Ayvabala (Achilleasetacea) Papatyagiller (Asteraceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Istranca, Çatalca-Kocaeli, Batı, Orta ve Doğu Karadeniz, Asıl Ege, İç Batı Anadolu, Yukarı Sakarya, Orta Kızılırmak, Yukarı Kızılırmak, Konya, Yukarı Fırat, Erzurum-Kars, Yukarı Murat-Van, Hakkari, Antalya, Adana alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir. Bilimsel olarak Achilleasetacea Waldst. & Kit. şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1802 yılında Descr. Icon. Pl. Hung. 1: 82 adlı yayında kullanılmıştır.
Achillea etimolojisi
Achillea cins adı, Truva Savaşı´nın efsanevi Yunan kahramanı Akhilleus´un (Aşil) adına atfen oluşturulmuştur; mitolojik anlatılarda kahramanın askerlerinin yaralarını iyileştirmek için başvurduğu bu isim, tarihsel süreçte botanik terminolojisine aktarılmıştır. Kısaltmalar arasında yer alan & işareti, bu bilim insanlarının bitki hakkındaki makaleyi birlikte yayınladılarını belirtir. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. Waldst. kısaltması bilim insanı Franz de Paula Adam von Waldstein (1759-1823) için kullanılmıştır. Kit. kısaltması bilim insanı Pál(Paul) Kitaibel (1757-1817) için kullanılmıştır.
Morfoloji
Bitki ince rizomlu, rizomlar sürünücü, dallanmış. Gövde 10-80 cm, dik ya da yükselici, tek ya da birkaç tane, düz ya da nadiren eğri, dallanmamış ya da bazen yukarı doğru hafifçe dallanmış, silindirik, boyuna çizgili, ± ipeksi tüylü-yünsü. Yapraklar homomorfik, silindirik, lineer-lanseolat, taban yaprakları 6-16 x 0.4-2(-3) cm, (3 cm’e kadar petiol ile birlikte), gövde yaprakları 1.5-6 x 0.3-1 cm, sapsız, 2-3 pinnatisekt, segmentlerin hepsi aynı şekilli, setamsı, çok sayıda, raşis 0.4-0.8 mm, dişsiz, uç kısımdaki segmentler 0.5-1.5 x 0.1-0.3(-0.5) mm, akuminat, kıkırdağımsı, ipeksi tüylü. Çiçek durumu sapı 0.5-3(-5) mm. Kapitulum 30-150 ya da daha fazla, korimbus 2.5-9 cm genişliğinde. İnvolukrum oblong’dan lineer-oblong’a kadar, 3-4.5 x 1.5-2.5(-3) mm. Fillariler 3-4 sıralı, akut’tan subakut’a kadar, darca şeffaf kenarlı, bazen kahverengimsi uçlu, pubessent; dıştakiler oblong’dan ovat-lanseolat’a kadar, 1.5-2 x 0.5-1 mm; içtekiler oblong’dan lanseolat’a kadar, 3-4 x 1 mm. Palea lanseolat, 3-3.5 x 0.75-1 mm, zarsı, akut, uç kısmı piloz. Dilsi çiçekler 4-6 adet, beyaz, 2.5-3 x 2 mm, lamina obtrapeziform, 1-1.2(-1.5) x 1-2 mm, uç kısmı hafifçe 3 loplu; tüpsü çiçekler yaklaşık 10-20 adet, sarı, 2.5 x 0.5 mm, ovaryum 2 mm. Aken oblong-oblanseolat, 1.4-1.8 x 0.5 mm, lineat, kahverengimsi.
Arabacı, T. (2006). Türkiye´de yetişen achillea L. (Asteraceae)cinsinin revizyonu. İnönü Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı.
NGBB (2022). Bizim Bitkiler. . Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları)
Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi)
Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları)
IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)