Beycik / Nallıhan / Ankara - Mart 2023 © Serdar Ölez
Gözlem bildir
Çöpleme
Ranunculaceae /
Helleborus /
Helleborus orientalis Çöpleme (
Helleborus orientalis) Düğünçiçeğigiller (
Ranunculaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Istranca, Çatalca-Kocaeli, Batı, Orta ve Doğu Karadeniz alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir. Deniz seviyesi ile 2200 m yükseklikler arasında; genellikle orman açıklıklarında ve orman altlarında yetişir.
Türkçe literatürde genellikle Çöpleme olarak adlandırılsa da, bazı yörelerde bohça otu, siyah harbak, boynuz otu, danabağırtan veya danakıran olarak bilinir. Bilimsel olarak
Helleborus orientalis Lam. şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1789 yılında
Encycl. 3: 96 adlı yayında kullanılmıştır.
orientalis etimolojisi
Orientalis epiteti Latince doğu veya güneşin doğduğu yön anlamına gelen
oriens kelimesinden türetilmiştir ve "doğulu, doğuya ait" anlamını taşır; bitkinin doğal yayılış alanının (Avrupa merkezli klasik botanik isimlendirme perspektifine göre) doğuda; özellikle Anadolu, Kafkasya ve Orta Doğu coğrafyalarında bulunmasına yönelik coğrafi bir isimlendirmedir. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir.
Lam. kısaltması bilim insanı Jean-Baptiste Pierre Antoine de Monet de Lamarck (1744-1829) için kullanılmıştır; Lamarck modern biyolojinin ve evrim düşüncesinin öncülerinden olan Fransız doğa bilimci ve botanikçidir; omurgasızlar zoolojisi üzerine yaptığı ufuk açıcı çalışmaların yanı sıra, Encyclopédie Méthodologique, Botanique adlı anıtsal eseriyle sayısız bitki taksonunu betimleyerek floristik çalışmalara ve bitki sistematiğine devasa katkılar sunmuş, bilim tarihinin en önemli figürlerinden biridir.