floranatolica

Balaban / Darende / Malatya - Nisan 2026 © Serdar Ölez

Gözlem bildir

Alkayagülü

Brassicaceae / Aethionema / Aethionema carneum

Alkayagülü (Aethionema carneum) Turpgiller (Brassicaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Yukarı Fırat, Orta Fırat, Dicle alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir.

Yaklaşık 1000 m yükseltilerde; nadas veya döküntü alanlarda; kireçtaşı yamaçlarda gözlemlenebilir.

Bilimsel olarak Aethionema carneum (Banks & Sol.) B.Fedtsch. şeklinde tanımlanır. Aethionema cins adı Yunanca aetho (yakmak/parlamak) ve nema (iplik) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; bazı türlerdeki stamen iplikçiklerinin yanık veya parlak görünümüne atıfta bulunur. Carneum epiteti Latince carneus kelimesinden gelir ve "et rengi" anlamını taşır; bitkinin bir bölümünün veya tümünün rengine atıfta bulunur. Parantez içerisindeki kısaltmalar bu taksonu ilk yayınlayan kişiyi/kişileri, parantez dışındakiler ise ilk yayın ardından bu taksona revizyon yapan kişi/kişileri belirtir. Kısaltmalar arasında yer alan & işareti, bu bilim insanlarının bitki hakkındaki makaleyi birlikte yayınladılarını belirtir. Banks kısaltması bilim insanı Joseph Banks (1743-1820) için kullanılmıştır; Banks Kaptan James Cookun ilk büyük dünya seyahatine katılarak Pasifik ve Avustralyanın biyoçeşitliliğini belgeleyen İngiliz doğa bilimci, botanikçi ve bilim hamisidir; kırk yılı aşkın bir süre boyunca Kraliyet Cemiyeti (Royal Society) başkanlığını yürüterek dönemin bilimsel keşiflerine ve doğa tarihi araştırmalarına yön vermiştir; Kew Kraliyet Botanik Bahçelerinin idaresini üstlenip burayı büyük bir bitki koleksiyonu merkezi haline getirerek çok sayıda yeni egzotik bitki taksonunu literatüre kazandırmış ve botanik biliminin kurumsallaşmasında rol oynamış bir bilim insanıdır. Sol. kısaltması bilim insanı Daniel Carl Solander (1733-1782) için kullanılmıştır; Solander Carl Linnaeus’un yakın öğrencilerinden biri olan ve onun geliştirdiği ikili adlandırma sistemini İngilterede yaygınlaştıran İsveçli botanikçi ile doğa bilimcidir; Kaptan James Cook’un Endeavour gemisiyle çıktığı ilk dünya seyahatine Joseph Banks ile birlikte katılarak Avustralya, Yeni Zelanda ve Pasifik bölgesinden çok sayıda bitki örneği toplamış ve bunları kayıt altına almıştır; İngiltere’ye döndükten sonra British Museum bünyesinde doğa tarihi koleksiyonlarının küratörlüğünü yürütmüş, Banks’in zengin herbaryumunun ve Kew Botanik Bahçesi’ndeki örneklerin Linnaeus yöntemine göre sınıflandırılmasında görev alarak bitki taksonomisinin gelişimine katkı sunmuş bir bilim insanıdır. B.Fedtsch. kısaltması bilim insanı Boris Alexjewitsch(Alexeevich) Fedtschenko (1872-1947) için kullanılmıştır.

Morfoloji

Tek yıllık, otsu bitki. Genellikle 8-12 cm, dallanmış. Dip yapraklar dikdörtgenimsi veya yumurtamsı, kısaca saplı. Sap yaprakları dikdörtgenimsi veya yumurtamsı, sapı kavrayan/saran, kalpsi, keskin uçlu. Taç yapraklar 2.5-3 x 1 mm, soluk pembe. Sapçıklar of uzun ercikler gevşekçe yapışık, dişli değil; başçıklar ucu sivri çıkıntılı. Çiçek durumu meyvede hafifçe uzar durumda, heterokarpik. Geniş meyveler dik çiçek sapında, 7-8.5 x 6-8 mm; perde 4-5 x 2 mm; kanatlar ~ 2 mm dişli-parçalı; girinti 2-3 mm, boyuncuk ~ 1 mm. Tohumlar 4-6, kabarcıklı, yapışkan. Küçük meyveler yıldız-şekilli, içinde boşluk bulunan bir tohumlu. Kökcük eğik şekilde yaslanmış veya aşağı doğru eğik.

Gözlemler

Balaban / Darende / Malatya
Nisan 2026 ©Serdar Ölez

Darende / Malatya
ŞK3895/2016 ©Şükrü Karakuş

Herbarium AllAsiaTCN

Darende, Malatya
MO2895680/2005 ©Ali A. Dönmez, Ihs...

Herbarium AllAsiaTCN

Pertek, Tunceli
MO2914901/2001 ©Ali A. DönmezBenzer taxonlar

Türkiye´de doğal yayılan diğer Aethionema türleri: A.acarii, A.alanyae, A.annuum, A.apetalum, A.arabicum, A.armenum, A.balansae, A.bingoelicum, A.caespitosum, A.capitatum, A.carneum, A.cordatum, A.coridifolium, A.demirizii, A.diastrophis, A.dincii, A.dumanii, A.dumelicum, A.ertughrulii, A.erzincanum, A.eunomioides, A.fimbriatum, A.froedinii, A.fruticulosum, A.grandiflorum, A.heterocarpum, A.heterophyllum, A.huber-morathii, A.karamanicum, A.lepidioides, A.lycium, A.marashicum, A.membranaceum, A.munzurense, A.oppositifolium, A.ozbekii, A.papillosum, A.saxatile, A.schistosum, A.speciosum, A.spicatum, A.stylosum, A.subulatum, A.syriacum, A.thesiifolium, A.turanicum, A.turcica, A.virgatum, A.yildirimlii
Dış bağlantılar

Kaynaklar

Davis,P.H., Cullen,J., & Coode,M.J. (1962-1988). Flora of Turkey and The East Aegean Islands. Edinburgh University Press (Kısım çevirisi: Ölez S., 2026)
NGBB (2022). Bizim Bitkiler. . Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları)
Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi)
Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları)
IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)

Sayfaya atıf metni: Aethionema carneum. florꜳnatolica içinde. Erişim tarihi Ağustos 7, 2026, Erişim adresi http://www.floranatolica.com/eukaria/gui/species.php?ID=Aethionema-carneum

Manifesto: Floranatolica sayfaları amatör bir grup tarafından derlenir hazırlanır; mekânlar, rotalar ve canlılar hakkında genel bilgiler vererek, insanların doğa sevgisi ve onu koruma ve araştırma isteğini arttırmayı hedefler. Floranatolica, bitki gözlemlerini kaydedip organize edebileceğiniz ve diğer gözlemciler ve araştırmacılar ile paylaşabileceğiniz bir platform sağlar. Floranatolica ayrıca gezip gördüğünüz yerlerin parkur, yorum ve gözlemlerini paylaşabileceğiniz bir platformdur. Dileyen herkes Floranatolica'ya gönüllü katkı sağlayabilir. Floranatolica tüm doga yürüyüşçülerini, bitki gözlemcilerini, mantar toplayıcılarını, orman ve park korucularını, ekolojistleri ve doğa tutkunlarını bu amaçla yurttaş bilgin olmaya davet eder; ayrıca tüm bilim insanlarını da gözlemlerini erişilebilir ve sistematik platformlarda paylaşmaya davet eder. Floranatolica biyo-coğrafyamızda tanımlanabilen/keşfedilen tüm verilerin toplumun ortak değeri olduğuna, bu değerin tanınması ve anlaşılması ile onu koruma isteğinin belirgin olarak artacağına inanır. floranatolica.com web sitesi GezenAdam tarafından şekillendirilmiştir; bu sayfalarda yayınlanan içeriklere katkıda bulunmak veya değiştirmemiz gerektiğini düşündüğünüz kısımları bildirmek için bize admin@floranatolica.com adresinden ulaşabilirsiniz.

Yasal Uyarı: Bu sayfa Creative Commons Atıf CC-BY-SA 4.0 Uluslararası Lisansı ile yayınlanmaktadır; uygun atıf ve bağlantı vermek kaydı ile bu sayfada yayınlanan görsel ve metinleri her ortam veya formatta kopyalayabilir ve yeniden dağıtabilirsiniz; bu sayfaya atıf yapmak için MLA, CMOS, APA, ASA, MHRA,... kalıplarından yararlanabilirsiniz. Bu sayfada yayınlanan fotoğraf ve metinlerin tüm sorumluluğu paylaşımı yapan editöre aittir. Editör bu fotograf veya metinleri floranatolica.com web sitesinde yayınlayarak, kendi adı ve bu sayfa bağlantısı verilmesi kaydı ile bunların her ortam veya formatta kopyalanabilir ve yeniden dağıtilabilir olmasına izin verdiğini kabul etmektedir. Editör kendisine ait olmayan ve telif hakkı içeren veya T.C. yasalarına uygunsuz paylaşımlar yapamaz. Florꜳnatolica şikayet postası almadığı sürece bu paylaşımları yayında tutar ve içerik sorumluluğunu kabul etmez. Bu paylaşımların içeriği ile ilgili uygunsuz bir durum olduğunu düşünüyorsanız lütfen admin@floranatolica.com adresine bildiriniz. Bildiriminiz en kısa sürede değerlendirilip size bilgi verilecektir.

Çerez Politikası ve Aydınlatma Metni: 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu uyarınca, kişisel verileriniz; veri sorumlusu olarak Florꜳnatolica web sitesi tarafından KVKK Aydınlatma Metninde belirtilen kapsamda işlenebilecektir. KVKK Aydınlatma Metninde belirtilen haklarınıza ilişkin taleplerinizi, Veri Sorumlusuna Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ uyarınca hazırlayarak admin@floranatolica.com eposta adresinden iletebilirsiniz.

Reklam Politikası: Bu sayfada yayınlanan reklamlar GoogleAdsense tarafından seçilmekte ve yerleştirilmektedir. Uygunsuz içerikte olduğunu düşündüğünüz reklamları bildiriniz.

Aethionema etimolojisi

carneum etimolojisi

Morfoloji

Gözlemler