floranatolica
 
Ara Üye girişi DDbtn
-
 
Taşlıoğlu / Pınarbaşı / Kayseri - Nisan 2024 © Mustafa Gökmen
Thesium cilicicumThesium cilicicumThesium cilicicumThesium cilicicumThesium cilicicum
Gözlem bildir
Torosgüveleği
Santalaceae / Thesium / Thesium cilicicum
mapmapmap
Torosgüveleği (Thesium cilicicum) Güvelekgiller (Santalaceae) ailesinden endemik bir türdür. Türkiye'de Orta Kızılırmak, Adana alt bölgelerinde yayılış göstermektedir.
Bilimsel olarak Thesium cilicicum Hausskn. ex Bornm. şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1931 yılında Repert. Spec. Nov. Regni Veg. 29: 301 adlı yayında kullanılmıştır.

Thesium etimolojisi

Thesium cins adı, Antik Yunancada mitolojik Yunan kahramanı Theseus´a atfen kullanılan thesion (θησίον) kelimesinden türetilmiştir; antik çağlarda (örneğin Romalı doğa filozofu Yaşlı Plinius´un kayıtlarında) Theseus´a atfedilen veya onun Girit labirentindeki zaferinden sonra taktığı çelengi yapmak için kullanıldığı düşünülen efsanevi bir bitkinin isminin, tarihsel süreçte bu yarı parazit bitki cinsini adlandırmak üzere botanik terminolojisine aktarılmasıyla oluşturulmuştur. ex kısaltması, bu kısaltmayı takip eden ismin bu türü kabul görür şekilde yayınladığı ancak bunu `ex´ kısaltmasından önce gelen yayıncının kabul görmeyen açıklamalarına dayandırdığını belirtir. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. Hausskn. kısaltması bilim insanı Heinrich Carl Haussknecht (1838-1903) için kullanılmıştır; Haussknecht Orta Doğu, Anadolu ve İran coğrafyasına düzenlediği araştırma gezileriyle tanınan Alman botanikçi ve eczacıdır; bu bölgelerden topladığı çok sayıda bitki örneğiyle büyük bir herbaryum oluşturarak bitki coğrafyası üzerine önemli veriler sağlamış, Asya ve Doğu Akdeniz florasının sınıflandırılmasına katkı sunmuş bir bilim insanıdır. Bornm. kısaltması bilim insanı Joseph Friedrich Nicolaus Bornmüller (1862-1948) için kullanılmıştır; Bornmüller Alman botanikçi ve kâşiftir; özellikle Anadolu, Orta Doğu, İran, Orta Asya ve Balkanları (eski Osmanlı coğrafyasını) kapsayan geniş çaplı araştırma gezileri ve topladığı devasa bitki koleksiyonlarıyla tanınır. Ön Asya florasının aydınlatılmasında çok büyük bir rol oynamış, bu coğrafyalardan (aralarında bu türün de bulunduğu) yüzlerce yeni taksonu bilim dünyasına kazandırarak botanik sistematiğine eşsiz bir miras bırakmış saygın bir doğa bilimcidir.

Morfoloji


Çok yıllık, sıklıkla alt tarafı odunsu ve üstü körpe/otsu. Gövdeler çok sayıda, basit, 2-10 cm, yatık veya dar açılı yükselir. Yapraklar 5-10 mm, şeritsi-dikdörtgenimsi, kenarlar hafifçe pütürlü, sıklıkla tek taraflı. Çiçek durumu yoğun, top başlı salkım, 1-2 cm, nadiren uzar, brakteler çiçeklere eşit veya hafifçe daha kısa, brakteol braktelerin 1/2-1/3´ü kadar uzun. Çiçekler az çok sapsız, periant soluk sarımsı-yeşil, borumsu, 4.5-5 mm, loblar 1-1.5 mm, dikdörtgenimsi-yumurtamsı. Meyve 6-6.5 x 1.5-2 mm; sert kabuklu ve tek çekirdekli meyve yumurta biçimli, tüysüz, ağsı-damarlı, kalıcı perianta eşit veya hafifçe aşar durumda, tüp tabanı 5 beyaz şişkin noktalı.



listMaplistPiclist

Gözlemler


Thesium cilicicumTaşlıoğlu / Pınarbaşı / Kayseri
Nisan 2024 ©Mustafa Gökmen
Herbarium Ankara
Thesium cilicicumCankurtaran / Pülümür / Tunceli
KÇ00311/2024 ©Kırsal Çevre (ANK)
Benzer taxonlar
Sinonim adlandırmalar: Chrysothesium cilicicum
Türkiye´de doğal yayılan diğer Thesium türleri: T.alpinum, T.arvense, T.aureum, T.bergeri, T.bertramii, T.billardieri, T.brachystegium, T.cilicicum, T.compressum, T.divaricatum, T.humile, T.kotschyanum, T.linophyllon, T.macranthum, T.oreogetum, T.procumbens, T.scabriflorum, T.tauricolum
Dış bağlantılar




Kaynaklar
  1. Davis,P.H., Cullen,J., & Coode,M.J. (1962-1988). Flora of Turkey and The East Aegean Islands. Edinburgh University Press (Kısım çevirisi: Ölez S., 2023)
  2. NGBB (2022). Bizim Bitkiler. . Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları) Dış bağlantı
  3. Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi) Dış bağlantı
  4. Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları) Dış bağlantı
  5. IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)