floranatolica
 
Ara Üye girişi DDbtn
-
 
Nallıhan / Ankara - Mayıs 2016 © Serdar Ölez
Teucrium poliumTeucrium poliumTeucrium poliumTeucrium poliumTeucrium poliumTeucrium poliumphotos
Gözlem bildir
Acı Yavşan
Lamiaceae / Teucrium / Teucrium polium
mapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmap
Acı Yavşan (Teucrium polium) Ballıbabagiller (Lamiaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Istranca, Çatalca-Kocaeli, Ergene, Güney Marmara, Batı, Orta ve Doğu Karadeniz, Asıl Ege, İç Batı Anadolu, Yukarı Sakarya, Orta Kızılırmak, Yukarı Kızılırmak, Konya, Yukarı Fırat, Erzurum-Kars, Yukarı Murat-Van, Hakkari, Antalya, Adana, Orta Fırat, Dicle alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir. Deniz seviyesinden 2050 m yüksekliklere kadar, kuru alanlarda, meşe çalılıklarında, taşlık yamaçlar, bozkırlar, kumullar, tarla kenarlarında görülürler.

Türkçe literatürde genellikle Acı Yavşan olarak adlandırılsa da, bazı yörelerde mayasıl veya tüylü kısamahmutotu olarak bilinir. Bilimsel olarak Teucrium polium L. şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1753 yılında Sp. Pl. : 566 adlı yayında kullanılmıştır.

Teucrium etimolojisi

Teucrium cins adı Yunanca teukrion kelimesinden türetilmiştir ve Truva Prensi Teucer ile ilişkilendirilir. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. L. kısaltması bilim insanı Carl Linnaeus (1707-1778) için kullanılmıştır; Linnaeus modern taksonominin babası, İsveçli bir botanikçi, doktor ve zoologdur.

Morfoloji


10-40 cm boylanabilen, yere yayılı veya dik gelişen, alt tarafı odunsu ve üstü körpe/otsu, çok yıllık bir türdür. Gövde beyaz, gri, nadiren altın rengi ince ve yumuşak veya keçemsi tüylerle kaplıdır. Yapraklar dikdörtgenimsi, ters yumurtamsı veya şeritsi formda; küt uçlu; tırtırlı, düz veya kıvrık kenarlı; genellikle keçemsi tüylüdür. Çiçeklenme dönemi Haziran-Eylül ayları arasında; çiçekler çok kısa saplı, tepecik çiçek durumlu, kulakçık şeritsi-ispatula biçimli, tırtırlı veya tam kenarlı, çanaktan kısa veya hafifçe uzun; çanak 3-5 mm, borumsu-külah biçimli, genellikle yoğun ince ve yumuşak tüylü veya basık beyazımsı tüylü; taç yapraklar beyazımsı, merkeze yakın loblar nadiren tüysüzdür. Meyve sert kabuklu, 2 mm boyuttadır.

listMaplistPiclist

Gözlemler


Teucrium poliumOlucak / Gümüşhane
Temmuz 2025 ©Serdar Ölez
Teucrium poliumBoğazkale / Çorum
Temmuz 2025 ©Serdar Ölez
Teucrium poliumYapraklı / Çankırı
Temmuz 2025 ©Ayşe Yılmaz
Teucrium poliumAnbarseki / Karaburun / İzmir
Temmuz 2025 ©Serdar Ölez
Teucrium poliumDipsizgöl / Zara / Sivas
Haziran 2025 ©Salih Usta
Teucrium poliumİskele / Karaburun / İzmir
Haziran 2025 ©Serdar Ölez
Teucrium poliumKösedere / Karaburun / İzmir
Nisan 2024 ©Serdar Ölez
Teucrium poliumNallıhan / Ankara
Mayıs 2016 ©Serdar Ölez
Teucrium poliumKuşadası / Aydın
KB166/2016 ©Samire Aydemir
Teucrium poliumKüre / Kastamonu
T6050/2022 ©Bilge Tunçkol ve a...
Teucrium poliumKıbrıs / Mamak / Ankara
SA 1651/2019 ©Serdar Aslan vd.
Teucrium poliumAmasra / Bartın
T3446/2018 ©Bilge Tunçkol ve a...
Teucrium poliumPülümür / Tunceli
/2017 ©Ebru Yüce Babacan ...
Teucrium poliumGünpınar / Darende / Malatya
ŞK290/2017 ©Şükrü Karakuş vd.
Teucrium poliumKüçük Menderes Deltası / Selçuk / İzmir
A0050/2017 ©Yurdanur Akyol v.d.
Teucrium poliumAnkara
Ek1/1307/2015 ©İsmail Eker vd.
Teucrium poliumGürün / Sivas
ISTO37601/2015 ©Selvinaz Gülçin Bo...
Teucrium poliumBalya / Balıkesir
ISTO 36116/2012 ©Hatice Yılmaz
Benzer taxonlar
Sinonim adlandırmalar: Teucrium polium subsp. polium
Türkiye´de doğal yayılan diğer Teucrium türleri: T.alyssifolium, T.andrusi, T.antitauricum, T.brevifolium, T.capitatum, T.cavernarum, T.chamaedrys, T.chasmophyticum, T.creticum, T.divaricatum, T.ekimii, T.flavum, T.haradjanii, T.hircanicum, T.kotschyanum, T.krymense, T.lamiifolium, T.leucophyllum, T.melissoides, T.microphyllum, T.montanum, T.montbretii, T.multicaule, T.odontites, T.orientale, T.ozturkii, T.paederotoides, T.parviflorum, T.pestalozzae, T.polium, T.pruinosum, T.pseudaroanium, T.sandrasicum, T.scordium, T.spinosum
Türkiye'de gözlemlenebilecek bazı diğer Teucrium türleri: T.fruticans
Dış bağlantılar




Kaynaklar
  1. Davis, 1982, Flora of Turkey and the East Aegean Islands Vol:7 Page:69
  2. NGBB (2022). Bizim Bitkiler. https://bizimbitkiler.org.tr. Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları)
  3. Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. http://www.kirsalcevre.org.tr (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi)
  4. Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. https://doi.org/10.5281/zenodo.3911077 (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları)
  5. IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)