floranatolica
 
Ara Üye girişi DDbtn
-
 
Bu tür için henüz fotoğraf bulunmamaktadır
Gözlem bildir
Demetkevke
Brassicaceae / Alyssum / Alyssum pateri
mapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmap
Demetkevke (Alyssum pateri) Turpgiller (Brassicaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Batı, Orta ve Doğu Karadeniz, Yukarı Sakarya, Orta Kızılırmak, Yukarı Kızılırmak, Konya, Yukarı Fırat, Yukarı Murat-Van, Antalya, Adana, Orta Fırat alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir.

İran-Turan elementidir. Mayıs ve haziran ayları arasında çiçeklenir. 500 ila 3000 m arasındaki yüksekliklerde; çam ormanları, maki ve stepte gözlemlenebilir.


Bilimsel olarak Alyssum pateri Nyár. şeklinde tanımlanır.

Alyssum etimolojisi

Alyssum cins adı, Antik Yunanca olumsuzluk veya yoksunluk bildiren a- ön eki ile kuduz, delilik veya öfke anlamına gelen lyssa kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; tarihsel ve folklorik bağlamda, kuduz hastalığının tedavisinde veya sinirsel rahatsızlıkların yatıştırılmasında şifa kaynağı olduğuna inanılan doğa materyallerine yönelik kültürel bir isimlendirmedir.

pateri etimolojisi

Pateri epiteti, şifalı bitkiler ve tarım bilimleri üzerine önemli araştırmalar yürüten Macar botanikçi Béla Páter´in (1860–1938) onuruna verilmiştir; meslektaşları tarafından bu değerli bilim insanının botanik bilimine yaptığı katkılara bir saygı duruşu niteliği taşır. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. Nyár. kısaltması bilim insanı Erasmus Iuliu Nyárády (1881-1966) için kullanılmıştır; Nyárády Macar asıllı Romanyalı botanikçidir; özellikle Brassicaceae (Turpgiller) familyası ve dünya çapındaki Alyssum (Kuduzotu) cinsi üzerine yürüttüğü son derece detaylı taksonomik revizyon çalışmalarıyla uluslararası bir uzman olarak tanınır. Doğu Avrupa, Balkanlar ve Doğu Akdeniz florası üzerine kapsamlı araştırmalar gerçekleştirmiş, Flora Romaniae (Romanya Florası) adlı esere büyük katkılar sunmuş ve bu tür gibi çok sayıda Alyssum taksonunu betimleyerek literatüre kazandırmış değerli bir bilim insanıdır.

Morfoloji


Yarı çalımsı çokyıllık, 20 cm´ye kadar yatık veya yükselici, seyrek yapraklı verimli sürgünlere ve çok sayıda bir arada kümelenmiş verimsiz sürgünlere sahip otsu bir bitkidir. Gövdeler kırmızımsı renkte olup, seyrek ve dökülücü örtülüdür. Yapraklar ters yumurtamsı veya ters mızraksı, az çok sivri, yeşilimsi veya kül grisi-boz, tek renkli örtülüdür. Taç yapraklar parlak sarı, 1.5–2.5(-3) x 0.5–1 mm boyutlarında, tüysüz veya aya üzerinde seyrek örtülüdür. Meyveler ters yumurtamsı veya darca ters yumurtamsı, küt, kesik veya uçta basık girintili, 2–3.5(-4) x 2–3.5 mm boyutlarında, tabanda sıklıkla daralan yapıda olup, 7–10 kollu, kısa ve dallı kollu yıldızsı tüylerden oluşan az çok seyrek bir örtüye sahiptir; bu örtü nadiren yoğun ve kül grisi-boz renktedir. Stiluslar 0.5–1(-1.5) mm uzunluğundadır. Tohumlar darca kanatlıdır. Alttürlerden subsp. pateri´de uzun erkek organ filâmentlerinin kanatları filâmentlerin yarısı veya daha azı kadar uzunlukta olup ince bir şekilde tek veya iki dişlidir; taç yapraklar kesik veya tam kenarlıdır ve stiluslar tüysüzdür. subsp. prostratum´da ise uzun erkek organ filâmentlerinin kanatları hemen hemen filâmentler kadar uzunlukta olup belirgin bir şekilde dişli veya dişçiklidir; taç yapraklar kertiklidir ve stiluslar seyrek örtülüdür.



listMaplistPiclist

Gözlemler


Alyssum pateriKıbrıs / Mamak / Ankara
SA 2346/2019 ©Serdar Aslan vd.
Benzer taxonlar
Türkiye´de doğal yayılan A. pateri taksonları: Alyssum pateri subsp. pateri, Alyssum pateri subsp. prostratum
Türkiye´de doğal yayılan diğer Alyssum türleri: A.aizoides, A.alyssoides, A.amasianum, A.argyrophyllum, A.armenum, A.artwinense, A.aurantiacum, A.aureum, A.baumgartnerianum, A.blepharocarpum, A.bornmuelleri, A.bulbotrichum, A.caespitosum, A.callichroum, A.calycocarpum, A.caricum, A.cassium, A.cephalotes, A.cilicicum, A.condensatum, A.constellatum, A.contemptum, A.corningii, A.corsicum, A.crenulatum, A.cypricum, A.dasycarpum, A.davisianum, A.desertorum, A.discolor, A.dubertretii, A.dudleyi, A.eriophyllum, A.erosulum, A.filiforme, A.floribundum, A.foliosum, A.fulvescens, A.gehamense, A.giosnanum, A.harputicum, A.haussknechtii, A.heterotrichum, A.hirsutum, A.huber-morathii, A.huetii, A.idaeum, A.kaynakiae, A.lenense, A.lepidoto-stellatum, A.lepidotum, A.longistylum, A.lycaonicum, A.macropodum, A.masmenaeum, A.meniocoides, A.minutum, A.misirdalianum, A.mouradicum, A.mughlaei, A.murale, A.nezaketiae, A.niveum, A.obovatum, A.obtusifolium, A.ochroleucum, A.oxycarpum, A.paphlagonicum, A.pateri, A.peltarioides, A.penjwinense, A.pinifolium, A.pogonocarpum, A.praecox, A.propinquum, A.pseudomouradicum, A.pterocarpum, A.samariferum, A.sibiricum, A.simplex, A.smyrnaeum, A.stapfii, A.stribrnyi, A.strictum, A.strigosum, A.sulphureum, A.syriacum, A.szovitsianum, A.tetrastemon, A.thymops, A.tortuosum, A.trapeziforme, A.trichocarpum, A.trichostachyum, A.umbellatum, A.virgatum, A.xanthocarpum
Dış bağlantılar




Kaynaklar
  1. Davis,P.H., Cullen,J., & Coode,M.J. (1962-1988). Flora of Turkey and The East Aegean Islands. Edinburgh University Press.
  2. Google (2026). Gemini (Temmuz 2026 sürümü) [Büyük dil modeli]. (Derleme) Dış bağlantı
  3. Google NotebookLM (2026). Biota Tür Teşhisi Projesi Kapsamında Üretilen Morfolojik Betimlemeler ve Taksonomik Notlar. (Erişim Tarihi: 14 Temmuz 2026).
  4. NGBB (2022). Bizim Bitkiler. . Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları) Dış bağlantı
  5. Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi) Dış bağlantı
  6. Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları) Dış bağlantı
  7. IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)