floranatolica

Bu tür için henüz fotoğraf bulunmamaktadır

Gözlem bildir

Özgecivanperçemi

Asteraceae / Achillea / Achillea phrygia

Özgecivanperçemi (Achillea phrygia) Papatyagiller (Asteraceae) ailesinden endemik bir türdür. Türkiye'de Asıl Ege, İç Batı Anadolu, Yukarı Sakarya, Yukarı Kızılırmak, Konya, Antalya alt bölgelerinde yayılış göstermektedir.

Çiçeklenme dönemi mayıs ve temmuz ayları arasındadır. Deniz seviyesinden 700–1500 m rakımlarda; bozkırlar, kireçtaşlı yamaçlar ve meşeliklerde yetişir.

Bilimsel olarak Achillea phrygia Boiss. & Balansa şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1859 yılında P.E.Boissier, Diagn. Pl. Orient. , ser. 2, 6: 99 adlı yayında kullanılmıştır. Achillea cins adı, Truva Savaşı´nın efsanevi Yunan kahramanı Akhilleus´un (Aşil) adına atfen oluşturulmuştur; mitolojik anlatılarda kahramanın askerlerinin yaralarını iyileştirmek için başvurduğu bu isim, tarihsel süreçte botanik terminolojisine aktarılmıştır. Phrygia epiteti, antik çağlarda Anadolu´nun iç ve batı kısımlarında yer alan tarihi Frigya (Phrygia) bölgesinin adından türetilmiştir; doğrudan bu coğrafi bölgeye ait olma veya oradan köken alma durumunu ifade eder. Kısaltmalar arasında yer alan & işareti, bu bilim insanlarının bitki hakkındaki makaleyi birlikte yayınladılarını belirtir. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. Boiss. kısaltması bilim insanı Pierre Edmond Boissier (1810-1885) için kullanılmıştır; Boissier Akdeniz havzası, Balkanlar, Orta Doğu ve Anadoluyu kapsayan geniş bir coğrafyada gerçekleştirdiği kapsamlı floristik çalışmalarla tanınan İsviçreli botanikçidir; bölgeye düzenlediği keşif gezilerinde topladığı on binlerce bitki örneğini Flora Orientalis adlı başyapıtında bir araya getirerek Türkiye ve yakın coğrafyasının bitki sistematiğine temel oluşturmuş, çok sayıda yeni taksonu literatüre kazandırmış bir bilim insanıdır. Balansa kısaltması bilim insanı Benedict Balansa (1825-1891) için kullanılmıştır; Balansa Fransız botanikçi ve kâşiftir; özellikle Anadolu (özellikle Toros Dağları ve Kilikya bölgesi), Kuzey Afrika ve Uzak Doğuya düzenlediği kapsamlı keşif gezileriyle tanınır. Zorlu coğrafyalardan topladığı olağanüstü zenginlikteki bitki koleksiyonlarını Avrupadaki büyük herbaryumlara taşıyarak, dönemin önde gelen botanikçileriyle (özellikle Boissier ile) yaptığı ortak çalışmalar sayesinde Asya ve Akdeniz florasının aydınlatılmasına ve bu tür gibi çok sayıda yeni taksonun literatüre kazandırılmasına büyük katkı sağlamış cesur bir bilim insanıdır.

Morfoloji

Boyu 10–40 cm olan bitkilerdir. Gövdeler silindirik, küt köşeli, uzun yayık tüylerden oluşan yoğun bir tüy örtüsü ile yünlüdür. Yapraklar yoğun yayık tüylü, şeritsi; gövdenin orta kısmındakiler 1.5–4 veya bazen 6 cm uzunluğunda, 0.15–0.3 cm genişliğinde, teleksi bölmeli, segmentler yoğun kiremitvari dizilişli, 1–1.5 mm uzunluğunda, 3 loblu, loblar genişçe yumurtamsı ila dikdörtgensi ve ince dişlidir. Kapitulumlar 8–40 adet, yalancı şemsiyeler 2–8 cm genişliğinde, çiçek sapları sapsız veya 5 mm’ye kadar uzunluktadır. İnvolukrum yumurtamsı-dikdörtgensi, 5.5–6 mm uzunluğunda ve 3–4 veya bazen 5 mm genişliğindedir. Filariler yumurtamsı ila dikdörtgensi ve mızraksı, küt, yoğun yayık yünlü tüylü, yeşilimsi bir orta damarlı ve geniş şeffaf kenarlıdır. Dilsi çiçekler 2–4 adet, altın sarısı renkli, bazen kuruduğunda soluk sarı ila fildişi renkli ve 2–3 mm uzunluğundadır; tüpsü çiçekler 10–25 adettir.

Gözlemler

Darende / Malatya
ŞK4858/2016 ©Şükrü Karakuş

Darende / Malatya
D21865/2017 ©Şükrü Karakuş vd.

Ankara
Ek1/710/2015 ©İsmail Eker vd.

Botanische Staatssammlung München

Tufanbeyli / Adana
P0156739/1990 ©Herbarium GLMBenzer taxonlar

Türkiye´de doğal yayılan diğer Achillea türleri: A.adeniae, A.aleppica, A.arabica, A.armenorum, A.baltae, A.biserrata, A.boissieri, A.brachyphylla, A.cappadocica, A.clypeolata, A.coarctata, A.cretica, A.crithmifolia, A.cucullata, A.cuneatiloba, A.falcata, A.filipendulina, A.formosa, A.fraasii, A.goniocephala, A.grandifolia, A.gypsicola, A.hamzaoglui, A.ketenoglui, A.kotschyi, A.latiloba, A.ligustica, A.lycaonica, A.magnifica, A.maritima, A.membranacea, A.millefolium, A.milliana, A.monocephala, A.multifida, A.nobilis, A.oligocephala, A.pannonica, A.phrygia, A.pseudoaleppica, A.salicifolia, A.santolinoides, A.schischkinii, A.setacea, A.sieheana, A.sintenisii, A.sipikorensis, A.sivasica, A.spinulifolia, A.tenuifolia, A.teretifolia, A.vermicularis
Dış bağlantılar

Kaynaklar

Davis,P.H., Cullen,J., & Coode,M.J. (1962-1988). Flora of Turkey and The East Aegean Islands. Edinburgh University Press.
Gemini Notebook (2026). Biota Tür Teşhisi Projesi Kapsamında Üretilen Morfolojik Betimlemeler ve Taksonomik Notlar. (Erişim Tarihi: 23 Temmuz 2026).
NGBB (2022). Bizim Bitkiler. . Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları)
Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi)
Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları)
IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)

Sayfaya atıf metni: Achillea phrygia. florꜳnatolica içinde. Erişim tarihi Ekim 7, 2026, Erişim adresi http://www.floranatolica.com/eukaria/gui/species.php?ID=Achillea-phrygia

Manifesto: Floranatolica sayfaları amatör bir grup tarafından derlenir; mekânlar, rotalar ve canlılar hakkında genel bilgiler vererek, insanların doğa sevgisi ve onu koruma ve araştırma isteğini arttırmayı hedefler. Floranatolica, bitki gözlemlerini kaydedip organize edebileceğiniz ve diğer gözlemciler ve araştırmacılar ile paylaşabileceğiniz bir platform sağlar. Floranatolica ayrıca gezip gördüğünüz yerlerin parkur, yorum ve gözlemlerini paylaşabileceğiniz bir platformdur. Dileyen herkes Floranatolica'ya gönüllü katkı sağlayabilir. Floranatolica tüm doga yürüyüşçülerini, bitki gözlemcilerini, mantar toplayıcılarını, orman ve park korucularını, ekolojistleri ve doğa tutkunlarını bu amaçla yurttaş bilgin olmaya davet eder; ayrıca tüm bilim insanlarını da gözlemlerini erişilebilir ve sistematik platformlarda paylaşmaya davet eder. Floranatolica biyo-coğrafyamızda tanımlanabilen/keşfedilen tüm verilerin toplumun ortak değeri olduğuna, bu değerin tanınması ve anlaşılması ile onu koruma isteğinin belirgin olarak artacağına inanır. floranatolica.com web sitesi GezenAdam tarafından şekillendirilmiştir; bu sayfalarda yayınlanan içeriklere katkıda bulunmak veya değiştirmemiz gerektiğini düşündüğünüz kısımları bildirmek için bize admin@floranatolica.com adresinden ulaşabilirsiniz.

Yasal Uyarı: Bu sayfa Creative Commons Atıf CC-BY-SA 4.0 Uluslararası Lisansı ile yayınlanmaktadır; uygun atıf ve bağlantı vermek kaydı ile bu sayfada yayınlanan görsel ve metinleri her ortam veya formatta kopyalayabilir ve yeniden dağıtabilirsiniz; bu sayfaya atıf yapmak için MLA, CMOS, APA, ASA, MHRA,... kalıplarından yararlanabilirsiniz. Bu sayfada yayınlanan fotoğraf ve metinlerin tüm sorumluluğu paylaşımı yapan editöre aittir. Editör bu fotograf veya metinleri floranatolica.com web sitesinde yayınlayarak, kendi adı ve bu sayfa bağlantısı verilmesi kaydı ile bunların her ortam veya formatta kopyalanabilir ve yeniden dağıtilabilir olmasına izin verdiğini kabul etmektedir. Editör kendisine ait olmayan ve telif hakkı içeren veya T.C. yasalarına uygunsuz paylaşımlar yapamaz. Florꜳnatolica şikayet postası almadığı sürece bu paylaşımları yayında tutar ve içerik sorumluluğunu kabul etmez. Bu paylaşımların içeriği ile ilgili uygunsuz bir durum olduğunu düşünüyorsanız lütfen admin@floranatolica.com adresine bildiriniz. Bildiriminiz en kısa sürede değerlendirilip size bilgi verilecektir.

Çerez Politikası ve Aydınlatma Metni: 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu uyarınca, kişisel verileriniz; veri sorumlusu olarak Florꜳnatolica web sitesi tarafından KVKK Aydınlatma Metninde belirtilen kapsamda işlenebilecektir. KVKK Aydınlatma Metninde belirtilen haklarınıza ilişkin taleplerinizi, Veri Sorumlusuna Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ uyarınca hazırlayarak admin@floranatolica.com eposta adresinden iletebilirsiniz.

Reklam Politikası: Bu sayfada yayınlanan reklamlar GoogleAdsense tarafından seçilmekte ve yerleştirilmektedir. Uygunsuz içerikte olduğunu düşündüğünüz reklamları bildiriniz.

Achillea etimolojisi

phrygia etimolojisi

Morfoloji

Gözlemler