Gecegündüzçiçeği (Matthiolalongipetala) Turpgiller (Brassicaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Batı, Orta ve Doğu Karadeniz, Asıl Ege, İç Batı Anadolu, Yukarı Sakarya, Orta Kızılırmak, Yukarı Kızılırmak, Konya, Yukarı Fırat, Yukarı Murat-Van, Hakkari, Antalya, Adana, Orta Fırat, Dicle alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir.
Bilimsel olarak Matthiolalongipetala (Vent.) DC. şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1821 yılında Syst. Nat. 2: 174 adlı yayında kullanılmıştır.
Matthiola etimolojisi
Matthiola cins adı 16. yüzyılda yaşamış İtalyan hekim ve botanikçi Pietro Andrea Mattioli´ye (1501–1577) ithafen verilmiştir; Mattioli, antik botanik eserlerini yorumlayarak modern botaniğin temellerine katkı sunmuştur.
longipetala etimolojisi
Longipetala epiteti Latince longus (uzun) ve petalum (taç yaprak) kelimelerinin birleşimidir; türün taç yapraklarının (petallerinin) belirgin şekilde uzun ve dar formda olduğuna işaret eder. Parantez içerisindeki kısaltmalar bu taksonu ilk yayınlayan kişiyi/kişileri, parantez dışındakiler ise ilk yayın ardından bu taksona revizyon yapan kişi/kişileri belirtir. Vent. kısaltması bilim insanı Étienne Pierre Ventenat (1757-1808) için kullanılmıştır. DC. kısaltması bilim insanı Augustin Pyramus de Candolle (1778-1841) için kullanılmıştır; Candolle İsviçreli bir botanikçidir
Morfoloji
Tek yıllık otsu bitki. Gövdeler 50 cm´ye kadar, dik. Alt yapraklar dalgalı-dişliden sığ tüysü bölmeliye kadar. Taç yapraklar beyazımsı veya sarımsı eflatun. Silika ~ silindirik, en çok 15 cm. Tepecik 2 uzun keskin uçlu boynuzlu, ve 1 daha kısa boynuzlu.
Türkiye´de 3 alttürü gözlemlenebilir:
1. Silika meyve 30-60 mm, dik veya dik-yayılı; boynuzlar küt uçlu, en çok 4 mm ...subsp. pumilio
1. Silika meyve 70-150 mm, dik-yayılı; boynuzlar keskin uçlu, 2-10 mm
2. Taç yaprağının üst geniş kısmı beyaz veya sarı, 2-4 mm geniş; boynuzlar genellikle yayılı veya geriye doğru kıvrımlı ...subsp. longipetala
2. Taç yaprağının üst geniş kısmı 3-7 mm geniş, pembe veya açık mor; boynuzlar genellikle yukarı doğru kıvrımlı ...subsp. bicornis
KAYA, A., ÜNAL, M., SEFALI, A., & MARTİN, E. (2019). Fruit and seed macro- and micromorphologies of the genus Matthiola (Brassicaceae) in Turkey and their taxonomic value. TURKISH JOURNAL OF BOTANY, 43(4), 516-528. https://doi.org/10.3906/bot-1812-10
Davis,P.H., Cullen,J., & Coode,M.J. (1962-1988). Flora of Turkey and The East Aegean Islands. Edinburgh University Press (Kısım çevirisi: Ölez S., 2026)
NGBB (2022). Bizim Bitkiler. https://bizimbitkiler.org.tr. Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları)
Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. http://www.kirsalcevre.org.tr (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi)
Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. https://doi.org/10.5281/zenodo.3911077 (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları)
IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)
Şereflikoçhisar / Ankara
Keskin / Kırıkkale
Polatlı / Ankara
