floranatolica
 
Ara Üye girişi DDbtn
-
 
Belkıs / Nizip / Gaziantep - Mart 2022 © Serdar Ölez
Alkanna hirsutissimaAlkanna hirsutissimaAlkanna hirsutissimaAlkanna hirsutissimaAlkanna hirsutissimaAlkanna hirsutissimaphotos
Gözlem bildir
Tüylü havacıva
Boraginaceae / Alkanna / Alkanna hirsutissima
mapmapmap
Tüylü havacıva (Alkanna hirsutissima) Hodangiller (Boraginaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Yukarı Fırat, Orta Fırat alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir.

300-1000 m yükseklikler arasında; kuru taşlık yamaçlar, bozkırlar, mırıs tarlaları ve üzüm bağlarında gözlenebilir.


Bilimsel olarak Alkanna hirsutissima (Bertol.) A.DC. şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1846 yılında A.P.de Candolle, Prodr. 10: 101 adlı yayında kullanılmıştır.

Alkanna etimolojisi

Alkanna cins adı 1400´lerin ortalarında gövdesi veya kökü boya maddesi olarak kullanılan ve Ortacağ Latincesinde alcannetta olarak bilinen bitki adından türetilmiştir; alcannetta ise Arapça `kına´ anlamına gelen al-ḥanna veya al-ḥinnā kelimesinden türetilmiştir; cinsin bazı türlerinin kökünden elde edilen kırmızı boyaya atıfta bulunur. Parantez içerisindeki kısaltmalar bu taksonu ilk yayınlayan kişiyi/kişileri, parantez dışındakiler ise ilk yayın ardından bu taksona revizyon yapan kişi/kişileri belirtir. Bertol. kısaltması bilim insanı Antonio Bertoloni (1775-1868) için kullanılmıştır; Bertoloni (1775-1868) İtalyan bir bitki bilimcidir. A.DC. kısaltması bilim insanı Alphonse Louis Pierre Pyramus de Candolle (1806-1893) için kullanılmıştır.

Morfoloji


10-30 cm boylanabilen, çok yıllık, otsu bir türdür; yoğun ve salgısız havlı tüylerle kaplıdır, ayrıca çok sayıda 1-3 mm uzunlukta kıllı tüyler bulunur. Dip ve sap yaprakları şeritsi-mızraksı formda ve 1-5 x 0.3-1 cm boyutlardadır, keskin uçludur. Çiçeklenme nisan-ağustos ayları arasında gerçekleşir; talkım çiçek kurulu meyve döneminde 10-15 cm boya ulaşır. Brakte şeritsi formda ve 1-2 x 0.2-0.5 cm boyutlardadır, keskin veya sivri uçludur. Çanak çiçek aşamasında 5-7 mm, meyve aşamasında ~ 8 mm boydadır. Taç 7-10 mm çaptadır; her bir petalin ayası ise 5-9 mm çaptadır; başlangıçta, en azından tomurcuk aşamasında sarı, daha sonra sıklıkla mavi benekli veya tamamen parlak mavi renktedir. Sert kabuklu küçük meyve 3.5-5 mm çaptadır, yüzey girintili ve ağsı dokudadır; gaga (dar uç kısım) hafifçe aşağı bükülmüştür.



listMaplistPiclist

Gözlemler


Alkanna hirsutissimaVayvaylı / Yüreğir / Adana
Mart 2025 ©Mustafa Gökmen
Alkanna hirsutissimaBelkıs / Nizip / Gaziantep
Mart 2022 ©Serdar Ölez
Benzer taxonlar
Türkiye´de doğal yayılan diğer Alkanna türleri: A.amana, A.areolata, A.attilae, A.aucheriana, A.cappadocica, A.confusa, A.cordifolia, A.dumanii, A.froedinii, A.haussknechtii, A.hirsutissima, A.hispida, A.incana, A.kotschyana, A.macrophylla, A.macrosiphon, A.malatyana, A.megacarpa, A.milliana, A.mughlae, A.oreodoxa, A.orientalis, A.pamphylica, A.phrygia, A.pinardii, A.primuliflora, A.pseudotinctoria, A.punctulata, A.saxicola, A.sieheana, A.stribrnyi, A.strigosa, A.sumbulii, A.tinctoria, A.trichophila, A.tubulosa, A.verecunda, A.viscidula
Dış bağlantılar




Kaynaklar
  1. NGBB (2022). Bizim Bitkiler. . Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları) Dış bağlantı
  2. Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi) Dış bağlantı
  3. Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları) Dış bağlantı
  4. IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)