floranatolica
 
Ara Üye girişi DDbtn
-
 
Lapseki / Çanakkale - Nisan 2026 © Serdar Ölez
Viola hymettiaViola hymettiaViola hymettiaViola hymettiaViola hymettiaViola hymettiaphotos
Gözlem bildir
Alabezek
Violaceae / Viola / Viola hymettia
mapmap
Alabezek (Viola hymettia) Menekşegiller (Violaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de sadece Ergene alt bölgesinde doğal yayılış göstermektedir.
Bilimsel olarak Viola hymettia Boiss. & Heldr. şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1854 yılında P.E.Boissier, Diagn. Pl. Orient. , ser. 2, 1: 57 adlı yayında kullanılmıştır.

Viola etimolojisi

Viola cins adı, Latince menekşe anlamına gelen klasik viola kelimesinden gelir; bu kelimenin kökeninin de Antik Yunanca tatlı kokulu menekşe anlamına gelen ion sözcüğüne dayandığı kabul edilir; antik çağlardan beri bu cinse ait bitkilerin zarif çiçeklerine ve (özellikle bazı türlerinin) belirgin hoş kokusuna yönelik tarihsel ve morfolojik bir isimlendirmedir. Kısaltmalar arasında yer alan & işareti, bu bilim insanlarının bitki hakkındaki makaleyi birlikte yayınladılarını belirtir. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. Boiss. kısaltması bilim insanı Pierre Edmond Boissier (1810-1885) için kullanılmıştır; Boissier Akdeniz havzası, Balkanlar, Orta Doğu ve Anadoluyu kapsayan geniş bir coğrafyada gerçekleştirdiği kapsamlı floristik çalışmalarla tanınan İsviçreli botanikçidir; bölgeye düzenlediği keşif gezilerinde topladığı on binlerce bitki örneğini Flora Orientalis adlı başyapıtında bir araya getirerek Türkiye ve yakın coğrafyasının bitki sistematiğine temel oluşturmuş, çok sayıda yeni taksonu literatüre kazandırmış bir bilim insanıdır. Heldr. kısaltması bilim insanı Theodor von Heldreich (1822-1902) için kullanılmıştır; Heldreich Yazar Notu (Deskriptör) Theodor von Heldreich (1822–1902): Alman botanikçi ve bitki toplayıcısıdır. Özellikle Yunanistan, Balkanlar ve Anadolu florası üzerine yaptığı kapsamlı saha çalışmalarıyla tanınır. 19. yüzyılda Doğu Akdeniz havzasından topladığı zengin bitki koleksiyonları, bölge biyoçeşitliliğinin aydınlatılmasında kritik bir rol oynamıştır. İsviçreli botanikçi Pierre Edmond Boissier ile yakın işbirliği içinde çalışmış ve Anadolu florası için de temel bir referans olan Flora Orientalis adlı esere büyük katkı sağlamıştır. Verbascum cilicium türünü (muhtemelen Kilikya bölgesinden toplanan örnekler üzerinden) Boissier ile birlikte inceleyip ilk olarak betimleyen araştırmacılardandır.

Melanium Seksiyonu Karşılaştırmalı Morfolojik Özellikler Tablosu

Viola hymettia, V. tricolor, V. kitaibeliana ve V. arvensis türlerini birbirinden ayırt etmek için kullanılan morfolojik ayrım anahtarı aşağıda sunulmuştur. Bu türler Viola cinsinin Melanium seksiyonuna (hercaî menekşeler grubu) aittir ve en belirgin farkları taç yaprak ile çanak yaprak boylarının oranı, bitki tüylülüğü ve çiçek boyutlarıdır.

  Viola tricolor  Viola arvensis  Viola kitaibeliana  Viola hymettia
Gövde Yapısı & Boyu Dik veya yükselici; güçlü, çok dallanmış;
10 - 40 cm. 		 Dik, köşeli ve tabandan dallanan;
10 - 35 cm. 		 Dik veya yükselici; çok kısa, cılız;
3 - 10 cm. 		 Dik veya yükselici; ince ve narin;
5 - 20 cm.
Gövde Tüylülüğü Tamamen tüysüz (glabröz) veya tabanda seyrek tüylü.  Geriye doğru kıvrık (retrors) kısa tüylü veya neredeyse tüysüz.   Yoğun kısa ve sert tüylü; bitki grimsi-yeşil/kül rengi görünür. Tüysüz veya çok hafifçe kısa tüylü; canlı yeşil görünüm.
Alt Yapraklar & Sapları Geniş yumurtamsı-yüreksi;
kenarları belirgin krenat dişli;
uzun saplı. 		 Dairesel-yumurtamsı ila oval;
uzun saplı (10-20 mm);
kenarları sığ dişli. 		 Dairesel-yumurtamsı (orbikular);
kenarları neredeyse tam;
sap yaprak ayasına eşit veya uzun. 		 Yumurtamsı-dairesel;
kenarları sığ krenat dişli;
uzun saplı.
Üst Gövde Yaprakları Mızraksı veya dikdörtgensi-mızraksı;
kenarları kaba dişli; kısa saplı. 		 Dikdörtgensi-mızraksı veya dar eliptik;
kenarları küt dişli (serrat/krenat). 		 Dar dikdörtgensi-mızraksı ila şeritsi;
1 cm´den kısa; sığ dişli veya tam kenarlı. 		 Dikdörtgensi-kaşıksı (oblong-spatulat);
kenarları dalgalı-dişli; kısa saplı.
Kulakçıklar (Stipul) Büyük, yapraksı; derin loplara ayrılmış (genellikle elsi/palmat);
uç lobu dar-mızraksı ve dişli. 		 Çok büyük; tüysü (pinnat) parçalı;
uç lobu büyük, mızraksı ve belirgin dişlidir. 		 Küçük (0.5 - 1 cm); tabanda elsi veya tüysü loplara ayrılmış;
uç lobu kaşıksı/mızraksı ve dişsizdir. 		 Orta boyda; tabana yakın yerden tüysü parçalı;
uç lobu belirgin şekilde saplı, geniş ve yapraksı.
Korolla Kaliks Oranı Taç > Çanak (Çok belirgin; taç yapraklar çanağı tamamen kapatır).  Taç <= Çanak (Taç yapraklar çanak yapraklara eşit veya daha kısadır).  Taç <= Çanak (Çanak yapraklar arkadan bakıldığında belirgin taşar).  Taç <= Çanak (Çanak yapraklar taç yapraklara eşit veya uzundur).
Çiçek Boyutu & Renk Büyük (15 - 25 mm);
canlı mor, mavi, sarı kombinasyonlu. 		 Küçük (5 - 10 mm);
krem-beyaz, tabanı sarımsı-turuncu, bazen hafif morumsu. 		 Çok küçük (4 - 10 mm);
üst taç yapraklar beyazımsı, alt yaprak soluk sarı. 		 Küçük (10 - 15 mm);
üstler soluk mavi/menekşe, alt parlak sarı.


listMaplistPiclist

Gözlemler

Viola hymettiaLapseki / Çanakkale
Nisan 2026 ©Serdar Ölez
Benzer taxonlar
Türkiye´de doğal yayılan diğer Viola türleri: V.alba, V.altaica, V.amani, V.arvensis, V.bocquetiana, V.canina, V.crassifolia, V.denizliensis, V.dichroa, V.dirimliensis, V.ermenekensis, V.gracilis, V.heldreichiana, V.hymettia, V.isaurica, V.jordanii, V.kitaibeliana, V.kizildaghensis, V.modesta, V.occulta, V.odontocalycina, V.odorata, V.oreades, V.parvula, V.pentadactyla, V.reichenbachiana, V.rupestris, V.sandrasea, V.sieheana, V.suavis, V.tricolor, V.velutina, V.yildirimlii, V.yuzufelensis
Dış bağlantılar



Kaynaklar
  1. Davis,P.H., Cullen,J., & Coode,M.J. (1962-1988). Flora of Turkey and The East Aegean Islands. Edinburgh University Press (Kısım çevirisi: Ölez S., 2022)
  2. Scoppola, Anna & E., Lattanzi. (2012). Viola section Melanium (Violaceae) in Italy. New data on morphology of Viola tricolor-Group. Webbia. 67. 47-64. 10.1080/00837792.2012.10670908.
  3. Erben, M. (1985). Cytotaxonomische Untersuchungen an der over-bayerischen Arten der Gattung Viola (Sektion Melanium). Mitteilungen der Botanischen Staatssammlung München, 21, 339–740.
  4. Marcussen, T., & Borgen, L. (2000). Allozyme variation and relationships within Viola subsection Melanium (Violaceae). Plant Systematics and Evolution, 223(1/2), 29–47.
  5. Nauenburg, J. D. (1990). Untersuchungen zur Variabilität und Taxonomie der Viola tricolor-Gruppe in Mitteleuropa. Bibliotheca Botanica, 141, 1–90.
  6. Bizim Bitkiler. (t.y.). Türkiye Florası Veri Servisi (TUBIVES). bizimbitkiler.org.tr
  7. Global Biodiversity Information Facility. (2026). Viola hymettia Boiss. & Heldr. taxonomic overview. gbif.org
  8. Plants of the World Online (POWO). (2026). Viola kitaibeliana Schult. Royal Botanic Gardens, Kew. Dış bağlantı
  9. Google. (2026). Gemini [Büyük dil modeli]. google.com
  10. NGBB (2022). Bizim Bitkiler. . Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları) Dış bağlantı
  11. Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi) Dış bağlantı
  12. Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları) Dış bağlantı
  13. IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)




Sayfaya atıf metni: Viola hymettia. florꜳnatolica içinde. Erişim tarihi Ağustos 7, 2026, Erişim adresi http://www.floranatolica.com/eukaria/gui/species.php?ID=Viola-hymettia

Manifesto: Floranatolica sayfaları amatör bir grup tarafından derlenir hazırlanır; mekânlar, rotalar ve canlılar hakkında genel bilgiler vererek, insanların doğa sevgisi ve onu koruma ve araştırma isteğini arttırmayı hedefler. Floranatolica, bitki gözlemlerini kaydedip organize edebileceğiniz ve diğer gözlemciler ve araştırmacılar ile paylaşabileceğiniz bir platform sağlar. Floranatolica ayrıca gezip gördüğünüz yerlerin parkur, yorum ve gözlemlerini paylaşabileceğiniz bir platformdur. Dileyen herkes Floranatolica'ya gönüllü katkı sağlayabilir. Floranatolica tüm doga yürüyüşçülerini, bitki gözlemcilerini, mantar toplayıcılarını, orman ve park korucularını, ekolojistleri ve doğa tutkunlarını bu amaçla yurttaş bilgin olmaya davet eder; ayrıca tüm bilim insanlarını da gözlemlerini erişilebilir ve sistematik platformlarda paylaşmaya davet eder. Floranatolica biyo-coğrafyamızda tanımlanabilen/keşfedilen tüm verilerin toplumun ortak değeri olduğuna, bu değerin tanınması ve anlaşılması ile onu koruma isteğinin belirgin olarak artacağına inanır. floranatolica.com web sitesi GezenAdam tarafından şekillendirilmiştir; bu sayfalarda yayınlanan içeriklere katkıda bulunmak veya değiştirmemiz gerektiğini düşündüğünüz kısımları bildirmek için bize admin@floranatolica.com adresinden ulaşabilirsiniz.

Yasal Uyarı: Bu sayfa Creative Commons Atıf CC-BY-SA 4.0 Uluslararası Lisansı ile yayınlanmaktadır; uygun atıf ve bağlantı vermek kaydı ile bu sayfada yayınlanan görsel ve metinleri her ortam veya formatta kopyalayabilir ve yeniden dağıtabilirsiniz; bu sayfaya atıf yapmak için MLA, CMOS, APA, ASA, MHRA,... kalıplarından yararlanabilirsiniz. Bu sayfada yayınlanan fotoğraf ve metinlerin tüm sorumluluğu paylaşımı yapan editöre aittir. Editör bu fotograf veya metinleri floranatolica.com web sitesinde yayınlayarak, kendi adı ve bu sayfa bağlantısı verilmesi kaydı ile bunların her ortam veya formatta kopyalanabilir ve yeniden dağıtilabilir olmasına izin verdiğini kabul etmektedir. Editör kendisine ait olmayan ve telif hakkı içeren veya T.C. yasalarına uygunsuz paylaşımlar yapamaz. Florꜳnatolica şikayet postası almadığı sürece bu paylaşımları yayında tutar ve içerik sorumluluğunu kabul etmez. Bu paylaşımların içeriği ile ilgili uygunsuz bir durum olduğunu düşünüyorsanız lütfen admin@floranatolica.com adresine bildiriniz. Bildiriminiz en kısa sürede değerlendirilip size bilgi verilecektir.

Çerez Politikası ve Aydınlatma Metni: 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu uyarınca, kişisel verileriniz; veri sorumlusu olarak Florꜳnatolica web sitesi tarafından KVKK Aydınlatma Metninde belirtilen kapsamda işlenebilecektir. KVKK Aydınlatma Metninde belirtilen haklarınıza ilişkin taleplerinizi, Veri Sorumlusuna Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ uyarınca hazırlayarak admin@floranatolica.com eposta adresinden iletebilirsiniz.

Reklam Politikası: Bu sayfada yayınlanan reklamlar GoogleAdsense tarafından seçilmekte ve yerleştirilmektedir. Uygunsuz içerikte olduğunu düşündüğünüz reklamları bildiriniz.

Creative Commons LisansıKim bu gezenadamssl certificate