floranatolica
 
Ara Üye girişi DDbtn
-
 
Abalı / Sinop - Ekim 2023 © Serdar Ölez
Solanum nigrumSolanum nigrumSolanum nigrumSolanum nigrumSolanum nigrumSolanum nigrumphotos
Gözlem bildir
İtüzümü
Solanaceae / Solanum / Solanum nigrum
mapmapmapmapmapmapmap
Itüzümü (Solanum nigrum) Patlıcangiller (Solanaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Çatalca-Kocaeli, Doğu Karadeniz, Asıl Ege, Yukarı Sakarya, Yukarı Fırat, Antalya alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir.
Bilimsel olarak Solanum nigrum L. şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1753 yılında Sp. Pl. : 186 adlı yayında kullanılmıştır.

Solanum etimolojisi

Solanum cins adı, Latince teselli etmek, yatıştırmak veya acıyı hafifletmek anlamına gelen solari fiilinden türetildiği düşünülen klasik bir isimlendirmedir; bu familyaya (Solanaceae - Patlıcangiller) ait bazı bitkilerin içerdikleri alkaloidler nedeniyle antik çağlardan beri halk tıbbında ağrı kesici ve yatıştırıcı (sedatif) olarak kullanılmasına atıfta bulunur. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. L. kısaltması bilim insanı Carl Linnaeus (1707-1778) için kullanılmıştır; Linnaeus modern taksonomi ve ikili adlandırma (binomial nomenklatür) sisteminin temellerini atan İsveçli hekim, botanikçi ve doğa bilimcidir; canlıları morfolojik özelliklerine göre sınıflandırmak için hiyerarşik bir yöntem geliştirerek biyolojik isimlendirme kurallarına standart getirmiştir; 1753 yılında yayımladığı Species Plantarum eseriyle binlerce bitki taksonunu literatüre kazandırarak botanik isimlendirmenin uluslararası başlangıç noktasını oluşturmuş bir bilim insanıdır.

Morfoloji


10-70 cm boylanabilen, tek yıllık, bir bitki türüdür. Gövde dik, dallanmış; tüysüz, ülgerli veya salgılı tüylü; kuruduğunda genellikle siyahımsıdır. Yapraklar yumurtamsı, eşkenar dörtgen biçimli, tabanda kamamsı, 10 x 7 cm; yaprak dibi sap boyunca aşağı doğru uzanan; kenarlar tam ile dalgalı-dişli arası; her iki yüzü cılız tüylüdür. Çiçeklenme Haziran-Kasım ayları arasında; çiçek durumu talkım (cymes), 5-10 - çiçekli; çiçek kümesi sapı 15-30 mm; çanak 2 mm, loblar üçgen biçimli, sivrimsi; taç yaprak beyaz, 5-6 mm, dış kısmı cılız tüylüdür. Meyve üzümsü, siyah, küremsi, 7-10 mm çaptadır.


listMaplistPiclist

Gözlemler


Solanum nigrumGölyazı / Cihanbeyli / Konya
Temmuz 2026 ©Serdar Ölez
Solanum nigrumTorunlu / Salihli / Manisa
Ekim 2025 ©Serdar Ölez
Solanum nigrumKumluca / Sarayköy / Denizli
Eylül 2025 ©Serdar Ölez
Solanum nigrumYapraklı / Çankırı
Eylül 2025 ©Ayşe Yılmaz
Solanum nigrumPerşembe / Ordu
Ağustos 2025 ©Serdar Ölez
Solanum nigrumYeşilköy / Kürtün / Gümüşhane
Ağustos 2025 ©Serdar Ölez
Solanum nigrumMerkez / Doğankent / Giresun
Ağustos 2025 ©Serdar Ölez
Solanum nigrumGünlüce / Niksar / Tokat
Temmuz 2025 ©Serdar Ölez
Solanum nigrumKüçüksır / Onikişubat / Kahramanmaraş
Temmuz 2021 ©Serdar Ölez
Solanum nigrumKaraali / Yunusemre / Manisa
Kasım 2024 ©Serdar Ölez
Solanum nigrumKayıkçılar / Gökçebey / Zonguldak
Ekim 2024 ©Serdar Ölez
Solanum nigrumİskele / Karaburun / İzmir
Ekim 2024 ©Serdar Ölez
Solanum nigrumYunusemre / Manisa
Eylül 2024 ©Serdar Ölez
Solanum nigrumGazipaşa / Dikili / İzmir
Eylül 2024 ©Serdar Ölez
Solanum nigrumSaip / Karaburun / İzmir
Nisan 2024 ©Serdar Ölez
Solanum nigrumİnebolu / Kastamonu
Kasım 2023 ©Serdar Ölez
Solanum nigrumDarsu / İnebolu / Kastamonu
Kasım 2023 ©Serdar Ölez
Solanum nigrumAbana / Kastamonu
Kasım 2023 ©Serdar Ölez
Solanum nigrumAbalı / Sinop
Ekim 2023 ©Serdar Ölez
Solanum nigrumKuşadası / Aydın
/2016 ©Samire Aydemir
Benzer taxonlar
Sinonim adlandırmalar: Solanum acutifolium, Solanum chenopodium, Solanum nigrum subsp. schultesii, Solanum americanum
Türkiye´de doğal yayılan diğer Solanum türleri: S.aethiopicum, S.alatum, S.angustifolium, S.decipiens, S.dulcamara, S.elaeagnifolium, S.melongena, S.nigrum, S.pseudocapsicum, S.sisymbriifolium, S.tuberosum, S.villosum, S.woronowii
Türkiye'de gözlemlenebilecek bazı diğer Solanum türleri: S.lycopersicum, S.rantonetti, S.rantonnetii
Dış bağlantılar




Kaynaklar
  1. NGBB (2022). Bizim Bitkiler. . Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları) Dış bağlantı
  2. Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi) Dış bağlantı
  3. Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları) Dış bağlantı
  4. IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)