floranatolica
 
Ara Üye girişi DDbtn
-
 
Atatürk / Selçuk / İzmir - Nisan 2024 © Mustafa Gökmen
Asphodeline luteaAsphodeline luteaAsphodeline luteaAsphodeline luteaAsphodeline luteaAsphodeline luteaphotos
Gözlem bildir
Sarıçiriş
Asphodelaceae / Asphodeline / Asphodeline lutea
mapmapmapmapmapmapmapmapmapmap
Sarıçiriş (Asphodeline lutea) Çirişgiller (Asphodelaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Çatalca-Kocaeli, Güney Marmara, Batı, Orta ve Doğu Karadeniz, Asıl Ege, İç Batı Anadolu, Antalya, Adana alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir.
Bilimsel olarak Asphodeline lutea (L.) Rchb. şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1830 yılında Fl. Germ. Excurs. : 116 adlı yayında kullanılmıştır.

Asphodeline etimolojisi

Asphodeline cins adı, Antik Yunancada çirişotu anlamına gelen asphodelos kelimesinden türetilmiştir; Yunan mitolojisinde bu isim, yeraltı dünyasının (Hades) çiçeklerini tanımlamak için de kullanılır; -ine eki Latince "benzeyen" anlamı katar; cinsin akrabası olan Asphodelus (çirişotu) cinsine yakınlığını ve benzerliğini ifade eder.

lutea etimolojisi

Lutea tür epiteti Latinede "sarı", "çamur sarısı" veya "safran sarısı" anlamına gelen luteus (dişil formu lutea) kelimesinden türetilmiştir; bitkinin genellikle çiçeklerinde, taç yapraklarında veya bazen kök ya da özsuyunda belirgin olan parlak sarı rengine atıfta bulunur; "sarı" anlamına gelir. Parantez içerisindeki kısaltmalar bu taksonu ilk yayınlayan kişiyi/kişileri, parantez dışındakiler ise ilk yayın ardından bu taksona revizyon yapan kişi/kişileri belirtir. L. kısaltması bilim insanı Carl Linnaeus (1707-1778) için kullanılmıştır; Linnaeus modern taksonomi ve ikili adlandırma (binomial nomenklatür) sisteminin temellerini atan İsveçli hekim, botanikçi ve doğa bilimcidir; canlıları morfolojik özelliklerine göre sınıflandırmak için hiyerarşik bir yöntem geliştirerek biyolojik isimlendirme kurallarına standart getirmiştir; 1753 yılında yayımladığı Species Plantarum eseriyle binlerce bitki taksonunu literatüre kazandırarak botanik isimlendirmenin uluslararası başlangıç noktasını oluşturmuş bir bilim insanıdır. Rchb. kısaltması bilim insanı Heinrich Gottlieb Ludwig Reichenbach (1793-1879) için kullanılmıştır.


listMaplistPiclist

Gözlemler


Asphodeline luteaKemer / Antalya
Nisan 2025 ©Serdar Ölez
Asphodeline luteaAtatürk / Selçuk / İzmir
Nisan 2024 ©Mustafa Gökmen
Asphodeline luteaKuşadası / Aydın
KB531/2016 ©Samire Aydemir
Asphodeline luteaKaş / Antalya
S.Soylu#1118/2014 ©Seda Soylu
Asphodeline luteaKüre / Kastamonu
T4543/2022 ©Bilge Tunçkol ve a...
Asphodeline luteaKavaklı / Yenice / Karabük
/2019 ©Ahmet Aytekin ve a...
Asphodeline luteaKıbrıs / Mamak / Ankara
SA 1851/2019 ©Serdar Aslan vd.
Asphodeline luteaUlus / Bartın
T3032/2018 ©Bilge Tunçkol ve a...
Asphodeline luteaEfes / İzmir
EGE897/2017 ©Yurdanur Akyol v.d.
Asphodeline luteaAnkara
Ek1/2348/2015 ©İsmail Eker vd.
Asphodeline luteaBigadiç / Balıkesir
ÖG1779/2012 ©Özal Güner vd.
Benzer taxonlar
Türkiye´de doğal yayılan diğer Asphodeline türleri: A.anatolica, A.baytopiae, A.brevicaulis, A.cilicica, A.damascena, A.globifera, A.liburnica, A.lutea, A.peshmeniana, A.prismatocarpa, A.prolifera, A.recurva, A.rigidifolia, A.sertachiae, A.taurica, A.tenuior, A.turcica
Dış bağlantılar




Kaynaklar
  1. NGBB (2022). Bizim Bitkiler. . Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları) Dış bağlantı
  2. Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi) Dış bağlantı
  3. Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları) Dış bağlantı
  4. IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)