floranatolica
 
Ara Üye girişi DDbtn
-
 
Dereboyu / Pülümür / Tunceli - Haziran 2023 © Serdar Ölez
Astragalus pycnocephalusAstragalus pycnocephalusAstragalus pycnocephalusAstragalus pycnocephalusAstragalus pycnocephalusAstragalus pycnocephalusphotos
Gözlem bildir
Bozukgeven
Fabaceae / Astragalus / Astragalus pycnocephalus
mapmapmapmapmap
Bozukgeven (Astragalus pycnocephalus) Baklagiller (Fabaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Doğu Karadeniz, Orta Kızılırmak, Yukarı Kızılırmak, Adana alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir.

1000-2400 m yükseklikler arasında; kireçtaşlı çağıllıklar, uçurumlarda gözlemlenebilir.


Bilimsel olarak Astragalus pycnocephalus Fisch. şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak Pl. Alepp. Kurd. Moss. yılında Exsicc. adlı yayında kullanılmıştır.

Astragalus etimolojisi

Astragalus cins adı Yunancada `topuk kemiği` anlamına gelen astragalos kelimesinden türetilmiştir; tohumlarının şekline işaret ettiği sanılmaktadır.

pycnocephalus etimolojisi

Pycnocephalus epiteti, Antik Yunancada sık, yoğun veya sıkıca bir araya toplanmış anlamına gelen pyknos ile baş anlamına gelen kephale kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; morfolojik olarak bitkinin çiçek başlarının (kapitulum) dal uçlarında tek tek değil, birbirine çok yakın, sıkışık kümeler halinde bulunmasına yönelik son derece betimleyici bir isimlendirmedir. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. Fisch. kısaltması bilim insanı Friedrich Ernst Ludwig von (Fedor Bogdanovic) Fischer (1782-1854) için kullanılmıştır; (1782-1854) Alman asıllı Rus botanikçidir. Botanik isimlendirmelerinde Fisch. otör kısaltmasıyla belirtilir. Uzun yıllar St. Petersburgdaki İmparatorluk Botanik Bahçesinin müdürü olarak görev yapmıştır. Özellikle Rusya, Sibirya ve Asya florası üzerine çalışmış, bu bölgelerden ve dünya genelinden toplanan çok sayıda bitki örneğini inceleyerek bilimsel sınıflandırmalarını yapmış ve literatüre yeni türler eklemiştir.

Morfoloji


Küçük, gürbüz-gövdeli çalılardır. Yaprak ekseni iğne dikenli, 2-5 cm, gürbüz ve düzdür. Yaprakçıklar 4-8-çift, 10-20 mm, hemen hemen eliptik, diken-uçlu, basit-ipeksi tüylü-kaba tüylü, bazen sonradan kaba tüylüdür; stipül 12-18 mm, mızraksı, tüysüz ancak kirpiklidir. Çiçek kurulları sapsız, yaprak koltuklarında 4-6lıdır. Çiçek durumu küremsi, 3-5 cm çapta, 30-100 çiçeklidir. Brakteler 10-15 mm, şeritsi-ispatula biçimli veya mızraksı-kayık şeklinde, sırtın üst yarısında yoğun kısa-ülgerlidir. Brakteol yoktur veya 8-20 mm, şeritsi-ispatula biçimli, üstte kısaca ülgerlidir. Çanak 14-20 mm, yoğun uzun-ülgerli; loblar hemen hemen tabana kadar bölünmüştür. Taç pembedir; bayrakçık 17-26 mm boydadır. Türkiye´de iki taxonu gözlenmiştir:

1. Brakteol yok ...var. pycnocephalus

1. Brakteol mevcut, geniş ...var. seytunensis



listMaplistPiclist

Gözlemler


Astragalus pycnocephalusDereboyu / Pülümür / Tunceli
Haziran 2023 ©Serdar Ölez
Astragalus pycnocephalusArdıçlı / Pülümür / Tunceli
Haziran 2022 ©Mustafa Gökmen
Astragalus pycnocephalusAnkara
Ek1/1388/2015 ©İsmail Eker vd.
Benzer taxonlar
Türkiye´de doğal yayılan diğer Astragalus türleri: A.achundovii, A.acicularis, A.acikirensis, A.acmonotrichus, A.acmophylloides, A.acmophyllus, A.adiyamanensis, A.adunciformis, A.aduncus, A.adustus, A.adzharicus, A.aegobromus, A.aintabicus, A.akmanii, A.akscheherensis, A.aladagensis, A.albertshoferi, A.albicalycinus, A.albifolius, A.aleppicus, A.altanii, A.alyssoides, A.amblolepis, A.amoenus, A.ancistrocarpus, A.andrachnaefolius, A.andrasovszkyi, A.angustiflorus, A.angustifolius, A.ansinii, A.antalyensis, A.anthylloides, A.antiochianus, A.apricus, A.argaeus, A.argentophyllus, A.arguricus, A.argyroides, A.armeniacus, A.asciocalyx, A.asterias, A.aucheri, A.aureus, A.austriacus, A.austro-aegaeus, A.aydosensis, A.aytatchii, A.bachmarensis, A.bahcesarayensis, A.baibutensis, A.bakirdaghensis, A.balansae, A.balkisensis, A.barba-jovis, A.barbatus, A.barbeyanus, A.barboides, A.bashkalensis, A.basianicus, A.baytopianus, A.beypazaricus, A.bicolor, A.bombycalyx, A.bozakmanii, A.brachycalyx, A.brachycarpus, A.brachypetalus, A.brachypterus, A.brachystachys, A.bracteosus, A.bruguieri, A.cadmicus, A.calvertii, A.calycinus, A.camptoceras, A.campylorhynchus, A.cancellatus, A.capito, A.caprinus, A.caraganae, A.cariensis, A.caspicus, A.cataonicus, A.caucasicus, A.caudiculosus, A.cedreticola, A.celakovskyanus, A.cephalotes, A.chamaephaca, A.chamardiensis, A.chamberlainianus, A.christianus, A.chrysochlorus, A.chrysostachys, A.chtonocephalus, A.cicer, A.cicerellus, A.cilicius, A.ciloensis, A.cinereus, A.clavatus, A.coarctatus, A.columnaris, A.commagenicus, A.commixtus, A.comosoides, A.compactus, A.condensatus, A.consimilis, A.coodei, A.cornutus, A.crassinervius, A.crenatus, A.cretaceus, A.creticus, A.crinitus, A.cryptocarpos, A.cuspistipulatus, A.cylleneus, A.cymbibracteatus, A.cymbostegius, A.czorochensis, A.dactylocarpus, A.daenensis, A.darendensis, A.davisii, A.decurrens, A.deinacanthus, A.delanensis, A.delbesii, A.demirizii, A.densifolius, A.depressus, A.dictyophysus, A.diphtherites, A.dipodurus, A.dipsaceus, A.dirmilensis, A.distinctissimus, A.diyarbakirensis, A.drusorum, A.dumanii, A.dzhebrailicus, A.echinatus, A.echinops, A.ekicii, A.ekimii, A.elatus, A.elazigense, A.eliasianus, A.elongatus, A.emarginatus, A.epiglottis, A.eriocephalus, A.eriopodus, A.ermineus, A.erythrotaenius, A.eubrychioides, A.expetitus, A.exscapus, A.fabaceus, A.falcatus, A.fallacinus, A.flavescens, A.fragrans, A.fraxinifolius, A.frickii, A.friederikeanus, A.fumosus, A.gaeobotrys, A.galegiformis, A.garaensis, A.gaziantepicus, A.geocyamus, A.germanicopolitanus, A.gevashensis, A.gigantostegius, A.gilvus, A.gladiatus, A.glaucophyllus, A.globosus, A.glycyphylloides, A.glycyphyllos, A.goeznensis, A.gossypinus, A.graecus, A.griseus, A.gueruenensis, A.gummifer, A.guttatus, A.guzelsuensis, A.gymnalopecias, A.gymnolobus, A.haarbachii, A.hakkariensis, A.hakkiaricus, A.halicacabus, A.hamosus, A.hareftae, A.hartvigii, A.haussknechtii, A.helbaekii, A.heldreichii, A.hilaris, A.hirsutus, A.hirticalyx, A.horasanicus, A.huber-morathii, A.humilis, A.humillimus, A.hyalolepis, A.hymenocystis, A.hystrix, A.icmadophilus, A.idae, A.ihsancalisii, A.imbricatus, A.inaniae, A.incertus, A.isauricus, A.jodostachys, A.kadschorensis, A.karabaghensis, A.karamasicus, A.karasarensis, A.kastamonuensis, A.khokhrjakovii, A.kirchhoffiae, A.kirshehiricus, A.kochakii, A.kristii, A.kurdicus, A.lagopodioides, A.lagopoides, A.lagowskii, A.laguriformis, A.lamarckii, A.lanatus, A.lasioglottis, A.latifolius, A.latistipulatus, A.leiophyllus, A.leporinus, A.leucolachnus, A.leucomallophorus, A.leucothrix, A.lineatus, A.listoniae, A.longifolius, A.longisubulatus, A.longivexillatus, A.lusitanicus, A.lycaonicus, A.lycius, A.macrocephalus, A.macrostachys, A.macrouroides, A.macrourus, A.mahmutlarensis, A.malatyaensis, A.mardinensis, A.maximus, A.melanocarpus, A.melanocephalus, A.melanophrurius, A.melitenensis, A.mesites, A.mesogitanus, A.mesopotamicus, A.meyeri, A.michauxianus, A.micracme, A.micrancistrus, A.microcephalus, A.micropterus, A.microrchis, A.mirus, A.mitchellianus, A.mollis, A.mugliensis, A.munzurensis, A.muschianus, A.nabelekii, A.nanus, A.nervulosus, A.neurocarpus, A.nezaketiae, A.nigrifructus, A.nigrocalycinus, A.nigropedunculatus, A.nitidissimus, A.noaeanus, A.nydeggeri, A.ochrochlorus, A.odoratus, A.oleifolius, A.oltensis, A.olurensis, A.onobrychioides, A.onobrychis, A.oocephalus, A.oreades, A.oreites, A.ornithopodioides, A.ovabaghensis, A.ovalis, A.ovatus, A.ovinus, A.oxyglottis, A.oxytropifolius, A.panduratus, A.paradoxus, A.parnassi, A.patnosicus, A.pelliger, A.pendulus, A.pennatulus, A.pennatus, A.pereshkhoranicus, A.persicus, A.phrygius, A.physocalyx, A.physodes, A.piletocladus, A.pineticola, A.pinetorum, A.pisidicus, A.plumosus, A.podperae, A.polemoniacus, A.polhillii, A.polyanthus, A.ponticus, A.prusianus, A.pseudocylindraceus, A.pseudomultijugus, A.pseudoutriger, A.pseudovegetus, A.psoraloides, A.ptilodes, A.pulchellus, A.pycnocephalus, A.rausianus, A.renzii, A.retamocarpus, A.robustus, A.roseocalycinus, A.roussaeanus, A.rubicundus, A.russelii, A.sachanewii, A.saganlugensis, A.sakaryaensis, A.sanguinolentus, A.sarikamishensis, A.scabrifolius, A.schizopterus, A.scholerianus, A.schottianus, A.serpentinicola, A.sesameus, A.setulosus, A.shelkovnikovi, A.sibthorpianus, A.sigmoideus, A.siliquosus, A.simonii, A.sinaicus, A.sommieri, A.sorgerae, A.sparsipilis, A.spectabilis, A.sphaeranthus, A.spitzenbergeri, A.spruneri, A.stella, A.stenosemioides, A.stenosemius, A.stereocalyx, A.stevenianus, A.stojani, A.strictifolius, A.strictispinis, A.stridii, A.strigillosus, A.suberosus, A.subhanensis, A.subsecundus, A.subulatus, A.subuliferus, A.surugensis, A.suserianus, A.syringus, A.szovitsii, A.talasseus, A.taochius, A.tatlii, A.tauricolus, A.thiebautii, A.thracicus, A.tigridis, A.tmoleus, A.tokatensis, A.tournefortii, A.trabzonicus, A.trachytrichus, A.tribuloides, A.trichocalyx, A.trichostigma, A.triradiatus, A.trojanus, A.tunceliensis, A.turcicus, A.turkmenensis, A.tuus, A.uhlwormianus, A.uraniolimneus, A.vaginans, A.velenovskyi, A.venulosus, A.vestitus, A.vexillaris, A.viciifolius, A.victoriae, A.viridiformis, A.viridis, A.viridissimus, A.voronovianus, A.vulnerariae, A.wagneri, A.warburgii, A.wiedemannianus, A.xanthogossypinus, A.xerophiloides, A.xerophilus, A.xylobasis, A.yildirimlii, A.yilmazii, A.yueksekovae, A.yusufeliensis, A.zahlbruckneri, A.zaraensis, A.zederbaueri
Dış bağlantılar




Kaynaklar
  1. Davis,P.H., Cullen,J., & Coode,M.J. (1962-1988). Flora of Turkey and The East Aegean Islands. Edinburgh University Press (Kısım çevirisi: Ölez S., 2023)
  2. NGBB (2022). Bizim Bitkiler. . Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları) Dış bağlantı
  3. Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi) Dış bağlantı
  4. Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları) Dış bağlantı
  5. IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)