floranatolica
 
Ara Üye girişi DDbtn
-
 
İstiklal / Sincan / Ankara - Mayıs 2023 © Mustafa Gökmen
Medicago monspeliacaMedicago monspeliacaMedicago monspeliacaMedicago monspeliacaMedicago monspeliacaMedicago monspeliacaphotos
Gözlem bildir
Bayırgurniği
Fabaceae / Medicago / Medicago monspeliaca
mapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmapmap
Bayırgurniği (Medicago monspeliaca) Baklagiller (Fabaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Çatalca-Kocaeli, Güney Marmara, Batı, Orta ve Doğu Karadeniz, Asıl Ege, İç Batı Anadolu, Yukarı Sakarya, Orta Kızılırmak, Yukarı Kızılırmak, Konya, Antalya, Adana, Orta Fırat, Dicle alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir.

Mart ve haziran ayları arasında çiçeklenir. Deniz seviyesinden 1500 m rakıma kadar; taşlık yamaçlar, meşe çalılıkları, çam ormanları, nadas tarlaları ve kum tepelerinde yetişir.


Bilimsel olarak Medicago monspeliaca (L.) Trautv. şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1841 yılında Bull. Sci. Acad. Imp. Sci. Saint-Pétersbourg 8: 272 adlı yayında kullanılmıştır.

Medicago etimolojisi

Medicago cins adı, Antik Yunanca´da Medya (bugünkü İran ve çevresini kapsayan antik bölge) bölgesine ait anlamına gelen medike (veya Klasik Latince´deki karşılığı medica) kelimesinden türetilmiştir; kültürü yapılan yonca (Medicago sativa) bitkisinin antik çağlarda Pers savaşları sırasında Medya bölgesinden Yunanistan´a getirilmiş olmasına atıfta bulunan tarihsel ve coğrafi bir isimlendirmedir.

monspeliaca etimolojisi

Monspeliaca epiteti Fransa´da bir bölge olan Montpellier´e atıfta bulunur; 1765 yılında, Antoine Gouan´ın bu bölgede bir araştırma yapmış, keşfettiği pek çok yeni türü bölgeye atıfla isimlendirmiş ve çalışmasını Flora Monspeliaca adlı eserinde yayınlamıştır. Parantez içerisindeki kısaltmalar bu taksonu ilk yayınlayan kişiyi/kişileri, parantez dışındakiler ise ilk yayın ardından bu taksona revizyon yapan kişi/kişileri belirtir. L. kısaltması bilim insanı Carl Linnaeus (1707-1778) için kullanılmıştır; Linnaeus modern taksonomi ve ikili adlandırma (binomial nomenklatür) sisteminin temellerini atan İsveçli hekim, botanikçi ve doğa bilimcidir; canlıları morfolojik özelliklerine göre sınıflandırmak için hiyerarşik bir yöntem geliştirerek biyolojik isimlendirme kurallarına standart getirmiştir; 1753 yılında yayımladığı Species Plantarum eseriyle binlerce bitki taksonunu literatüre kazandırarak botanik isimlendirmenin uluslararası başlangıç noktasını oluşturmuş bir bilim insanıdır. Trautv. kısaltması bilim insanı Ernst Rudolf von Trautvetter (1809-1889) için kullanılmıştır; Trautvetter Alman asıllı Rus botanikçidir; Kafkasya ve Orta Asya florası üzerine yaptığı detaylı çalışmalarla tanınan, bitki sistematiği alanında pek çok isimlendirme ve yeni kombinasyon gerçekleştirerek taksonomiye büyük katkılar sağlayan saygın bir araştırmacıdır.

Morfoloji


Yatık tüylü, tabandan dallanmış; gövdeler yatık, 3–15(–35) cm boyundadır. Kulakçıklar yarı okbaşsı, çoğunlukla dişli ila derin yırtıklıdır. Yaprakçıklar genişçe tersyumurtamsı-kamamsı, üst yarıda ince dişli, 5–13 × 4–10 mm boyutlarındadır. Çiçek durumu sapı neredeyse sıfırdır. Çiçekler 6–18 adet, yaprak koltuklarında yoğun başçık formundadır. Çanak çansı, 2.5–3 mm uzunluğundadır; dişler mızraksı-bizsi, tüpten hafifçe daha uzundur. Taç sarı renkli, 4 mm uzunluğundadır. Meyveler şeritsi, geriye kıvrık, yıldızvari yayık, hafifçe sıkışmış, biraz kıvrık, 7–20 × 1–1.5 mm boyutlarında, tüylü veya tüysüz, eğik ağsı damarlıdır. Tohumlar çok sayıda, eşkenar dörtgensi-yumurtamsı, 1.5 mm boyutlarında, siğillidir.



listMaplistPiclist

Gözlemler


Medicago monspeliacaKavuncu / Günyüzü / Eskişehir
Mayıs 2026 ©Serdar Ölez
Medicago monspeliacaSayfiye / Darende / Malatya
Mart 2024 ©Mustafa Gökmen
Medicago monspeliacaİstiklal / Sincan / Ankara
Mayıs 2023 ©Mustafa Gökmen
Benzer taxonlar
Türkiye´de doğal yayılan diğer Medicago türleri: M.arabica, M.arborea, M.arenicola, M.astroites, M.biflora, M.blancheana, M.brachycarpa, M.carica, M.constricta, M.coronata, M.crassipes, M.disciformis, M.falcata, M.fischeriana, M.glutinosa, M.granadensis, M.halophila, M.heldreichii, M.heyniana, M.huberi, M.intertexta, M.littoralis, M.lupulina, M.marina, M.medicaginoides, M.minima, M.monantha, M.monspeliaca, M.murex, M.muricata, M.noeana, M.orbicularis, M.orthoceras, M.pamphylica, M.papillosa, M.phrygia, M.polymorpha, M.praecox, M.radiata, M.rhytidiocarpa, M.rigida, M.rigidula, M.rostrata, M.rotata, M.rugosa, M.sativa, M.scutellata, M.shepardii, M.truncatula, M.turbinata, M.x
Dış bağlantılar




Kaynaklar
  1. Davis,P.H., Cullen,J., & Coode,M.J. (1962-1988). Flora of Turkey and The East Aegean Islands. Edinburgh University Press.
  2. Gemini Notebook (2026). Biota Tür Teşhisi Projesi Kapsamında Üretilen Morfolojik Betimlemeler ve Taksonomik Notlar. (Erişim Tarihi: 24 Temmuz 2026).
  3. NGBB (2022). Bizim Bitkiler. . Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları) Dış bağlantı
  4. Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi) Dış bağlantı
  5. Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları) Dış bağlantı
  6. IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)