floranatolica
 
Ara Üye girişi DDbtn
-
 
Bu tür için henüz fotoğraf bulunmamaktadır
Gözlem bildir
Gürül
Fabaceae / Lathyrus / Lathyrus pallescens
mapmapmap
Gürül (Lathyrus pallescens) Baklagiller (Fabaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Erzurum-Kars, Yukarı Murat-Van alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir.

Avrupa-Sibirya fitocoğrafyası elementidir. Haziran ile temmuz ayları arasında çiçeklenir. 1800–2200 m arası rakımlarda; dağ bozkırlarında, çayırlarda ve kayalıklı yamaçlarda gözlemlenebilir.


Bilimsel olarak Lathyrus pallescens (M.Bieb.) K.Koch şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1842 yılında Linnaea 15: 723 adlı yayında kullanılmıştır.

Lathyrus etimolojisi

Lathyrus Yunancada `çok´ anlamına gelen la öneki ile `şehvetli, tutkulu´ anlamına gelen thyros kelimesinin birleşiminden türetilmiştir. Parantez içerisindeki kısaltmalar bu taksonu ilk yayınlayan kişiyi/kişileri, parantez dışındakiler ise ilk yayın ardından bu taksona revizyon yapan kişi/kişileri belirtir. M.Bieb. kısaltması bilim insanı Friedrich August Marschall von Bieberstein (1768-1826) için kullanılmıştır; Bieberstein Alman kökenli Rus botanikçi ve kâşiftir; özellikle Kırım (Tauria), Kafkasya ve Güney Rusya bölgelerine düzenlediği araştırma gezileriyle tanınır. Bu bölgelerin bitki çeşitliliğini detaylıca inceleyerek derlediği Flora Taurico-Caucasica adlı klasik eseriyle çok sayıda yeni taksonu literatüre kazandırmış ve Doğu Avrupa ile Ön Asya florasının aydınlatılmasına temel niteliğinde katkılar sunmuş bir bilim insanıdır. K.Koch kısaltması bilim insanı Karl(Carl) Heinrich Emil (Ludwig) Koch (1809-1879) için kullanılmıştır; (1809-1879) Alman botanikçi ve dendrologdur; özellikle Kafkasya ve Anadolu florası üzerine yaptığı geniş çaplı keşif gezileriyle tanınan, topladığı bitki materyalleri üzerinden çok sayıda yeni taksonu isimlendirerek sınıflandırma bilimine büyük katkılar sağlayan saygın bir araştırmacıdır.

Morfoloji


20–40 cm boyunda, dik, tüysüz ile az çok tüylü arası, gövdesi kanatsız ve narin çokyıllık otsu bitkilerdir. Orta yapraklar teleksi ve kılçıklıdır; yaprakçıklar 2–3 çift, şeritsi, 25–55(–70) × 1.5–5 mm boyutlarında ve yaklaşık 5 paralel damarlıdır; kulakçıklar mızraksı-bizsi olup 1–3 mm uzunluğundaki yaprak sapından daha uzundur. Çiçek durumu sapı yapraklardan daha uzun, oldukça sık (2–)4–7 çiçeklidir. Çiçekler krem veya soluk kükürt sarısı renkte, 20–24 mm uzunluğundadır. Çanak 6–8 mm uzunluğundadır; çanak dişleri eşitsiz olup en alttaki diş tüpten biraz kısadır. Stilus tabandan itibaren spatulamımsı, 4–5 × 1.5 mm boyutlarındadır. Meyve şeritsi, 45–60 × yaklaşık 4 mm boyutlarındadır.

IUCN Kırmızı Liste Kategorisi


IUCNIUCNrIUCNcat
DÜŞÜK RİSKLİ / LEAST CONCERN
Bu tür geniş yayılışlıdır ve nüfusu yüksektir. Yakın gelecekte tükenme riski bulunmamaktadır.
Nesli tükenme tehlikesi altında olan türlerin kırmızı listesi Uluslararası Doğal Hayatı ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği tarafından hazırlanmaktadır.
Benzer taxonlar
Türkiye´de doğal yayılan diğer Lathyrus türleri: L.annuus, L.aphaca, L.armenus, L.atropatanus, L.aureus, L.belinensis, L.bitlisicus, L.blepharicarpus, L.boissieri, L.brachypterus, L.cassius, L.chloranthus, L.chrysanthus, L.cicera, L.cilicicus, L.clymenum, L.cyaneus, L.czeczottianus, L.digitatus, L.elongatus, L.gloeosperma, L.gorgoni, L.grandiflorus, L.haussknechtii, L.hierosolymitanus, L.hirsutus, L.inconspicuus, L.incurvus, L.karsianus, L.laxiflorus, L.layardii, L.libani, L.lycicus, L.marmoratus, L.niger, L.nissolia, L.nivalis, L.ochrus, L.pallescens, L.palustris, L.phaselitanus, L.pratensis, L.pseudocicera, L.roseus, L.rotundifolius, L.satdaghensis, L.sativus, L.saxatilis, L.setifolius, L.spathulatus, L.sphaericus, L.stenolobus, L.stenophyllus, L.sylvestris, L.tauricola, L.trachycarpus, L.tuberosus, L.tukhtensis, L.undulatus, L.variabilis, L.venetus, L.vernus, L.vinealis, L.woronowii
Dış bağlantılar




Kaynaklar
  1. Davis,P.H., Cullen,J., & Coode,M.J. (1962-1988). Flora of Turkey and The East Aegean Islands. Edinburgh University Press.
  2. Gemini Notebook (2026). Biota Tür Teşhisi Projesi Kapsamında Üretilen Morfolojik Betimlemeler ve Taksonomik Notlar. (Erişim Tarihi: 6 Ekim 2026).
  3. NGBB (2022). Bizim Bitkiler. . Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları) Dış bağlantı
  4. Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi) Dış bağlantı
  5. Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları) Dış bağlantı
  6. IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)