floranatolica
 
Ara Üye girişi DDbtn
-
 
Beycik / Nallıhan / Ankara - Mart 2023 © Serdar Ölez
Helleborus orientalisHelleborus orientalisHelleborus orientalisHelleborus orientalisHelleborus orientalisHelleborus orientalisphotos
Gözlem bildir
Çöpleme
Ranunculaceae / Helleborus / Helleborus orientalis
mapmapmapmapmapmap
Çöpleme (Helleborus orientalis) Düğünçiçeğigiller (Ranunculaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Istranca, Çatalca-Kocaeli, Batı, Orta ve Doğu Karadeniz alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir. Deniz seviyesi ile 2200 m yükseklikler arasında; genellikle orman açıklıklarında ve orman altlarında yetişir. 

Türkçe literatürde genellikle Çöpleme olarak adlandırılsa da, bazı yörelerde bohça otu, siyah harbak, boynuz otu, danabağırtan veya danakıran olarak bilinir. Bilimsel olarak Helleborus orientalis Lam. şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1789 yılında Encycl. 3: 96 adlı yayında kullanılmıştır.

orientalis etimolojisi

Orientalis epiteti Latince doğu veya güneşin doğduğu yön anlamına gelen oriens kelimesinden türetilmiştir ve "doğulu, doğuya ait" anlamını taşır; bitkinin doğal yayılış alanının (Avrupa merkezli klasik botanik isimlendirme perspektifine göre) doğuda; özellikle Anadolu, Kafkasya ve Orta Doğu coğrafyalarında bulunmasına yönelik coğrafi bir isimlendirmedir. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. Lam. kısaltması bilim insanı Jean-Baptiste Pierre Antoine de Monet de Lamarck (1744-1829) için kullanılmıştır; Lamarck modern biyolojinin ve evrim düşüncesinin öncülerinden olan Fransız doğa bilimci ve botanikçidir; omurgasızlar zoolojisi üzerine yaptığı ufuk açıcı çalışmaların yanı sıra, Encyclopédie Méthodologique, Botanique adlı anıtsal eseriyle sayısız bitki taksonunu betimleyerek floristik çalışmalara ve bitki sistematiğine devasa katkılar sunmuş, bilim tarihinin en önemli figürlerinden biridir.

Morfoloji


30-60 cm boylanabilen, çok yıllık, herdem yeşil, otsu bir türdür. Gövde yapraksızdır. Yapraklar dipte; uzun saplı, elsi birleşik, 7-10 parçalı; yaprakçıklar eliptik, kaba dişli, altta tüysüz veya kısa cılız tüylüdür. Çiçeklenme Mart-Mayıs ayları arasında; çanak yapraklar yumurtamsı, 20-30 mm, yeşilimsi beyaz, bazen soluk eflatunumsu renkte; taç yapraklar 5-10 adet ve sarımsı-beyaz renktedir. Meyve tabanda, 20-25 x 8-12 mm boyutlarda; tohumlar sıklıkla 6`dan fazladır.


listMaplistPiclist

Gözlemler


Helleborus orientalisKuzdağ / Yenice / Karabük
Mayıs 2026 ©Serdar Ölez
Helleborus orientalisDörtdivan / Bolu
Haziran 2016 ©Serdar Ölez
Helleborus orientalisUlumescit / Bolu
Aralık 2015 ©Serdar Ölez
Helleborus orientalisYığılca / Düzce
Ekim 2024 ©Serdar Ölez
Helleborus orientalisAbalı / Sinop
Mayıs 2024 ©Serdar Ölez
Helleborus orientalisSarpun / Daday / Kastamonu
Ekim 2016 ©Serdar Ölez
Helleborus orientalisBeycik / Nallıhan / Ankara
Mart 2023 ©Serdar Ölez
Helleborus orientalisAkçakoca / Düzce
Ekim 2018 ©Serdar Ölez
Helleborus orientalisAkçakoca / Düzce
/2006 ©Aslı Doğru Koca v.d.
Helleborus orientalisKüre / Kastamonu
T5580/2022 ©Bilge Tunçkol ve a...
Helleborus orientalisKavaklı / Yenice / Karabük
/2019 ©Ahmet Aytekin ve a...
Helleborus orientalisUlus / Bartın
T4140/2018 ©Bilge Tunçkol ve a...
Helleborus orientalisAnkara
Ek1/2069/2015 ©İsmail Eker vd.
Benzer taxonlar
Türkiye´de doğal yayılan diğer Helleborus türleri: H.orientalis, H.vesicarius
Dış bağlantılar




Kaynaklar
  1. NGBB (2022). Bizim Bitkiler. . Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları) Dış bağlantı
  2. Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi) Dış bağlantı
  3. Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları) Dış bağlantı
  4. IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)