floranatolica

Ulupınar / Darende / Malatya - Mayıs 2026 © Serdar Ölez

Gözlem bildir

Kurtsoğanı

Asparagaceae / Ornithogalum / Ornithogalum oligophyllum

Kurtsoğanı (Ornithogalum oligophyllum) Kuşkonmazgiller (Asparagaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Güney Marmara, Batı ve Doğu Karadeniz, Asıl Ege, İç Batı Anadolu, Orta Kızılırmak, Yukarı Kızılırmak, Yukarı Fırat, Erzurum-Kars, Hakkari, Antalya, Adana, Orta Fırat alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir.

Erken baharda (Nisan-Mayıs), karların erimesiyle birlikte açığa çıkan nemli alpin çayırlıklarda ve yüksek düzlüklerde hızla boy gösterir. Kireçtaşı veya volkanik anakayanın hakim olduğu, bahar aylarında sızıntı sularıyla nemlenen sığ topraklı kaya çatlaklarında ve taşlık yamaçlarda yetişir. Özellikle yüksek rakımlardaki iğne yapraklı (çam, ardıç) orman açıklıklarında, meşeliklerin eteklerinde ve bodur dağ çalılıklarının (friganalar) arasında da yayılış bulabilir. Genellikle 1000–2500 m rakımlar arasındaki subalpin ve alpin kuşaklarda gözlemlenebilirler.

Bilimsel olarak Ornithogalum oligophyllum E.D.Clarke şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1816 yılında Travels Eur. Asia & Africa 4: 555 adlı yayında kullanılmıştır. Ornithogalum Yunancada `kuş` anlamına gelen ornithos kelimesi ile `süt` anlamına gelen gala kelimesinin birleşiminden türetilmiştir; beyaz çiçeklerine atfen adlandırıldığı sanılmaktadır. Oligophyllum epiteti Eski Yunanca oligos (az, sınırlı sayıda) ve phyllon (yaprak) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir; bitkinin "az yapraklı" olmasına atıfta bulunur. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. E.D.Clarke kısaltması bilim insanı Edward Daniel Clarke (1769-1822) için kullanılmıştır.

Morfoloji

4-15 cm boylanabilen bir türdür; gövde yapraksız tek bir çiçek sapından oluşur. Yapraklar 2-3 adet (nadiren daha fazla), sıklıkla dumanlı, tabanda dar, yukarı doğru farkedilecek derecede geniştir; uç kısım yuvarlağımsı veya sivrimsidir; tam kenarlıdır; tüysüzdür; hemen hemen ispatula biçimli ve çiçek sapından uzunca veya daha kısadır; üst yüzeyinde beyaz çizgi bulunmaz. Çiçek salkımı 2-5 veya nadiren daha fazla çiçekli ve başlangıçta çok yoğundur. Periant segmentleri 11-16 mm, iç kısmı beyaz, dış kısmı da beyaz ancak yeşil şeritlidir. Meyve sapı dik-yayılı ve 10-30 mm´dir ( gölgede kalmış örneklerde daha uzun olabilir ) Kapsül meyve kanatlıdır.

Gözlemler

Ulupınar / Darende / Malatya
Mayıs 2026 ©Serdar Ölez Ornithogalum oligophyllum

Karaşar / Beypazarı / Ankara
Nisan 2024 ©Mustafa Gökmen Ornithogalum oligophyllum

Ayaş / Ankara
Nisan 2024 ©Serdar Ölez Ornithogalum oligophyllum

Ovacık / Tunceli
Haziran 2022 ©Serdar Ölez

Kıbrıs / Mamak / Ankara
SA 1817/2019 ©Serdar Aslan vd.

Ankara
Ek1/267/2015 ©İsmail Eker vd.

Herbarium Senckenbergianum Frankfurt

Türkiye´de doğal yayılan diğer Ornithogalum türleri: O.adanense, O.alatepense, O.alatum, O.alpigenum, O.amplificatum, O.anamurense, O.anatolicum, O.arabicum, O.arcuatum, O.armeniacum, O.balansae, O.beyazoglui, O.boucheanum, O.brachystachys, O.chetikianum, O.collinum, O.comosum, O.demirizianum, O.erichpaschei, O.euxinum, O.fimbriatum, O.graciliflorum, O.gussonei, O.hajastanum, O.improbum, O.isauricum, O.joschtiae, O.kuereanum, O.lanceolatum, O.luschanii, O.macrum, O.malatyanum, O.mekselinae, O.microcarpum, O.montanum, O.munzurense, O.mysum, O.nallihanense, O.narbonense, O.navaschinii, O.neurostegium, O.nivale, O.nurdaniae, O.nutans, O.oligophyllum, O.orthophyllum, O.pamphylicum, O.pascheanum, O.persicum, O.pyrenaicum, O.refractum, O.sandrasicum, O.sigmoideum, O.sorgerae, O.sphaerocarpum, O.sphaerolobum, O.sumbulianum, O.tardum, O.transcaucasicum, O.uluense, O.umbellatum, O.vasakii, O.wiedemannii
Dış bağlantılar

Kaynaklar

Davis,P.H., Cullen,J., & Coode,M.J. (1962-1988). Flora of Turkey and The East Aegean Islands. Edinburgh University Press (Kısım çevirisi: Ölez S., 2023)
Google. (2026). Gemini (Mayıs 2026 sürümü) [Büyük dil modeli]. (Derleme)
NGBB (2022). Bizim Bitkiler. . Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları)
Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi)
Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları)
IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)

Sayfaya atıf metni: Ornithogalum oligophyllum. florꜳnatolica içinde. Erişim tarihi Ekim 8, 2026, Erişim adresi http://www.floranatolica.com/eukaria/gui/species.php?ID=Ornithogalum-oligophyllum

Manifesto: Floranatolica sayfaları amatör bir grup tarafından derlenir; mekânlar, rotalar ve canlılar hakkında genel bilgiler vererek, insanların doğa sevgisi ve onu koruma ve araştırma isteğini arttırmayı hedefler. Floranatolica, bitki gözlemlerini kaydedip organize edebileceğiniz ve diğer gözlemciler ve araştırmacılar ile paylaşabileceğiniz bir platform sağlar. Floranatolica ayrıca gezip gördüğünüz yerlerin parkur, yorum ve gözlemlerini paylaşabileceğiniz bir platformdur. Dileyen herkes Floranatolica'ya gönüllü katkı sağlayabilir. Floranatolica tüm doga yürüyüşçülerini, bitki gözlemcilerini, mantar toplayıcılarını, orman ve park korucularını, ekolojistleri ve doğa tutkunlarını bu amaçla yurttaş bilgin olmaya davet eder; ayrıca tüm bilim insanlarını da gözlemlerini erişilebilir ve sistematik platformlarda paylaşmaya davet eder. Floranatolica biyo-coğrafyamızda tanımlanabilen/keşfedilen tüm verilerin toplumun ortak değeri olduğuna, bu değerin tanınması ve anlaşılması ile onu koruma isteğinin belirgin olarak artacağına inanır. floranatolica.com web sitesi GezenAdam tarafından şekillendirilmiştir; bu sayfalarda yayınlanan içeriklere katkıda bulunmak veya değiştirmemiz gerektiğini düşündüğünüz kısımları bildirmek için bize admin@floranatolica.com adresinden ulaşabilirsiniz.

Yasal Uyarı: Bu sayfa Creative Commons Atıf CC-BY-SA 4.0 Uluslararası Lisansı ile yayınlanmaktadır; uygun atıf ve bağlantı vermek kaydı ile bu sayfada yayınlanan görsel ve metinleri her ortam veya formatta kopyalayabilir ve yeniden dağıtabilirsiniz; bu sayfaya atıf yapmak için MLA, CMOS, APA, ASA, MHRA,... kalıplarından yararlanabilirsiniz. Bu sayfada yayınlanan fotoğraf ve metinlerin tüm sorumluluğu paylaşımı yapan editöre aittir. Editör bu fotograf veya metinleri floranatolica.com web sitesinde yayınlayarak, kendi adı ve bu sayfa bağlantısı verilmesi kaydı ile bunların her ortam veya formatta kopyalanabilir ve yeniden dağıtilabilir olmasına izin verdiğini kabul etmektedir. Editör kendisine ait olmayan ve telif hakkı içeren veya T.C. yasalarına uygunsuz paylaşımlar yapamaz. Florꜳnatolica şikayet postası almadığı sürece bu paylaşımları yayında tutar ve içerik sorumluluğunu kabul etmez. Bu paylaşımların içeriği ile ilgili uygunsuz bir durum olduğunu düşünüyorsanız lütfen admin@floranatolica.com adresine bildiriniz. Bildiriminiz en kısa sürede değerlendirilip size bilgi verilecektir.

Çerez Politikası ve Aydınlatma Metni: 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu uyarınca, kişisel verileriniz; veri sorumlusu olarak Florꜳnatolica web sitesi tarafından KVKK Aydınlatma Metninde belirtilen kapsamda işlenebilecektir. KVKK Aydınlatma Metninde belirtilen haklarınıza ilişkin taleplerinizi, Veri Sorumlusuna Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ uyarınca hazırlayarak admin@floranatolica.com eposta adresinden iletebilirsiniz.

Reklam Politikası: Bu sayfada yayınlanan reklamlar GoogleAdsense tarafından seçilmekte ve yerleştirilmektedir. Uygunsuz içerikte olduğunu düşündüğünüz reklamları bildiriniz.

Ornithogalum etimolojisi

oligophyllum etimolojisi

Morfoloji

Gözlemler