floranatolica

Bilezikçi Çiftliği / İstanbul - Ocak 2020 © Serdar Ölez

Gözlem bildir

Yersomunu

Primulaceae / Cyclamen / Cyclamen coum

Yersomunu (Cyclamen coum) Çuhaçiçeğigiller (Primulaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Çatalca-Kocaeli, Güney Marmara, Batı, Orta ve Doğu Karadeniz, Asıl Ege, Antalya, Adana alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir. Deniz seviyesi ile 2135 m yükseklikler arasında; kızıçam, göknar ve meşe-kayın orman altlarında, taşlık yamaçlarda çalı altlarında gelişim gösterir.

Bilimsel olarak Cyclamen coum Mill. şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1768 yılında Gard. Dict. ed. 8 : n.° 6 adlı yayında kullanılmıştır. Cyclamen tür adı Latincede `daire, çember, döngü` anlamına gelen cyclamīnos kelimesinden türetilmiştir; tür meyve saplarının olgunlukta zemberek gibi iç bükey kıvrılmasına işaret ettiği düşünülmektedir. Coum eskiden Kilikya`da (bugünkü Adana çevresinde Roma İmparatorluğunun bir eyaleti) bir bölge olan Koa (Quwê)`ya atıfta bulunduğu düşünülmektedir; Koa Cyclamen coum`un doğal yaşam alanlarından biridir. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. Mill. kısaltması bilim insanı Philip Miller (1691-1771) için kullanılmıştır; Miller İskoç kökenli İngiliz botanikçidir; hayatı boyunca Chelsea Physic Garden´da bahçevan olarak çalışmıştır; 1731 yılında The Gardener´s Dictionary adlı eserini yayınlamıştır.

Morfoloji

20-25 cm boylanabilen, yumru köklü bir türdür. Yumru kök genellikle en çok 3.5 cm çapta, basık - küremsi, havlı yüzeylidir ve tabandan köklenir. Yapraklar yuvarlağımsı veya genişçe yumurtamsı-kalpsi, 2-5 x 2-5 cm boyutlarda, üst kısmı mat yeşil ve genellikle ebruli, tam kenarlı, bazen düzensiz olarak dişlidir ve çiçeklerden önce yapraklanır. Çiçeklenme Şubat-Mayıs ayları arasında; taç soluk veya koyu kızılımsı mor, nadiren beyaz, loblar kulaksız, geriye bükülmüş, yuvarlağımsı veya genişçe yumurtamsı, 8-15 mm, keskin uçlu veya küt uçlu, tam kenarlı veya nadiren biraz dişli, taban belirgin koyu düzensiz lekeli; leke küçük beyaz veya soluk pembe desenle çevrili; boyuncuk gömülü veya kısaca dışa taşmıştır. Meyve sapı uç kısımdan zemberek gibi içe sarılıdır.

listMap listPic list

Gözlemler

Kemer / Antalya
Nisan 2025 ©Serdar Ölez Cyclamen coum

Tatlıca / Erfelek / Sinop
Kasım 2023 ©Serdar Ölez Cyclamen coum

Boyabat / Sinop
Kasım 2023 ©Serdar Ölez Cyclamen coum

İnaltı / Ayancık / Sinop
Kasım 2023 ©Serdar Ölez Cyclamen coum

Müderris / Küre / Kastamonu
Kasım 2023 ©Serdar Ölez Cyclamen coum

Başekin / Saraydüzü / Sinop
Ekim 2023 ©Serdar Ölez Cyclamen coum

Abalı / Sinop
Ekim 2023 ©Serdar Ölez Cyclamen coum

Arkut Dağı / Gerede / Bolu
Mayıs 2021 ©Figen Balamur Uğur Cyclamen coum

Sinonim adlandırmalar: Cyclamen coum subsp. coum
Türkiye´de doğal yayılan C. coum taksonları: Cyclamen coum subsp. caucasicum, Cyclamen coum subsp. coum
Türkiye´de doğal yayılan diğer Cyclamen türleri: C.alpinum, C.cilicium, C.coum, C.graecum, C.hederifolium, C.intaminatum, C.mirabile, C.parviflorum, C.persicum, C.pseudibericum, C.repandum
Dış bağlantılar

Kaynaklar

Davis, 1978, Flora of Turkey and the East Aegean Islands Vol:6 Page:132
NGBB (2022). Bizim Bitkiler. https://bizimbitkiler.org.tr. Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları)
Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. http://www.kirsalcevre.org.tr (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi)
Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. https://doi.org/10.5281/zenodo.3911077 (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları)
IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)

Sayfaya atıf metni: Cyclamen coum. florꜳnatolica içinde. Erişim tarihi Nisan 18, 2026, Erişim adresi http://www.floranatolica.com/eukaria/gui/species.php?ID=Cyclamen-coum
Manifesto: Floranatolica sayfaları amatör bir grup tarafından derlenir hazırlanır; mekânlar, rotalar ve canlılar hakkında genel bilgiler vererek, insanların doğa sevgisi ve onu koruma ve araştırma isteğini arttırmayı hedefler. Floranatolica, bitki gözlemlerini kaydedip organize edebileceğiniz ve diğer gözlemciler ve araştırmacılar ile paylaşabileceğiniz bir platform sağlar. Floranatolica ayrıca gezip gördüğünüz yerlerin parkur, yorum ve gözlemlerini paylaşabileceğiniz bir platformdur. Dileyen herkes Floranatolica'ya gönüllü katkı sağlayabilir. Floranatolica tüm doga yürüyüşçülerini, bitki gözlemcilerini, mantar toplayıcılarını, orman ve park korucularını, ekolojistleri ve doğa tutkunlarını bu amaçla yurttaş bilgin olmaya davet eder; ayrıca tüm bilim insanlarını da gözlemlerini erişilebilir ve sistematik platformlarda paylaşmaya davet eder. Floranatolica biyo-coğrafyamızda tanımlanabilen/keşfedilen tüm verilerin toplumun ortak değeri olduğuna, bu değerin tanınması ve anlaşılması ile onu koruma isteğinin belirgin olarak artacağına inanır. floranatolica.com web sitesi GezenAdam tarafından şekillendirilmiştir; bu sayfalarda yayınlanan içeriklere katkıda bulunmak veya değiştirmemiz gerektiğini düşündüğünüz kısımları bildirmek için bize admin@floranatolica.com adresinden ulaşabilirsiniz. Yasal Uyarı: Bu sayfa Creative Commons Atıf CC-BY-SA 4.0 Uluslararası Lisansı ile yayınlanmaktadır; uygun atıf ve bağlantı vermek kaydı ile bu sayfada yayınlanan görsel ve metinleri her ortam veya formatta kopyalayabilir ve yeniden dağıtabilirsiniz; bu sayfaya atıf yapmak için MLA, CMOS, APA, ASA, MHRA,... kalıplarından yararlanabilirsiniz. Bu sayfada yayınlanan fotoğraf ve metinlerin tüm sorumluluğu paylaşımı yapan editöre aittir. Editör bu fotograf veya metinleri floranatolica.com web sitesinde yayınlayarak, kendi adı ve bu sayfa bağlantısı verilmesi kaydı ile bunların her ortam veya formatta kopyalanabilir ve yeniden dağıtilabilir olmasına izin verdiğini kabul etmektedir. Editör kendisine ait olmayan ve telif hakkı içeren veya T.C. yasalarına uygunsuz paylaşımlar yapamaz. Florꜳnatolica şikayet postası almadığı sürece bu paylaşımları yayında tutar ve içerik sorumluluğunu kabul etmez. Bu paylaşımların içeriği ile ilgili uygunsuz bir durum olduğunu düşünüyorsanız lütfen admin@floranatolica.com adresine bildiriniz. Bildiriminiz en kısa sürede değerlendirilip size bilgi verilecektir. Çerez Politikası ve Aydınlatma Metni: 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu uyarınca, kişisel verileriniz; veri sorumlusu olarak Florꜳnatolica web sitesi tarafından KVKK Aydınlatma Metninde belirtilen kapsamda işlenebilecektir. KVKK Aydınlatma Metninde belirtilen haklarınıza ilişkin taleplerinizi, Veri Sorumlusuna Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ uyarınca hazırlayarak admin@floranatolica.com eposta adresinden iletebilirsiniz. Reklam Politikası: Bu sayfada yayınlanan reklamlar GoogleAdsense tarafından seçilmekte ve yerleştirilmektedir. Uygunsuz içerikte olduğunu düşündüğünüz reklamları bildiriniz.

Cyclamen etimolojisi

coum etimolojisi

Morfoloji

Gözlemler