nesnelere sarılarak tırmanma eğilimi gösterdiği genel büyüme formuna yönelik tanımlayıcı bir isimlendirmedir. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. M.Bieb. kısaltması bilim insanı Friedrich August Marschall von Bieberstein (1768-1826) için kullanılmıştır; Bieberstein Alman kökenli Rus botanikçi ve kâşiftir; özellikle Kırım (Tauria), Kafkasya ve Güney Rusya bölgelerine düzenlediği araştırma gezileriyle tanınır. Bu bölgelerin bitki çeşitliliğini detaylıca inceleyerek derlediği Flora Taurico-Caucasica adlı klasik eseriyle çok sayıda yeni taksonu literatüre kazandırmış ve Doğu Avrupa ile Ön Asya florasının aydınlatılmasına temel niteliğinde katkılar sunmuş bir bilim insanıdır.

Morfoloji


Odunsu tabanlı, yatık-ipeksi tüylü (sericeous), gövdeleri yükselici veya yatık yapıda çok yıllık bir bitkidir. Alt yaprakları dar ters yumurtamsıdan çizgisel-ters mızraksıya kadar değişen biçimde, 1-6 x 0.3-0.9 cm boyutlarında olup genellikle kısa saplı, diğer durumlarda sapsızdır. Çiçekleri bazen tekli ve uçta, diğer durumlarda yaprak koltuklarında veya uçta talkım durumundadır. Dış çanak yaprakları (sepaller) şişkin, dairesel-yumurtamsı, sipsivri uçlu ve yatık tüylü veya hemen hemen tüysüzdür. Taç yaprakları (korolla) beyazdan soluk sarıya kadar değişen renklerde, nadiren gül renginde olup 2-2.8 cm uzunluğundadır. Ovaryumu tüylüdür.



listMaplistPiclist

Gözlemler


Convolvulus holosericeusGökyar / Darende / Malatya
Haziran 2026 ©Serdar Ölez
Convolvulus holosericeusHacıderviş / Darende / Malatya
Haziran 2026 ©Serdar Ölez
Convolvulus holosericeusÇankırı
Mayıs 2024 ©Serdar Ölez
Convolvulus holosericeusSarıoba / Polatlı / Ankara
Mayıs 2020 ©Mustafa Gökmen
Convolvulus holosericeusDarende / Malatya
ŞK1380/2016 ©Şükrü Karakuş
Convolvulus holosericeusAnkara
Ek1/988/2015 ©İsmail Eker vd.
Benzer taxonlar
Sinonim adlandırmalar: Convolvulus holosericeus subsp. holosericeus
Türkiye´de doğal yayılan C. holosericeus taksonları: Convolvulus holosericeus subsp. macrocalycinus
Türkiye´de doğal yayılan diğer Convolvulus türleri: C.althaeoides, C.arvensis, C.assyricus, C.aucheri, C.betonicifolius, C.calvertii, C.cantabrica, C.carduchorum, C.cassius, C.cataonicus, C.chondrilloides, C.coelesyriacus, C.compactus, C.dorycnium, C.elegantissimus, C.galaticus, C.germaniciae, C.holosericeus, C.lanatus, C.libanoticus, C.lineatus, C.longipedicellatus, C.oleifolius, C.pentapetaloides, C.persicus, C.phrygius, C.pilosellifolius, C.pseudoscammonia, C.reticulatus, C.scammonia, C.siculus, C.stachydifolius, C.tricolor, C.×peshmenii, C.×pseudocompactus, C.×turcicus
Dış bağlantılar




Kaynaklar
  1. Davis,P.H., Cullen,J., & Coode,M.J. (1962-1988). Flora of Turkey and The East Aegean Islands. Edinburgh University Press (Çeviri: Ölez S., 2020)
  2. Akyurt, C. & Sümbül, H. (2014). Taxonomic revision of the genus Convolvulus L. (Convolvulaceae) in Turkey
  3. Convolvulus holosericeus. (n.d.). Türkiyebitkileri.com - Anasayfa. Dış bağlantı
  4. Google. (2026). Gemini (Haziran 2026 sürümü) [Büyük dil modeli]. (Derleme) Dış bağlantı
  5. NGBB (2022). Bizim Bitkiler. . Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları) Dış bağlantı
  6. Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi) Dış bağlantı
  7. Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları) Dış bağlantı
  8. IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)