floranatolica
 
Ara Üye girişi DDbtn
-
 
Senek / Pülümür / Tunceli - Haziran 2023 © Serdar Ölez
Achillea grandifoliaAchillea grandifoliaAchillea grandifoliaAchillea grandifoliaAchillea grandifoliaAchillea grandifoliaphotos
Gözlem bildir
Akyavşan
Asteraceae / Achillea / Achillea grandifolia
mapmapmapmapmapmapmapmapmap
Akyavşan (Achillea grandifolia) Papatyagiller (Asteraceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Istranca, Çatalca-Kocaeli, Güney Marmara, Batı ve Orta Karadeniz, Asıl Ege, Antalya, Adana alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir.

200-1800 m yükseltiler arasında; ormanlık alanlarda gözlenebilir.


Bilimsel olarak Achillea grandifolia Friv. şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1836 yılında Flora 19: 433 adlı yayında kullanılmıştır.

Achillea etimolojisi

Achillea cins adı, Truva Savaşı´nın efsanevi Yunan kahramanı Akhilleus´un (Aşil) adına atfen oluşturulmuştur; mitolojik anlatılarda kahramanın askerlerinin yaralarını iyileştirmek için başvurduğu bu isim, tarihsel süreçte botanik terminolojisine aktarılmıştır. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. Friv. kısaltması bilim insanı Emerich (Imre) Frivaldszky von Frivald (1799-1870) için kullanılmıştır.

Morfoloji


40-100 cm boylanabilen bir türdür. Gövdeler gürbüz, silindirik, boylamasına şeritli ve havlıdır. Yapraklar havlı ve az çok salgılı-noktalıdır; orta gövde kısmındaki dikdörtgenimsi veya genişçe yumurtamsı, 8-13 x 4-6.5 cm, derin sığ tüysü bölmeli veya derin tüysü parçalı, 4-6 çift kamamsı-mızraksı loblu veya 5 x 2 cm´ye kadar dişli dilimlidir. Çiçek durumu yalancı şemsiyedir ve 6-11 cm genişliktedir; kapitulum 80-200 ve daha fazla çiçeklidir, çiçek kümesi sapı 2-6 mm´dir. Involukrum dikdörtgenimsi veya genişçe taban kısısmlı dar yumurta biçiminde, 3.5-4 x 2.5-3 mm boyutlardadır. Filariler şeritsi veya mızraksı ve dikdörtgenimsi, keskin uçlu veya küt uçlu, soluk ve havlıdır. Dilsi çiçekçikler 4-5 tane, beyaz, 1.5-2.5 mm boyutlardadır. Tüpsü çiçekçikler 10-20 tanedir.



listMaplistPiclist

Gözlemler


Achillea grandifoliaSenek / Pülümür / Tunceli
Haziran 2023 ©Serdar Ölez
Achillea grandifoliaKüre / Kastamonu
T6035/2022 ©Bilge Tunçkol ve a...
Achillea grandifoliaAnkara
Ek1/704/2015 ©İsmail Eker vd.
Achillea grandifoliaSimav / Kütahya
MA 245/2010 ©Mikail Açar
Benzer taxonlar
Türkiye´de doğal yayılan diğer Achillea türleri: A.adeniae, A.aleppica, A.arabica, A.armenorum, A.baltae, A.biserrata, A.boissieri, A.brachyphylla, A.cappadocica, A.clypeolata, A.coarctata, A.cretica, A.crithmifolia, A.cucullata, A.cuneatiloba, A.falcata, A.filipendulina, A.formosa, A.fraasii, A.goniocephala, A.grandifolia, A.gypsicola, A.hamzaoglui, A.ketenoglui, A.kotschyi, A.latiloba, A.ligustica, A.lycaonica, A.magnifica, A.maritima, A.membranacea, A.millefolium, A.milliana, A.monocephala, A.multifida, A.nobilis, A.oligocephala, A.pannonica, A.phrygia, A.pseudoaleppica, A.salicifolia, A.santolinoides, A.schischkinii, A.setacea, A.sieheana, A.sintenisii, A.sipikorensis, A.sivasica, A.spinulifolia, A.tenuifolia, A.teretifolia, A.vermicularis
Dış bağlantılar




Kaynaklar
  1. Davis,P.H., Cullen,J., & Coode,M.J. (1962-1988). Flora of Turkey and The East Aegean Islands. Edinburgh University Press (Kısım çevirisi: Ölez S., 2023)
  2. NGBB (2022). Bizim Bitkiler. . Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları) Dış bağlantı
  3. Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi) Dış bağlantı
  4. Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları) Dış bağlantı
  5. IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)