floranatolica
 
Ara Üye girişi DDbtn
-
 
Dereboyu / Pülümür / Tunceli - Haziran 2022 © Serdar Ölez
Amelanchier ovalisAmelanchier ovalisAmelanchier ovalisAmelanchier ovalisAmelanchier ovalisAmelanchier ovalisphotos
Gözlem bildir
Karagöz
Rosaceae / Amelanchier / Amelanchier ovalis
mapmapmapmapmapmapmapmapmapmap
Karagöz (Amelanchier ovalis) Gülgiller (Rosaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Çatalca-Kocaeli, Güney Marmara, Batı ve Orta Karadeniz, İç Batı Anadolu, Yukarı Sakarya, Erzurum-Kars, Antalya, Adana alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir. 400-1200 m yükseklikler arasında; kayalık yerler ve çalılıklarda gelişim gösterirler.
Bilimsel olarak Amelanchier ovalis Medik. şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1793 yılında Gesch. Bot. : 79 adlı yayında kullanılmıştır.

Amelanchier etimolojisi

Amelanchier {Fransızca}: üvez ağacı.

ovalis etimolojisi

Ovalis Fransızcada `yumurta şekilli` anlamına gelen oval kelimesinden türetilmiştir; genellikle tür yapraklarının şeklini işaret eder. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. Medik. kısaltması bilim insanı Friedrich Kasimir Medikus (1736-1808) için kullanılmıştır; Medikus Alman hekim ve botanikçidir; Mannheim Botanik Bahçesinin yöneticiliğini yapmış ve dönemin popüler olan Linnaeus sınıflandırma sistemine eleştirel yaklaşarak bitkilerin sadece üreme organlarına göre değil, tüm morfolojik özelliklerine göre sınıflandırılması gerektiğini savunmuştur; özellikle Fabaceae (Baklagiller) ve Brassicaceae (Hardalgiller) familyaları üzerinde derinlemesine taksonomik revizyonlar gerçekleştirerek birçok yeni cins tanımlamış ve bitki sistematiği literatürüne önemli katkılar sağlamış değerli bir bilim insanıdır.

Morfoloji


5 m kadar boylanabilen, çalı veya ağaç formlu, yaprak döken, odunsu bir türdür. Gövde kabuğu genellikle gri, nadiren kahverengi veya somon rengi; kabuk gençlikte pürüzsüz ileri yaşlarda çatlaklı; genç sürgünler yünsü tüylü, sonraları tüysüzdür. Yapraklar basit, genellikle eliptik, dikdörtgenimsi veya yumurtamsı, 2-5 x 1.5-3 cm; kulakcık mevcut; kenar tam veya testere dişli; yuvarlatılmış veya dikensi uçlu; taban yuvarlağımsı veya yüreğimsi; başlangıçta her iki yüz yünsü tüylü, sonraları tüysüz; sap 1-2 cm uzunluktadır. Çiçeklenme Nisan-Haziran arasında; çiçek durumu 2-8 çiçekli salkım, yünsü tüylü; çanak yapraklar mızraksı; taç yapraklar 5 adet, 10-16 mm, narin, beyaz; ercikler 10–20 adet; ovaryum orta veya alt durumlu, 2–5 bölümlü, her bölüm 2 tohum taslaklı; çiçek sapı en çok 2 cm uzunluktadır. Meyve küremsi, 6-8 mm çapta, elmamsı, önce kırmızımsı-eflatun olgulukta mavimsi-siyah renkte, genellikle tatlı ve sulu; çanak yapraklar kalıcı, genellikle geriye doğru kıvrımlıdır.

listMaplistPiclist

Gözlemler


Amelanchier ovalisPalanga / Darende / Malatya
Haziran 2025 ©Bahadır Sezegen
Amelanchier ovalisMemlik / Yenimahalle / Ankara
Haziran 2024 ©Serdar Ölez
Amelanchier ovalisHel Dağı / Pülümür / Tunceli
Haziran 2022 ©Serdar Ölez
Amelanchier ovalisDereboyu / Pülümür / Tunceli
Haziran 2022 ©Serdar Ölez
Amelanchier ovalisSarıgül / Pülümür / Tunceli
Haziran 2022 ©Serdar Ölez
Amelanchier ovalisBeynam / Ankara
Haziran 2017 ©Ahmet Demirtaş
Amelanchier ovalisKıbrıs / Mamak / Ankara
Haziran 2017 ©Ahmet Demirtaş
Amelanchier ovalisMemlik / Yenimahalle / Ankara
Haziran 2017 ©Ahmet Demirtaş
Amelanchier ovalisKıbrıs / Mamak / Ankara
Haziran 2016 ©Serdar Ölez
Amelanchier ovalisKüre / Kastamonu
T5164/2022 ©Bilge Tunçkol ve a...
Amelanchier ovalisPülümür / Tunceli
Armağan 4893/2020 ©Metin Armağan
Amelanchier ovalisKıbrıs / Mamak / Ankara
SA 2145/2019 ©Serdar Aslan vd.
Amelanchier ovalisAnkara
Ek1/2116/2015 ©İsmail Eker vd.
Amelanchier ovalisAşağıbeyçayır / Pınarbaşı / Kayseri
AEF 21257/2002 ©Ayşe Mine Özkan v.d.
Benzer taxonlar
Sinonim adlandırmalar: Amelanchier rotundifolia, Amelanchier ovalis subsp. ovalis
Türkiye´de doğal yayılan A. ovalis taksonları: Amelanchier ovalis subsp. integrifolia
Türkiye´de doğal yayılan diğer Amelanchier türleri: A.ovalis, A.parviflora
Dış bağlantılar




Kaynaklar
  1. NGBB (2022). Bizim Bitkiler. . Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları) Dış bağlantı
  2. Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi) Dış bağlantı
  3. Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları) Dış bağlantı
  4. IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)