floranatolica

Pülümür / Tunceli - Temmuz 2015 © Fuat Turan

Gözlem bildir

Seyyahkevkesi

Brassicaceae / Alyssum / Alyssum bornmuelleri

Seyyahkevkesi (Alyssum bornmuelleri) Turpgiller (Brassicaceae) ailesinden endemik bir türdür. Türkiye'de Orta Karadeniz, Yukarı Kızılırmak, Yukarı Murat-Van, Antalya, Adana alt bölgelerinde yayılış göstermektedir.

1500-2700 m yükseltiler arasında; döküntüler ve bozkırlarda gözlemlenebilir.

Bilimsel olarak Alyssum bornmuelleri Hausskn. ex Degen şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1898 yılında Oesterr. Bot. Z. 48: 108 adlı yayında kullanılmıştır. Alyssum cins adı, Antik Yunanca olumsuzluk veya yoksunluk bildiren a- ön eki ile kuduz, delilik veya öfke anlamına gelen lyssa kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; tarihsel ve folklorik bağlamda, kuduz hastalığının tedavisinde veya sinirsel rahatsızlıkların yatıştırılmasında şifa kaynağı olduğuna inanılan doğa materyallerine yönelik kültürel bir isimlendirmedir. Bornmuelleri adı Alman botanikçi Joseph Friedrich Nicolaus Bornmüller`e ithafen verilmiştir. ex kısaltması, bu kısaltmayı takip eden ismin bu türü kabul görür şekilde yayınladığı ancak bunu `ex´ kısaltmasından önce gelen yayıncının kabul görmeyen açıklamalarına dayandırdığını belirtir. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. Hausskn. kısaltması bilim insanı Heinrich Carl Haussknecht (1838-1903) için kullanılmıştır; Haussknecht Orta Doğu, Anadolu ve İran coğrafyasına düzenlediği araştırma gezileriyle tanınan Alman botanikçi ve eczacıdır; bu bölgelerden topladığı çok sayıda bitki örneğiyle büyük bir herbaryum oluşturarak bitki coğrafyası üzerine önemli veriler sağlamış, Asya ve Doğu Akdeniz florasının sınıflandırılmasına katkı sunmuş bir bilim insanıdır. Degen kısaltması bilim insanı Árpád von Degen (1866-1934) için kullanılmıştır; Degen özellikle Balkanlar, Doğu Avrupa ve Anadolu florası üzerine gerçekleştirdiği kapsamlı araştırmalarla tanınan Macar botanikçi ve hekimdir; düzenlediği çok sayıda keşif gezisi ve uluslararası herbaryumlarla yürüttüğü işbirlikleri sayesinde bu coğrafyaların bitki çeşitliliğinin aydınlatılmasına öncülük etmiş, çok sayıda taksonu literatüre kazandırmış bir bilim insanıdır.

Morfoloji

Yakın akrabası A. aizoides´e kıyasla daha gürbüz (sağlam) yapılı bir bitkidir. Kısır sürgün yaprakları ters yumurtamsı-kaşıkımsı (obovat-spatulat) biçimde olup sivri veya küt uçludur. Gövde yaprakları gövdede yukarıya doğru çıkıldıkça büyür; mızraksı (lansolat) biçimde, sivri uçlu ve gümüşi-gri renklidir. Yaprakların üst yüzeyinde pulsu (lepidot) veya yarı pulsu tüyler ile çatallı, tüberküllü tüylerden oluşan iki biçimli (dimorfik) bir tüy örtüsü (indumentum) bulunur. Çiçek durumu (rasemus), A. aizoides´e göre daha uzundur ve 10-15 adet meyve taşır. Çanak yaprakları (sepaller) meyve zamanında da kalıcıdır; üzerlerindeki tüyler serbest ışınlı olup genellikle sert yatık tüylü (strigoz) bir görünüm verir. Taç yaprakları (petaller) 1-2 mm genişliğinde ve iki lobludur (bifid); ancak A. aizoides´in aksine bu loblar birbirinden uzaklaşmaz (ıraksak değildir), birbirine paralel uzanır. Meyvesi (silikula) yumurtamsı veya geniş eliptik biçimde olup boyutları 4.5-9 x 3-4.5 mm´dir. Meyve kapakları (valfler) her iki yanda da ± eşit derecede şişkin yapıdadır. Boyuncuk (stil) uzunluğu 2-3 mm kadardır. Tohumları dar kanatlı bir yapıya sahiptir.

Gözlemler

İbrahimpaşa / Darende / Malatya
Haziran 2026 ©Serdar Ölez Alyssum bornmuelleri

Pülümür / Tunceli
Temmuz 2015 ©Fuat Turan

Irmaklı / Darende / Malatya
ŞK3713/2017 ©Şükrü Karakuş vd.Benzer taxonlar

Türkiye´de doğal yayılan diğer Alyssum türleri: A.aizoides, A.alyssoides, A.amasianum, A.argyrophyllum, A.armenum, A.artwinense, A.aurantiacum, A.aureum, A.baumgartnerianum, A.blepharocarpum, A.bornmuelleri, A.bulbotrichum, A.caespitosum, A.callichroum, A.calycocarpum, A.caricum, A.cassium, A.cephalotes, A.cilicicum, A.condensatum, A.constellatum, A.contemptum, A.corningii, A.corsicum, A.crenulatum, A.cypricum, A.dasycarpum, A.davisianum, A.desertorum, A.discolor, A.dubertretii, A.dudleyi, A.eriophyllum, A.erosulum, A.filiforme, A.floribundum, A.foliosum, A.fulvescens, A.gehamense, A.giosnanum, A.harputicum, A.haussknechtii, A.heterotrichum, A.hirsutum, A.huber-morathii, A.huetii, A.idaeum, A.kaynakiae, A.lenense, A.lepidoto-stellatum, A.lepidotum, A.longistylum, A.lycaonicum, A.macropodum, A.masmenaeum, A.meniocoides, A.minutum, A.misirdalianum, A.mouradicum, A.mughlaei, A.murale, A.nezaketiae, A.niveum, A.obovatum, A.obtusifolium, A.ochroleucum, A.oxycarpum, A.paphlagonicum, A.pateri, A.peltarioides, A.penjwinense, A.pinifolium, A.pogonocarpum, A.praecox, A.propinquum, A.pseudomouradicum, A.pterocarpum, A.samariferum, A.sibiricum, A.simplex, A.smyrnaeum, A.stapfii, A.stribrnyi, A.strictum, A.strigosum, A.sulphureum, A.syriacum, A.szovitsianum, A.tetrastemon, A.thymops, A.tortuosum, A.trapeziforme, A.trichocarpum, A.trichostachyum, A.umbellatum, A.virgatum, A.xanthocarpum
Dış bağlantılar

Kaynaklar

Davis,P.H., Cullen,J., & Coode,M.J. (1962-1988). Flora of Turkey and The East Aegean Islands. Edinburgh University Press (Kısım çevirisi: Ölez S., 2023)
NGBB (2022). Bizim Bitkiler. . Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları)
Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi)
Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları)
IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)

Sayfaya atıf metni: Alyssum bornmuelleri. florꜳnatolica içinde. Erişim tarihi Ağustos 17, 2026, Erişim adresi http://www.floranatolica.com/eukaria/gui/species.php?ID=Alyssum-bornmuelleri

Manifesto: Floranatolica sayfaları amatör bir grup tarafından derlenir hazırlanır; mekânlar, rotalar ve canlılar hakkında genel bilgiler vererek, insanların doğa sevgisi ve onu koruma ve araştırma isteğini arttırmayı hedefler. Floranatolica, bitki gözlemlerini kaydedip organize edebileceğiniz ve diğer gözlemciler ve araştırmacılar ile paylaşabileceğiniz bir platform sağlar. Floranatolica ayrıca gezip gördüğünüz yerlerin parkur, yorum ve gözlemlerini paylaşabileceğiniz bir platformdur. Dileyen herkes Floranatolica'ya gönüllü katkı sağlayabilir. Floranatolica tüm doga yürüyüşçülerini, bitki gözlemcilerini, mantar toplayıcılarını, orman ve park korucularını, ekolojistleri ve doğa tutkunlarını bu amaçla yurttaş bilgin olmaya davet eder; ayrıca tüm bilim insanlarını da gözlemlerini erişilebilir ve sistematik platformlarda paylaşmaya davet eder. Floranatolica biyo-coğrafyamızda tanımlanabilen/keşfedilen tüm verilerin toplumun ortak değeri olduğuna, bu değerin tanınması ve anlaşılması ile onu koruma isteğinin belirgin olarak artacağına inanır. floranatolica.com web sitesi GezenAdam tarafından şekillendirilmiştir; bu sayfalarda yayınlanan içeriklere katkıda bulunmak veya değiştirmemiz gerektiğini düşündüğünüz kısımları bildirmek için bize admin@floranatolica.com adresinden ulaşabilirsiniz.

Yasal Uyarı: Bu sayfa Creative Commons Atıf CC-BY-SA 4.0 Uluslararası Lisansı ile yayınlanmaktadır; uygun atıf ve bağlantı vermek kaydı ile bu sayfada yayınlanan görsel ve metinleri her ortam veya formatta kopyalayabilir ve yeniden dağıtabilirsiniz; bu sayfaya atıf yapmak için MLA, CMOS, APA, ASA, MHRA,... kalıplarından yararlanabilirsiniz. Bu sayfada yayınlanan fotoğraf ve metinlerin tüm sorumluluğu paylaşımı yapan editöre aittir. Editör bu fotograf veya metinleri floranatolica.com web sitesinde yayınlayarak, kendi adı ve bu sayfa bağlantısı verilmesi kaydı ile bunların her ortam veya formatta kopyalanabilir ve yeniden dağıtilabilir olmasına izin verdiğini kabul etmektedir. Editör kendisine ait olmayan ve telif hakkı içeren veya T.C. yasalarına uygunsuz paylaşımlar yapamaz. Florꜳnatolica şikayet postası almadığı sürece bu paylaşımları yayında tutar ve içerik sorumluluğunu kabul etmez. Bu paylaşımların içeriği ile ilgili uygunsuz bir durum olduğunu düşünüyorsanız lütfen admin@floranatolica.com adresine bildiriniz. Bildiriminiz en kısa sürede değerlendirilip size bilgi verilecektir.

Çerez Politikası ve Aydınlatma Metni: 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu uyarınca, kişisel verileriniz; veri sorumlusu olarak Florꜳnatolica web sitesi tarafından KVKK Aydınlatma Metninde belirtilen kapsamda işlenebilecektir. KVKK Aydınlatma Metninde belirtilen haklarınıza ilişkin taleplerinizi, Veri Sorumlusuna Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ uyarınca hazırlayarak admin@floranatolica.com eposta adresinden iletebilirsiniz.

Reklam Politikası: Bu sayfada yayınlanan reklamlar GoogleAdsense tarafından seçilmekte ve yerleştirilmektedir. Uygunsuz içerikte olduğunu düşündüğünüz reklamları bildiriniz.

Alyssum etimolojisi

bornmuelleri etimolojisi

Morfoloji

Gözlemler