floranatolica
 
Ara Üye girişi DDbtn
-
 
Beybağı / Darende / Malatya - Mayıs 2024 © Mustafa Gökmen
Matthiola ovatifoliaMatthiola ovatifoliaMatthiola ovatifoliaMatthiola ovatifoliaMatthiola ovatifoliaMatthiola ovatifoliaphotos
Gözlem bildir
Takkelişebboy
Brassicaceae / Matthiola / Matthiola ovatifolia
mapmap
Takkelişebboy (Matthiola ovatifolia) Turpgiller (Brassicaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de sadece Yukarı Kızılırmak alt bölgesinde doğal yayılış göstermektedir.

~ 1260 m yükseltiler civarında; yol kenarı yığınlarında gözlemlenebilir.


Bilimsel olarak Matthiola ovatifolia (Boiss.) Boiss. şeklinde tanımlanır.

Matthiola etimolojisi

Matthiola cins adı 16. yüzyılda yaşamış İtalyan hekim ve botanikçi Pietro Andrea Mattioli´ye (1501–1577) ithafen verilmiştir; Mattioli, antik botanik eserlerini yorumlayarak modern botaniğin temellerine katkı sunmuştur. Parantez içerisindeki kısaltmalar bu taksonu ilk yayınlayan kişiyi/kişileri, parantez dışındakiler ise ilk yayın ardından bu taksona revizyon yapan kişi/kişileri belirtir. Boiss. kısaltması bilim insanı Pierre Edmond Boissier (1810-1885) için kullanılmıştır; Boissier Akdeniz havzası, Balkanlar, Orta Doğu ve Anadoluyu kapsayan geniş bir coğrafyada gerçekleştirdiği kapsamlı floristik çalışmalarla tanınan İsviçreli botanikçidir; bölgeye düzenlediği keşif gezilerinde topladığı on binlerce bitki örneğini Flora Orientalis adlı başyapıtında bir araya getirerek Türkiye ve yakın coğrafyasının bitki sistematiğine temel oluşturmuş, çok sayıda yeni taksonu literatüre kazandırmış bir bilim insanıdır.

Morfoloji


Çok yıllık. Gövdeler gürbüz, dik, 30-60 cm, basit veya seyrek dallanmış, köşeli gibi, seyrek ve kısaca salgılı-kabarcıklı. Köksel ve sap yaprakları kısaca saplı, yumurtamsı. 6 x 2 cm, kaba dalgalı-dişli., nadiren bütün kenarlı gibi, her iki yüzü yoğun grimsi-sarı, yıldızsı tüylü, az sayıda salgılı tüylerle karışık. Çiçek sapı 0-2 mm (meyvede 5mm´ye kadar) ve ~ 1/3 x çanak boyu. Çanak ~ 10 mm, basık yıldızsı-kaba tüylü, tabanda kesecikli. Taç yapraklar sarımsı, dikdörtgenimsi-mızraksı, 3-4 mm geniş, çoğunlukla 2 x çanak kadar. Silika dik-yaygın, çok uzun, 10-14 cm x 3, 5-4 mm, boylamasına basık, seyrek yıldızsı-kabamsı tüylü; kapaklar belirgin orta damarlı. Tepecik terminal, iki çıkıntılı.



listMaplistPiclist

Gözlemler


Matthiola ovatifoliaZaviye / Darende / Malatya
Nisan 2026 ©Serdar Ölez
Matthiola ovatifoliaBeybağı / Darende / Malatya
Mayıs 2024 ©Mustafa Gökmen
Matthiola ovatifoliaDarende / Malatya
ŞK3916/2016 ©Şükrü Karakuş
Benzer taxonlar
Türkiye´de doğal yayılan diğer Matthiola türleri: M.anchoniifolia, M.fruticulosa, M.incana, M.longipetala, M.montana, M.odoratissima, M.ovatifolia, M.sinuata, M.tricuspidata, M.trojana
Dış bağlantılar




Kaynaklar
  1. Davis,P.H., Cullen,J., & Coode,M.J. (1962-1988). Flora of Turkey and The East Aegean Islands. Edinburgh University Press (Kısım çevirisi: Ölez S., 2026)
  2. NGBB (2022). Bizim Bitkiler. . Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları) Dış bağlantı
  3. Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi) Dış bağlantı
  4. Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları) Dış bağlantı
  5. IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)