Lavanta (Lavandulaangustifolia) Ballıbabagiller (Lamiaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de sadece Çatalca-Kocaeli alt bölgesinde doğal yayılış göstermektedir.
Türkçe literatürde genellikle Lavanta olarak adlandırılsa da, bazı yörelerde ingiliz lavantası olarak bilinir. Bilimsel olarak Lavandulaangustifolia Mill. şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1768 yılında Gard. Dict. ed. 8 : n.° 2 adlı yayında kullanılmıştır.
Lavandula etimolojisi
Lavandula cins adının Latincede `yıkama` anlamına gelen lavare kelimesinden türetildiği sanılmaktadır; bu cins bitki özlerinin suya katılarak giysilerin yıkanmasında kullanıldığı bilinmektedir.
angustifolia etimolojisi
Angustifolia Latincede `dar` anlamına gelen `angustus` kelimesi ile `yaprak` anlamına gelen `folium` kelimesinin birleşiminden türetilmiştir. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. Mill. kısaltması bilim insanı Philip Miller (1691-1771) için kullanılmıştır; Miller İskoç kökenli İngiliz botanikçidir; hayatı boyunca Chelsea Physic Garden´da bahçevan olarak çalışmıştır; 1731 yılında The Gardener´s Dictionary adlı eserini yayınlamıştır.
Morfoloji
1-1.5 m boylanabilen, bodur çalı görünümlü, hoş kokulu bir bitkidir. Dallar gri-kahverengi veya koyu kahverengidir; çiçekli dallar uzun, yapraklı dallar daha kısadır; kabuk boylamasına pul pul ayrılır. Yapraklar gri yıldızsıkaba tüylüdür; taban dışbükey, kenarlar yaprak sapına doğru içbükeydir; yaprak sapı çok kısadır; kenarlar tam ve kıvrıktır; küt uçludur. Çiçekli dallarda yapraklar genişçe dizili, şeritsi veya mızraksı formda ve 3-5 cm × 3-5 mm boyutlardadır; diğer dallarda ise daha küçük, yaklaşık 17 × 2 mm boyutlarda ve kümelenmiş haldedir. Çiçeklenme Haziran-Temmuz aylarında gerçekleşir; çiçek kurulları başak formda, 3 ( -5 ) cm uzunlukta ve halka dizilimli sıralı çok sayıda çiçeklidir; halkalar birbirinden ayrık veya sıkışık olabilir, her bir halka 6-10 çiçeklidir; çiçek kümesi sapı başak boyunun yaklaşık 3 katı kadar uzunluktadır; brakte eşkenar dörtgen biçimli, yumurtamsı veya sivri uçlu biz şeklindedir, kuruduğunda pas rengini alır; brakteol belli belirsizdir; çiçek sapı kısadır; çanak yumurta biçimli-borumsu, 4-5 mm, 13 damarlı, dış kısmı yoğun gri yıldızsıkaba tüylüdür; taç mavi, 8-10 mm, 13 damarlı, dış kısmı yoğun kaba tüylü, taban tüysüz, boyun ve üst dudak salgılı tüylü, iç kısmı kısa havlıdır. Meyve sert kabuklu, küçük fındıksı, 4 parçalı ve pürüzsüzdür.
S. Bozkıran, F.Handan Giray, Isparta’da Lavanta Üretimi ve Pazarlaması, Erişim tarihi Nisan 2020 [PDF]
NGBB (2022). Bizim Bitkiler. https://bizimbitkiler.org.tr. Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları)
Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. http://www.kirsalcevre.org.tr (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi)
Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. https://doi.org/10.5281/zenodo.3911077 (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları)
IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)
Çankırı
Yenice / Afyonkarahisar
Burdur (merkez) / Burdur
Seferihisar / İzmir
İnönü Üniversitesi / Battalgazi / Malatya
Cunda Adası / Ayvalık / Balıkesir
Kuyucak / Keçiborlu / Isparta
Kuğulu Park / Ankara
