Sarıketen (Linummucronatum) Ketengiller (Linaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Yukarı Sakarya, Orta Kızılırmak, Yukarı Kızılırmak, Yukarı Fırat, Yukarı Murat-Van, Antalya, Orta Fırat, Dicle alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir.
500–1000 m yükseklikler arasında; kalkerli bozkırlar, dağetekleri, nadas tarlalar ve yol kenarlarnda gözlemlenebilir.
Bilimsel olarak Linummucronatum Bertol. şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1842 yılında Misc. Bot. 1: 18 adlı yayında kullanılmıştır.
Linum etimolojisi
Linum Yunancada `keten bitkisi` anlamına gelen linon kelimesinden türetilmiştir.
mucronatum etimolojisi
Mucronatum epiteti, Latince kılıç ucu, sivri uç veya keskin çıkıntı anlamına gelen mucro kelimesine, sahip olma veya taşıma anlamı katan -atus (nötr formda -atum) ekinin eklenmesiyle türetilmiştir; morfolojik olarak bitkinin belirli organlarının (genellikle yaprak ayasının uç kısmının, braktelerin veya meyvelerin) aniden daralarak kısa, sert, iğnemsi ve keskin bir çıkıntı (mukro) ile sonlanmasına yönelik son derece betimleyici bir isimlendirmedir. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. Bertol. kısaltması bilim insanı Antonio Bertoloni (1775-1868) için kullanılmıştır; Bertoloni (1775-1868) İtalyan bir bitki bilimcidir.
Morfoloji
5-30 cm boylanabilen, otsu veya altı odunsu ve üstü otsu, çok yıllık bir bitkidir; yüzeyler ± dumanlıdır ve genellikle tüysüzdür. Çiçekli dallar çizgili fakat pürüzsüzdür. Orta sap yaprakları 1-3 cm uzunlukta ve dikdörtgenimsi,dikdörtgenimsi-mızraksı veya şeritsi, uç kısmı keskin veya sivridir, genellikle 1 damarlı ve stipular salgılıdır. Dip kısımda rozet yapraklar yoktur, veya çiçeklenme zamanı birkaç yaprak olabilir. Talkım 3 veya daha çok çiçeklidir, sıklıkla (en azından meyve zamanı) genişçe yayılı dallar oluşturur. Çanak 6-13 mm boyda, mızraksı, şeritsi-mızraksı veya nadiren yumurtamsı formda ve sivri uçludur; sıklıkla omurgalıdır; kenarlar zarsı ve ± salgılı-kirpiklidir. Taç 15-28 mm çaptadır, sarı veya kayısı-sarı renktedir, sıklıkla dip kısmı eflatundur. Kapsül 5-6 mm; gaga (dar uç kısım) 1 mm´dir. Türkiye´de farklı takonları gözlenmiştir.
1. bitki tabanda belirgin çalımsıdır; alt yapraklar küçük, ispatula biçimli ve yoğun kiremitimsi görünümdedir; taç kayısı sarısı renktedir ...subsp. mucronatum
1. bitki otsudur; alt yapraklar üst yapraklara benzemez; taç açık sarı renktedir, dip kısım eflatun olabilir.
2. çanak 7-13 mm; yapraklar 2-7 mm genişliktedir, bitkinin üst kısımlarında sıklıkla daha geniştir; talkım 3-çok çiçekli ve seyrektir; taç 20-28 mm çaptadır, dip kısım eflatun olabilir.
3. gövdeler düzdür; yapraklar dikdörtgenimsi ve keskin uçludur; talkım çatallıdır; taç tamamen sarıdır; çanak kapsülün ~ 1.5 katıdır ...subsp. orientale
3. gövdeler genellikle kıvrımlıdır; yapraklar dikdörtgenimsi, ters yumurtamsı veya şeritsi-dikdörtgenimsidir, genellikle birdenbire sivri uçludur; talkım genişçe çatallıdır; taçın dip kısmı eflatun olabilir; çanak kapsülün ~ 2 katıdır ...subsp. armenum
2. çanak 6-8 mm boydadır; yapraklar 1-1.5 mm genişlikte, şeritsi ve kenarları içeriye kıvrıkdır; talkım 3-7-çiçekli ve yoğundur; taç 15-20 mm ve tamamen sarıdır ...subsp. gypsicola
Davis,P.H., Cullen,J., & Coode,M.J. (1962-1988). Flora of Turkey and The East Aegean Islands. Edinburgh University Press (Kısım çevirisi: Ölez S., 2023)
NGBB (2022). Bizim Bitkiler. . Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları)
Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi)
Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları)
IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)