floranatolica
 
Ara Üye girişi DDbtn
-
 
Beydili / Ankara - Temmuz 2020 © Mustafa Gökmen
Astragalus macrocephalusAstragalus macrocephalusAstragalus macrocephalusAstragalus macrocephalusAstragalus macrocephalusAstragalus macrocephalusphotos
Gözlem bildir
Sarıponpon
Fabaceae / Astragalus / Astragalus macrocephalus
mapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmap
Sarıponpon (Astragalus macrocephalus) Baklagiller (Fabaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Orta ve Doğu Karadeniz, Yukarı Sakarya, Orta Kızılırmak, Yukarı Kızılırmak, Konya, Yukarı Fırat, Yukarı Murat-Van, Antalya, Adana, Dicle alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir. Alt türlerine göre farklılık göstermekle birlikte 450-1800 m yükseklikler arasında; çakıllı yamaçlar, meşelikler, bozkırlar ve benzeri yerlerde gelişim gösterebilirler.

Bilimsel olarak Astragalus macrocephalus Willd. şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1802 yılında Sp. Pl., ed. 4 , 3: 1260 adlı yayında kullanılmıştır.

Astragalus etimolojisi

Astragalus cins adı Yunancada `topuk kemiği` anlamına gelen astragalos kelimesinden türetilmiştir; tohumlarının şekline işaret ettiği sanılmaktadır.

macrocephalus etimolojisi

Macrocephalus epiteti Yunanca makros `büyük, uzun´ ve kephalē `kafa´ kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; botanik terimlerde genellikle çiçek kurulunun büyüklüğüne işaret eder. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. Willd. kısaltması bilim insanı Carl Ludwig Willdenow (1765-1812) için kullanılmıştır; Willdenow bitki coğrafyasının (fitocoğrafya) kurucularından biri kabul edilen ve Berlin Botanik Bahçesinin direktörlüğünü yürütmüş Alman botanikçi ve eczacıdır; Carl Linnaeusun sınıflandırma sistemini genişleterek dünyanın farklı bölgelerinden binlerce yeni bitki türünü literatüre kazandırmış ve dönemin en zengin herbaryumlarından birini oluşturmuştur; Alexander von Humboldt gibi araştırmacıların yetişmesine öncülük ederek doğa bilimlerinin ve bitki taksonomisinin gelişimine katkı sunmuş bir bilim insanıdır.

Morfoloji


50-100 cm boylanabilen, gürbüz, dik gelişimli, çok yıllık otsu bir türdür. Yapraklar 11-20 çift yaprakçıklı tüysü birleşik, 17-25 cm; yaprakçıklar 20-60 mm, hemen hemen mızraksı veya hemen hemen eliptik, her iki yüzü tüysüz veya altta çok seyrek uzun, basit ve cılız tüylü; stipül 10-70 mm, mızraksı, otsu, çok seyrek cılız tüylü veya tüysüzdür. Çiçeklenme Haziran-Ağustos ayları arasında; çiçek kümesi sapı 4-8 cm uzunlukta; çiçek kurulu 3.5-5 cm çapta, küremsi veya dikdörtgenimsi, 30-50 sapsız çiçekli; brakte 17-40 mm, şeritsi veya mızraksı, otsu, kirpikli; brakteol yok; çanak 15-18 mm, borumsu veya çan şeklinde, seyrek uzun-kıllı; çanak dişleri ~ 6 mm, şeritsi; taç derin sarı; bayrakçık 18-35 mm uzunluktadır. Meyve baklamsı, ~ 8 x 4 mm boyutlarda, yumurta biçimli, alt kısmı cılız tüylü, çanağın içine gömülü ve dikensi uçludur.


listMaplistPiclist

Gözlemler


Astragalus macrocephalusGüdül / Ankara
Haziran 2023 ©Mustafa Gökmen
Astragalus macrocephalusUşakgöl / Beypazarı / Ankara
Aralık 2020 ©Mustafa Gökmen
Astragalus macrocephalusBeydili / Ankara
Temmuz 2020 ©Mustafa Gökmen
Astragalus macrocephalusKömüşini / Kulu / Konya
Mayıs 2020 ©Mustafa Gökmen
Astragalus macrocephalusSeyitahmetli / Kulu / Konya
Mayıs 2020 ©Mustafa Gökmen
Astragalus macrocephalusGökler / Gölbaşı / Ankara
Mayıs 2020 ©Mustafa Gökmen
Benzer taxonlar
Türkiye´de doğal yayılan A. macrocephalus taksonları: Astragalus macrocephalus subsp. cucullaris, Astragalus macrocephalus subsp. finitimus, Astragalus macrocephalus subsp. macrocephalus
Türkiye´de doğal yayılan diğer Astragalus türleri: A.achundovii, A.acicularis, A.acikirensis, A.acmonotrichus, A.acmophylloides, A.acmophyllus, A.adiyamanensis, A.adunciformis, A.aduncus, A.adustus, A.adzharicus, A.aegobromus, A.aintabicus, A.akmanii, A.akscheherensis, A.aladagensis, A.albertshoferi, A.albicalycinus, A.albifolius, A.aleppicus, A.altanii, A.alyssoides, A.amblolepis, A.amoenus, A.ancistrocarpus, A.andrachnaefolius, A.andrasovszkyi, A.angustiflorus, A.angustifolius, A.ansinii, A.antalyensis, A.anthylloides, A.antiochianus, A.apricus, A.argaeus, A.argentophyllus, A.arguricus, A.argyroides, A.armeniacus, A.asciocalyx, A.asterias, A.aucheri, A.aureus, A.austriacus, A.austro-aegaeus, A.aydosensis, A.aytatchii, A.bachmarensis, A.bahcesarayensis, A.baibutensis, A.bakirdaghensis, A.balansae, A.balkisensis, A.barba-jovis, A.barbatus, A.barbeyanus, A.barboides, A.bashkalensis, A.basianicus, A.baytopianus, A.beypazaricus, A.bicolor, A.bombycalyx, A.bozakmanii, A.brachycalyx, A.brachycarpus, A.brachypetalus, A.brachypterus, A.brachystachys, A.bracteosus, A.bruguieri, A.cadmicus, A.calvertii, A.calycinus, A.camptoceras, A.campylorhynchus, A.cancellatus, A.capito, A.caprinus, A.caraganae, A.cariensis, A.caspicus, A.cataonicus, A.caucasicus, A.caudiculosus, A.cedreticola, A.celakovskyanus, A.cephalotes, A.chamaephaca, A.chamardiensis, A.chamberlainianus, A.christianus, A.chrysochlorus, A.chrysostachys, A.chtonocephalus, A.cicer, A.cicerellus, A.cilicius, A.ciloensis, A.cinereus, A.clavatus, A.coarctatus, A.columnaris, A.commagenicus, A.commixtus, A.comosoides, A.compactus, A.condensatus, A.consimilis, A.coodei, A.cornutus, A.crassinervius, A.crenatus, A.cretaceus, A.creticus, A.crinitus, A.cryptocarpos, A.cuspistipulatus, A.cylleneus, A.cymbibracteatus, A.cymbostegius, A.czorochensis, A.dactylocarpus, A.daenensis, A.darendensis, A.davisii, A.decurrens, A.deinacanthus, A.delanensis, A.delbesii, A.demirizii, A.densifolius, A.depressus, A.dictyophysus, A.diphtherites, A.dipodurus, A.dipsaceus, A.dirmilensis, A.distinctissimus, A.diyarbakirensis, A.drusorum, A.dumanii, A.dzhebrailicus, A.echinatus, A.echinops, A.ekicii, A.ekimii, A.elatus, A.elazigense, A.eliasianus, A.elongatus, A.emarginatus, A.epiglottis, A.eriocephalus, A.eriopodus, A.ermineus, A.erythrotaenius, A.eubrychioides, A.expetitus, A.exscapus, A.fabaceus, A.falcatus, A.fallacinus, A.flavescens, A.fragrans, A.fraxinifolius, A.frickii, A.friederikeanus, A.fumosus, A.gaeobotrys, A.galegiformis, A.garaensis, A.gaziantepicus, A.geocyamus, A.germanicopolitanus, A.gevashensis, A.gigantostegius, A.gilvus, A.gladiatus, A.glaucophyllus, A.globosus, A.glycyphylloides, A.glycyphyllos, A.goeznensis, A.gossypinus, A.graecus, A.griseus, A.gueruenensis, A.gummifer, A.guttatus, A.guzelsuensis, A.gymnalopecias, A.gymnolobus, A.haarbachii, A.hakkariensis, A.hakkiaricus, A.halicacabus, A.hamosus, A.hareftae, A.hartvigii, A.haussknechtii, A.helbaekii, A.heldreichii, A.hilaris, A.hirsutus, A.hirticalyx, A.horasanicus, A.huber-morathii, A.humilis, A.humillimus, A.hyalolepis, A.hymenocystis, A.hystrix, A.icmadophilus, A.idae, A.ihsancalisii, A.imbricatus, A.inaniae, A.incertus, A.isauricus, A.jodostachys, A.kadschorensis, A.karabaghensis, A.karamasicus, A.karasarensis, A.kastamonuensis, A.khokhrjakovii, A.kirchhoffiae, A.kirshehiricus, A.kochakii, A.kristii, A.kurdicus, A.lagopodioides, A.lagopoides, A.lagowskii, A.laguriformis, A.lamarckii, A.lanatus, A.lasioglottis, A.latifolius, A.latistipulatus, A.leiophyllus, A.leporinus, A.leucolachnus, A.leucomallophorus, A.leucothrix, A.lineatus, A.listoniae, A.longifolius, A.longisubulatus, A.longivexillatus, A.lusitanicus, A.lycaonicus, A.lycius, A.macrocephalus, A.macrostachys, A.macrouroides, A.macrourus, A.mahmutlarensis, A.malatyaensis, A.mardinensis, A.maximus, A.melanocarpus, A.melanocephalus, A.melanophrurius, A.melitenensis, A.mesites, A.mesogitanus, A.mesopotamicus, A.meyeri, A.michauxianus, A.micracme, A.micrancistrus, A.microcephalus, A.micropterus, A.microrchis, A.mirus, A.mitchellianus, A.mollis, A.mugliensis, A.munzurensis, A.muschianus, A.nabelekii, A.nanus, A.nervulosus, A.neurocarpus, A.nezaketiae, A.nigrifructus, A.nigrocalycinus, A.nigropedunculatus, A.nitidissimus, A.noaeanus, A.nydeggeri, A.ochrochlorus, A.odoratus, A.oleifolius, A.oltensis, A.olurensis, A.onobrychioides, A.onobrychis, A.oocephalus, A.oreades, A.oreites, A.ornithopodioides, A.ovabaghensis, A.ovalis, A.ovatus, A.ovinus, A.oxyglottis, A.oxytropifolius, A.panduratus, A.paradoxus, A.parnassi, A.patnosicus, A.pelliger, A.pendulus, A.pennatulus, A.pennatus, A.pereshkhoranicus, A.persicus, A.phrygius, A.physocalyx, A.physodes, A.piletocladus, A.pineticola, A.pinetorum, A.pisidicus, A.plumosus, A.podperae, A.polemoniacus, A.polhillii, A.polyanthus, A.ponticus, A.prusianus, A.pseudocylindraceus, A.pseudomultijugus, A.pseudoutriger, A.pseudovegetus, A.psoraloides, A.ptilodes, A.pulchellus, A.pycnocephalus, A.rausianus, A.renzii, A.retamocarpus, A.robustus, A.roseocalycinus, A.roussaeanus, A.rubicundus, A.russelii, A.sachanewii, A.saganlugensis, A.sakaryaensis, A.sanguinolentus, A.sarikamishensis, A.scabrifolius, A.schizopterus, A.scholerianus, A.schottianus, A.serpentinicola, A.sesameus, A.setulosus, A.shelkovnikovi, A.sibthorpianus, A.sigmoideus, A.siliquosus, A.simonii, A.sinaicus, A.sommieri, A.sorgerae, A.sparsipilis, A.spectabilis, A.sphaeranthus, A.spitzenbergeri, A.spruneri, A.stella, A.stenosemioides, A.stenosemius, A.stereocalyx, A.stevenianus, A.stojani, A.strictifolius, A.strictispinis, A.stridii, A.strigillosus, A.suberosus, A.subhanensis, A.subsecundus, A.subulatus, A.subuliferus, A.surugensis, A.suserianus, A.syringus, A.szovitsii, A.talasseus, A.taochius, A.tatlii, A.tauricolus, A.thiebautii, A.thracicus, A.tigridis, A.tmoleus, A.tokatensis, A.tournefortii, A.trabzonicus, A.trachytrichus, A.tribuloides, A.trichocalyx, A.trichostigma, A.triradiatus, A.trojanus, A.tunceliensis, A.turcicus, A.turkmenensis, A.tuus, A.uhlwormianus, A.uraniolimneus, A.vaginans, A.velenovskyi, A.venulosus, A.vestitus, A.vexillaris, A.viciifolius, A.victoriae, A.viridiformis, A.viridis, A.viridissimus, A.voronovianus, A.vulnerariae, A.wagneri, A.warburgii, A.wiedemannianus, A.xanthogossypinus, A.xerophiloides, A.xerophilus, A.xylobasis, A.yildirimlii, A.yilmazii, A.yueksekovae, A.yusufeliensis, A.zahlbruckneri, A.zaraensis, A.zederbaueri
Dış bağlantılar




Kaynaklar
  1. Davis, P. H. (1970). Flora of Turkey and the east Aegean islands Vol:3. Edinburgh University Press.
  2. NGBB (2022). Bizim Bitkiler. . Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları) Dış bağlantı
  3. Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi) Dış bağlantı
  4. Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları) Dış bağlantı
  5. IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)