floranatolica
 
Ara Üye girişi DDbtn
-
 
Avdanlı / Polatlı / Ankara - Mayıs 2026 © Serdar Ölez
Alkanna pseudotinctoriaAlkanna pseudotinctoriaAlkanna pseudotinctoriaAlkanna pseudotinctoriaAlkanna pseudotinctoriaAlkanna pseudotinctoriaphotos
Gözlem bildir
Yozhavacivaotu
Boraginaceae / Alkanna / Alkanna pseudotinctoria
mapmapmapmap
Yozhavacivaotu (Alkanna pseudotinctoria) Hodangiller (Boraginaceae) ailesinden endemik bir türdür. Türkiye'de Yukarı Sakarya, Orta Kızılırmak, Konya alt bölgelerinde yayılış göstermektedir.

870-2000 m yükseltiler arasında; kuru tepeler, bozkırlar, lav molozları ve nadasa bırakılmış tarlalarda gözlemlenebilir.


Bilimsel olarak Alkanna pseudotinctoria Hub.-Mor. şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1971 yılında Bauhinia 4: 203 adlı yayında kullanılmıştır.

Alkanna etimolojisi

Alkanna cins adı 1400´lerin ortalarında gövdesi veya kökü boya maddesi olarak kullanılan ve Ortacağ Latincesinde alcannetta olarak bilinen bitki adından türetilmiştir; alcannetta ise Arapça `kına´ anlamına gelen al-ḥanna veya al-ḥinnā kelimesinden türetilmiştir; cinsin bazı türlerinin kökünden elde edilen kırmızı boyaya atıfta bulunur. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. Hub.-Mor. kısaltması bilim insanı Arthur Huber-Morath (1901-1990) için kullanılmıştır; Huber-Morath Arthur Huber-Morath, Basler Botanischen Gesellschaft (BAS) ve Edinburgh Kraliyet Botanik Bahçesi nin herbaryumuyla ilişkili bir İsviçreli ekonomist ve botanikçidir. 1935 ile 1969 yılları arasında Türkiye florası üzerine yoğunlaşmış ve 16 keşif gezisi yapmıştır; yaklaşık 30.000 örnekten oluşan geniş koleksiyonu şu anda Conservatoire Botanique de Genèvede saklanmaktadır.

Morfoloji


Bitki 5-25 cm, yeşilimsi, çok sayıda kısa 0.1-0.5 mm yumuşak salgısız veya salgılı tüylü ve salgısız 1-2 mm basık veya hemen hemen basık kıllı tüylü. Dip yapraklar şeritsi-mızraksı veya mızraksı, keskin veya sivri uçlu, 3-17 x 0.5-2 cm; gövde kısmındakiler daha kısa, mızraksı veya eliptik, 2-4 x 0.2-1.3 cm. Talkım meyvede 3-15 cm. Brakteler şeritsi-mızraksı veya mızraksı, 1-3 x 0.2-1 cm. Çanak çiçekte 5-7 mm, meyvede 8-10 mm. Taç mavi, dış kısmı tüysüz, 9-12 mm, üst geniş kısmı 4-7 mm çapta. Sert kabuklu küçük meyve 3-4 mm çapta, ağsı çukurlu; gaga (dar uç kısım) biraz aşağı bükülmüş.



listMaplistPiclist

Gözlemler


Alkanna pseudotinctoriaAvdanlı / Polatlı / Ankara
Mayıs 2026 ©Serdar Ölez
Benzer taxonlar
Türkiye´de doğal yayılan diğer Alkanna türleri: A.amana, A.areolata, A.attilae, A.aucheriana, A.cappadocica, A.confusa, A.cordifolia, A.dumanii, A.froedinii, A.haussknechtii, A.hirsutissima, A.hispida, A.incana, A.kotschyana, A.macrophylla, A.macrosiphon, A.malatyana, A.megacarpa, A.milliana, A.mughlae, A.oreodoxa, A.orientalis, A.pamphylica, A.phrygia, A.pinardii, A.primuliflora, A.pseudotinctoria, A.punctulata, A.saxicola, A.sieheana, A.stribrnyi, A.strigosa, A.sumbulii, A.tinctoria, A.trichophila, A.tubulosa, A.verecunda, A.viscidula
Dış bağlantılar




Kaynaklar
  1. Davis,P.H., Cullen,J., & Coode,M.J. (1962-1988). Flora of Turkey and The East Aegean Islands. Edinburgh University Press (Kısım çevirisi: Ölez S., 2026)
  2. NGBB (2022). Bizim Bitkiler. . Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları) Dış bağlantı
  3. Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi) Dış bağlantı
  4. Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları) Dış bağlantı
  5. IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)