floranatolica
 
Ara Üye girişi DDbtn
-
 
Bu tür için henüz fotoğraf bulunmamaktadır
Gözlem bildir
Yitiknevruzotu
Plantaginaceae / Linaria / Linaria dalmatica
mapmap
Yitiknevruzotu (Linaria dalmatica) Sinirotugiller (Plantaginaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de sadece Yukarı Sakarya alt bölgesinde doğal yayılış göstermektedir.

Haziran ile temmuz ayları arasında çiçeklenir. 800–1000 m arası rakımlarda; yol kenarlarında ve bozulmuş alanlarda gözlemlenebilir.


Bilimsel olarak Linaria dalmatica (L.) Mill. şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1768 yılında Gard. Dict. ed. 8 : n.° 13 adlı yayında kullanılmıştır.

Linaria etimolojisi

Linaria cins adı Latincede ΄keten üreten΄ anlamındadır, bu da ΄keten΄ anlamındaki linum kelimesinden tretilmiştir; keten bitkisi ile yapraklarının benzerliğine atıfta bulunur. Parantez içerisindeki kısaltmalar bu taksonu ilk yayınlayan kişiyi/kişileri, parantez dışındakiler ise ilk yayın ardından bu taksona revizyon yapan kişi/kişileri belirtir. L. kısaltması bilim insanı Carl Linnaeus (1707-1778) için kullanılmıştır; Linnaeus modern taksonomi ve ikili adlandırma (binomial nomenklatür) sisteminin temellerini atan İsveçli hekim, botanikçi ve doğa bilimcidir; canlıları morfolojik özelliklerine göre sınıflandırmak için hiyerarşik bir yöntem geliştirerek biyolojik isimlendirme kurallarına standart getirmiştir; 1753 yılında yayımladığı Species Plantarum eseriyle binlerce bitki taksonunu literatüre kazandırarak botanik isimlendirmenin uluslararası başlangıç noktasını oluşturmuş bir bilim insanıdır. Mill. kısaltması bilim insanı Philip Miller (1691-1771) için kullanılmıştır; Miller İskoç kökenli İngiliz botanikçidir; hayatı boyunca Chelsea Physic Garden´da bahçevan olarak çalışmıştır; 1731 yılında The Gardener´s Dictionary adlı eserini yayınlamıştır.

Morfoloji


Çokyıllık, 30–100 cm boyunda, dik veya yükselici, iri yapılı, mavi-yeşil otsu bitkilerdir. Yapraklar almaşlı, sık, kalın, genişçe yumurtamsı ile yumurtamsı-mızraksı arası, 20–50 × 15–35 mm boyutlarında, tabanda yuvarlatılmış veya yarı gövdeyi kucaklayıcıdır. Salkım gevşek veya sık yapıda, çok çiçeklidir. Brakteler yumurtamsı yapıda olup çanağın tepe noktasına ulaşmaz. Çanak lobları genişçe yumurtamsı, 5–6 × 3–4 mm boyutlarında, tabanda kalpsi ve kenarları zarsızdır. Taç sarı renkte, mahmuz hariç yaklaşık 10 mm uzunluğunda; mahmuz 7–9 mm uzunluğundadır. Kapsül küremsi yapıda ve çanağa yaklaşık eşittir. Tohumlar köşeli, kanatsız veya sadece çok darca kanatlıdır.



listMaplistPiclist

Gözlemler


Linaria dalmaticaAnkara
Ek1/1775/2015 ©İsmail Eker vd.
Benzer taxonlar
Türkiye´de doğal yayılan diğer Linaria türleri: L.antilibanotica, L.armeniaca, L.bipartita, L.chalepensis, L.confertiflora, L.corifolia, L.dalmatica, L.dumanii, L.genistifolia, L.grandiflora, L.iconia, L.kurdica, L.micrantha, L.odora, L.pelisseriana, L.pyramidata, L.repens, L.simplex, L.sintenisii, L.turcica, L.vulgaris
Dış bağlantılar




Kaynaklar
  1. Davis,P.H., Cullen,J., & Coode,M.J. (1962-1988). Flora of Turkey and The East Aegean Islands. Edinburgh University Press.
  2. Gemini Notebook (2026). Biota Tür Teşhisi Projesi Kapsamında Üretilen Morfolojik Betimlemeler ve Taksonomik Notlar. (Erişim Tarihi: 6 Ekim 2026).
  3. NGBB (2022). Bizim Bitkiler. . Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları) Dış bağlantı
  4. Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi) Dış bağlantı
  5. Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları) Dış bağlantı
  6. IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)