floranatolica

Nohutlu / Pülümür / Tunceli - Haziran 2022 © Mustafa Gökmen

Gözlem bildir

Kocakayagülü

Brassicaceae / Aethionema / Aethionema grandiflorum

Kocakayagülü (Aethionema grandiflorum) Turpgiller (Brassicaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Doğu Karadeniz, Yukarı Fırat, Erzurum-Kars, Orta Fırat alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir.
Bilimsel olarak Aethionema grandiflorum Boiss. & Hohen. şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1849 yılında P.E.Boissier, Diagn. Pl. Orient. 8: 24 adlı yayında kullanılmıştır. Aethionema cins adı Yunanca aetho (yakmak/parlamak) ve nema (iplik) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; bazı türlerdeki stamen iplikçiklerinin yanık veya parlak görünümüne atıfta bulunur. Grandiflorum Latincede `büyük` anlamına gelen grandis kelimesi ile `çiçek` anlamına gelen floris kelimesinin birleşiminden türetilmiştir; cins içeresinde diğer türlere görece çiçeklerinin büyüklüğüne işaret eder. Kısaltmalar arasında yer alan & işareti, bu bilim insanlarının bitki hakkındaki makaleyi birlikte yayınladılarını belirtir. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. Boiss. kısaltması bilim insanı Pierre Edmond Boissier (1810-1885) için kullanılmıştır; Boissier Akdeniz havzası, Balkanlar, Orta Doğu ve Anadoluyu kapsayan geniş bir coğrafyada gerçekleştirdiği kapsamlı floristik çalışmalarla tanınan İsviçreli botanikçidir; bölgeye düzenlediği keşif gezilerinde topladığı on binlerce bitki örneğini Flora Orientalis adlı başyapıtında bir araya getirerek Türkiye ve yakın coğrafyasının bitki sistematiğine temel oluşturmuş, çok sayıda yeni taksonu literatüre kazandırmış bir bilim insanıdır. Hohen. kısaltması bilim insanı Rudolph Friedrich Hohenacker (1798-1874) için kullanılmıştır; Hohenacker özellikle Kafkasya ve çevresinde yürüttüğü kapsamlı bitki toplama faaliyetleriyle tanınan İsviçreli-Alman misyoner, hekim ve botanikçidir; zorlu coğrafyalardan topladığı zengin bitki materyallerini düzenli koleksiyonlar halinde Avrupadaki büyük herbaryumlara ulaştırarak bölge florasının tanınmasına aracılık etmiş ve dönemin önde gelen botanikçileriyle yaptığı verimli işbirlikleri sayesinde sistematik botaniğe değerli katkılar sunmuş bir bilim insanıdır.

Morfoloji

15-30 cm oylanabilen, çok-gövdeli, çok yıllık otsu bir türdür; basit gövdeli veya çatallanmış çiçekli dalları olabilir. Yapraklar dar, şeritsi-dikdörtgenimsi ve sapsızdır, gövdeyi dengeli şekilde kaplar. Taç yapraklar pembe renkli ve 5-11 x 3.5 mm boyutlardadır, 3 damarlıdır. Sapçıklar hemen hemen kaynaşık veya değillerdir, hafifçe yayılır, dişli değildir. Çiçek durumu gevşekçe salkımdır ve meyveye doğru uzar. Ovaryum 2 bölmelidir, bölümler 1 yumurtalıdır. Meyve sapı yarı dik ve 3-4 mm´dir. Kısa karpelli meyve yumurtamsı veya daire şeklinde, yassı veya hafifçe kayıksıdır ve 8-10 x 10-12 mm boyutlardadır; kanatlar 2-3 mm, tam kenarlı veya hafifçe düzensiz dişlidir; girinti 3-4 mm´dir; boyuncuk neredeyse sapsızdır; perde 3.5-5 x 2.5 mm boyutlardadır. Tohumlar 1-2 adettir.

Gözlemler

Eğrisöğüt / Pınarbaşı / Kayseri
Nisan 2024 ©Serdar Ölez Aethionema grandiflorum

Darende / Malatya
Mart 2024 ©Mustafa Gökmen Aethionema grandiflorum

Dağyolu / Pülümür / Tunceli
Haziran 2023 ©Serdar Ölez Aethionema grandiflorum

Nohutlu / Pülümür / Tunceli
Haziran 2022 ©Mustafa Gökmen

Herbarium Senckenbergianum Frankfurt

Taşkent / Konya
FR0138468/[?] ©Herbarium SMFBenzer taxonlar

Türkiye´de doğal yayılan A. grandiflorum taksonları: Aethionema grandiflorum var. grandiflorum, Aethionema grandiflorum var. sintenisii
Türkiye´de doğal yayılan diğer Aethionema türleri: A.acarii, A.alanyae, A.annuum, A.apetalum, A.arabicum, A.armenum, A.balansae, A.bingoelicum, A.caespitosum, A.capitatum, A.carneum, A.cordatum, A.coridifolium, A.demirizii, A.diastrophis, A.dincii, A.dumanii, A.dumelicum, A.ertughrulii, A.erzincanum, A.eunomioides, A.fimbriatum, A.froedinii, A.fruticulosum, A.grandiflorum, A.heterocarpum, A.heterophyllum, A.huber-morathii, A.karamanicum, A.lepidioides, A.lycium, A.marashicum, A.membranaceum, A.munzurense, A.oppositifolium, A.ozbekii, A.papillosum, A.saxatile, A.schistosum, A.speciosum, A.spicatum, A.stylosum, A.subulatum, A.syriacum, A.thesiifolium, A.turanicum, A.turcica, A.virgatum, A.yildirimlii
Dış bağlantılar

Kaynaklar

Davis,P.H., Cullen,J., & Coode,M.J. (1962-1988). Flora of Turkey and The East Aegean Islands. Edinburgh University Press (Kısım çevirisi: Ölez S., 2023)
NGBB (2022). Bizim Bitkiler. . Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları)
Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi)
Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları)
IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)

Sayfaya atıf metni: Aethionema grandiflorum. florꜳnatolica içinde. Erişim tarihi Ekim 8, 2026, Erişim adresi http://www.floranatolica.com/eukaria/gui/species.php?ID=Aethionema-grandiflorum

Manifesto: Floranatolica sayfaları amatör bir grup tarafından derlenir; mekânlar, rotalar ve canlılar hakkında genel bilgiler vererek, insanların doğa sevgisi ve onu koruma ve araştırma isteğini arttırmayı hedefler. Floranatolica, bitki gözlemlerini kaydedip organize edebileceğiniz ve diğer gözlemciler ve araştırmacılar ile paylaşabileceğiniz bir platform sağlar. Floranatolica ayrıca gezip gördüğünüz yerlerin parkur, yorum ve gözlemlerini paylaşabileceğiniz bir platformdur. Dileyen herkes Floranatolica'ya gönüllü katkı sağlayabilir. Floranatolica tüm doga yürüyüşçülerini, bitki gözlemcilerini, mantar toplayıcılarını, orman ve park korucularını, ekolojistleri ve doğa tutkunlarını bu amaçla yurttaş bilgin olmaya davet eder; ayrıca tüm bilim insanlarını da gözlemlerini erişilebilir ve sistematik platformlarda paylaşmaya davet eder. Floranatolica biyo-coğrafyamızda tanımlanabilen/keşfedilen tüm verilerin toplumun ortak değeri olduğuna, bu değerin tanınması ve anlaşılması ile onu koruma isteğinin belirgin olarak artacağına inanır. floranatolica.com web sitesi GezenAdam tarafından şekillendirilmiştir; bu sayfalarda yayınlanan içeriklere katkıda bulunmak veya değiştirmemiz gerektiğini düşündüğünüz kısımları bildirmek için bize admin@floranatolica.com adresinden ulaşabilirsiniz.

Yasal Uyarı: Bu sayfa Creative Commons Atıf CC-BY-SA 4.0 Uluslararası Lisansı ile yayınlanmaktadır; uygun atıf ve bağlantı vermek kaydı ile bu sayfada yayınlanan görsel ve metinleri her ortam veya formatta kopyalayabilir ve yeniden dağıtabilirsiniz; bu sayfaya atıf yapmak için MLA, CMOS, APA, ASA, MHRA,... kalıplarından yararlanabilirsiniz. Bu sayfada yayınlanan fotoğraf ve metinlerin tüm sorumluluğu paylaşımı yapan editöre aittir. Editör bu fotograf veya metinleri floranatolica.com web sitesinde yayınlayarak, kendi adı ve bu sayfa bağlantısı verilmesi kaydı ile bunların her ortam veya formatta kopyalanabilir ve yeniden dağıtilabilir olmasına izin verdiğini kabul etmektedir. Editör kendisine ait olmayan ve telif hakkı içeren veya T.C. yasalarına uygunsuz paylaşımlar yapamaz. Florꜳnatolica şikayet postası almadığı sürece bu paylaşımları yayında tutar ve içerik sorumluluğunu kabul etmez. Bu paylaşımların içeriği ile ilgili uygunsuz bir durum olduğunu düşünüyorsanız lütfen admin@floranatolica.com adresine bildiriniz. Bildiriminiz en kısa sürede değerlendirilip size bilgi verilecektir.

Çerez Politikası ve Aydınlatma Metni: 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu uyarınca, kişisel verileriniz; veri sorumlusu olarak Florꜳnatolica web sitesi tarafından KVKK Aydınlatma Metninde belirtilen kapsamda işlenebilecektir. KVKK Aydınlatma Metninde belirtilen haklarınıza ilişkin taleplerinizi, Veri Sorumlusuna Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ uyarınca hazırlayarak admin@floranatolica.com eposta adresinden iletebilirsiniz.

Reklam Politikası: Bu sayfada yayınlanan reklamlar GoogleAdsense tarafından seçilmekte ve yerleştirilmektedir. Uygunsuz içerikte olduğunu düşündüğünüz reklamları bildiriniz.

Aethionema etimolojisi

grandiflorum etimolojisi

Morfoloji

Gözlemler