Yeşilkent / Göksun / Kayseri - Temmuz 2021 © Serdar Ölez
Gözlem bildir
Dededeğneği
Asphodelaceae /
Asphodeline /
Asphodeline globifera Dededeğneği (
Asphodeline globifera) Çirişgiller (
Asphodelaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Orta Kızılırmak, Yukarı Kızılırmak, Adana alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir. 850-2200 m yükseklikler arasında; kayalıklar veya taşlık yamaçlar, alpin çayırlıklar, göknar orman açıklıkları, sedir ve çam ormanlarında gözlenebilirler.
Bilimsel olarak
Asphodeline globifera J.Gay ex Baker şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1876 yılında
J. Linn. Soc., Bot. 15: 274 adlı yayında kullanılmıştır.
Asphodeline etimolojisi
Asphodeline cins adı, Antik Yunancada çirişotu anlamına gelen
asphodelos kelimesinden türetilmiştir; Yunan mitolojisinde bu isim, yeraltı dünyasının (
Hades) çiçeklerini tanımlamak için de kullanılır; -
ine eki Latince "benzeyen" anlamı katar; cinsin akrabası olan
Asphodelus (çirişotu) cinsine yakınlığını ve benzerliğini ifade eder.
ex kısaltması, bu kısaltmayı takip eden ismin bu türü kabul görür şekilde yayınladığı ancak bunu `ex´ kısaltmasından önce gelen yayıncının kabul görmeyen açıklamalarına dayandırdığını belirtir. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir.
J.Gay kısaltması bilim insanı Jaques Étienne Gay (1786-1864) için kullanılmıştır; Gay İsviçreli-Fransız bitki bilimci, koleksiyoner ve taksonomisttir.
Baker kısaltması bilim insanı John Gilbert Baker (1834-1920) için kullanılmıştır; Baker İngiliz botanikçidir. Londradaki Kew Botanik Bahçelerinde uzun yıllar çalışmış ve yumrulu, soğanlı bitki grupları üzerine uzmanlaşmıştır. Boissiernin tanımladığı bu bitkiyi daha sonra yeniden incelemiş, taksonomik özelliklerini değerlendirerek Asphodeline cinsine aktarmış ve güncel bilimsel adlandırmasını oluşturmuştur.