floranatolica

Bu tür için henüz fotoğraf bulunmamaktadır

Gözlem bildir

Yarsasalı

Asparagaceae / Ornithogalum / Ornithogalum malatyanum

Yarsasalı (Ornithogalum malatyanum) Kuşkonmazgiller (Asparagaceae) ailesinden endemik bir türdür. Türkiye'de sadece Yukarı Fırat alt bölgesinde yayılış göstermektedir.

Çokyıllık otsu bitkilerdir. Subgen. Beryllis (Akbaldır altcinsi) içerisinde yer alır ve bu altcins altında tüylü yapraklara sahip olmasıyla karakterize edilen iki türden biridir. Çiçek özellikleri bakımından Ornithogalum arcuatum (kurtkirişi) türüne benzemekle birlikte, ondan daha narin gövdesi ve çiçekdurumu (enfloresans) yapısıyla kolaylıkla ayırt edilebilir. Yapraklarının hem üst hem de alt yüzeyi belirgin şekilde tüylüdür. Türün ülkemizde iki alttürü bilinmektedir:

subsp. malatyanum: Türün tipik alttürüdür.
subsp. aricakense: 2020 yılında Doğu Anadolu´dan bilim dünyasına yeni tanıtılmış bir alttürdür.

Mayıs ve haziran ayları arasında çiçeklenir; haziran ve temmuz aylarında ise meyveye durur. Yaklaşık 1200 m rakımlarda; eğimli, taşlık, kayalık seki yarıklarında veya kayalık yamaçlarda, özellikle kayalar arasında biriken topraklarda yetişir. İran-Turan elementidir.

Bilimsel olarak Ornithogalum malatyanum Mutlu şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 2012 yılında Turkish J. Bot. 36: 126 adlı yayında kullanılmıştır. Ornithogalum Yunancada `kuş` anlamına gelen ornithos kelimesi ile `süt` anlamına gelen gala kelimesinin birleşiminden türetilmiştir; beyaz çiçeklerine atfen adlandırıldığı sanılmaktadır. Malatyanum epiteti, Türkiye´nin Doğu Anadolu Bölgesi´nde yer alan Malatya ilinin adına Latince aidiyet ekinin getirilmesiyle oluşturulmuştur; doğrudan bu coğrafi bölgeye ait olma veya oradan köken alma durumunu ifade eder. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. Mutlu kısaltması bilim insanı Birol Mutlu (1969) için kullanılmıştır; Mutlu Türkiye florası, bitki taksonomisi ve sistematiği alanlarında uzmanlaşmış, İnönü Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümünde görev yapan Türk botanik profesörüdür; özellikle Doğu Anadolu Bölgesinin biyoçeşitliliği ve floristik yapısı üzerine gerçekleştirdiği derinlemesine arazi çalışmalarıyla tanınmakta olup, çok sayıda yeni bitki taksonunu literatüre kazandırarak Türkiye botanik mirasına önemli katkılarda bulunmuştur.

Benzer taxonlar

Türkiye´de doğal yayılan diğer Ornithogalum türleri: O.adanense, O.alatepense, O.alatum, O.alpigenum, O.amplificatum, O.anamurense, O.anatolicum, O.arabicum, O.arcuatum, O.armeniacum, O.balansae, O.beyazoglui, O.boucheanum, O.brachystachys, O.chetikianum, O.collinum, O.comosum, O.demirizianum, O.erichpaschei, O.euxinum, O.fimbriatum, O.graciliflorum, O.gussonei, O.hajastanum, O.improbum, O.isauricum, O.joschtiae, O.kuereanum, O.lanceolatum, O.luschanii, O.macrum, O.malatyanum, O.mekselinae, O.microcarpum, O.montanum, O.munzurense, O.mysum, O.nallihanense, O.narbonense, O.navaschinii, O.neurostegium, O.nivale, O.nurdaniae, O.nutans, O.oligophyllum, O.orthophyllum, O.pamphylicum, O.pascheanum, O.persicum, O.pyrenaicum, O.refractum, O.sandrasicum, O.sigmoideum, O.sorgerae, O.sphaerocarpum, O.sphaerolobum, O.sumbulianum, O.tardum, O.transcaucasicum, O.uluense, O.umbellatum, O.vasakii, O.wiedemannii
Dış bağlantılar

Kaynaklar

Mutlu, B. & Karakuş, Ş. (2012). A new species of Ornithogalum (Hyacinthaceae) from East Anatolia, Turkey. Turkish J. Bot. 36(2): 125-133.
Yapar, Y. & Behçet, L. (2020). A new subspecies of Ornithogalum malatyanum (Asparagaceae: Scilloideae) from eastern Anatolia, Turkey. Nordic J. Bot. 38(11).
Uysal, T. (2023). Ornithogalum L. Şu eserde: Resimli Türkiye Florası, Cilt 11.
Gemini Notebook (2026). Biota Tür Teşhisi Projesi Kapsamında Üretilen Morfolojik Betimlemeler ve Taksonomik Notlar. (Erişim Tarihi: 22 Temmuz 2026).
NGBB (2022). Bizim Bitkiler. . Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları)
Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi)
Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları)
IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)

Sayfaya atıf metni: Ornithogalum malatyanum. florꜳnatolica içinde. Erişim tarihi Ekim 8, 2026, Erişim adresi http://www.floranatolica.com/eukaria/gui/species.php?ID=Ornithogalum-malatyanum

Manifesto: Floranatolica sayfaları amatör bir grup tarafından derlenir; mekânlar, rotalar ve canlılar hakkında genel bilgiler vererek, insanların doğa sevgisi ve onu koruma ve araştırma isteğini arttırmayı hedefler. Floranatolica, bitki gözlemlerini kaydedip organize edebileceğiniz ve diğer gözlemciler ve araştırmacılar ile paylaşabileceğiniz bir platform sağlar. Floranatolica ayrıca gezip gördüğünüz yerlerin parkur, yorum ve gözlemlerini paylaşabileceğiniz bir platformdur. Dileyen herkes Floranatolica'ya gönüllü katkı sağlayabilir. Floranatolica tüm doga yürüyüşçülerini, bitki gözlemcilerini, mantar toplayıcılarını, orman ve park korucularını, ekolojistleri ve doğa tutkunlarını bu amaçla yurttaş bilgin olmaya davet eder; ayrıca tüm bilim insanlarını da gözlemlerini erişilebilir ve sistematik platformlarda paylaşmaya davet eder. Floranatolica biyo-coğrafyamızda tanımlanabilen/keşfedilen tüm verilerin toplumun ortak değeri olduğuna, bu değerin tanınması ve anlaşılması ile onu koruma isteğinin belirgin olarak artacağına inanır. floranatolica.com web sitesi GezenAdam tarafından şekillendirilmiştir; bu sayfalarda yayınlanan içeriklere katkıda bulunmak veya değiştirmemiz gerektiğini düşündüğünüz kısımları bildirmek için bize admin@floranatolica.com adresinden ulaşabilirsiniz.

Yasal Uyarı: Bu sayfa Creative Commons Atıf CC-BY-SA 4.0 Uluslararası Lisansı ile yayınlanmaktadır; uygun atıf ve bağlantı vermek kaydı ile bu sayfada yayınlanan görsel ve metinleri her ortam veya formatta kopyalayabilir ve yeniden dağıtabilirsiniz; bu sayfaya atıf yapmak için MLA, CMOS, APA, ASA, MHRA,... kalıplarından yararlanabilirsiniz. Bu sayfada yayınlanan fotoğraf ve metinlerin tüm sorumluluğu paylaşımı yapan editöre aittir. Editör bu fotograf veya metinleri floranatolica.com web sitesinde yayınlayarak, kendi adı ve bu sayfa bağlantısı verilmesi kaydı ile bunların her ortam veya formatta kopyalanabilir ve yeniden dağıtilabilir olmasına izin verdiğini kabul etmektedir. Editör kendisine ait olmayan ve telif hakkı içeren veya T.C. yasalarına uygunsuz paylaşımlar yapamaz. Florꜳnatolica şikayet postası almadığı sürece bu paylaşımları yayında tutar ve içerik sorumluluğunu kabul etmez. Bu paylaşımların içeriği ile ilgili uygunsuz bir durum olduğunu düşünüyorsanız lütfen admin@floranatolica.com adresine bildiriniz. Bildiriminiz en kısa sürede değerlendirilip size bilgi verilecektir.

Çerez Politikası ve Aydınlatma Metni: 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu uyarınca, kişisel verileriniz; veri sorumlusu olarak Florꜳnatolica web sitesi tarafından KVKK Aydınlatma Metninde belirtilen kapsamda işlenebilecektir. KVKK Aydınlatma Metninde belirtilen haklarınıza ilişkin taleplerinizi, Veri Sorumlusuna Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ uyarınca hazırlayarak admin@floranatolica.com eposta adresinden iletebilirsiniz.

Reklam Politikası: Bu sayfada yayınlanan reklamlar GoogleAdsense tarafından seçilmekte ve yerleştirilmektedir. Uygunsuz içerikte olduğunu düşündüğünüz reklamları bildiriniz.

Ornithogalum etimolojisi

malatyanum etimolojisi