floranatolica
 
Ara Üye girişi DDbtn
-
 
Darende / Malatya - Haziran 2026 © Serdar Ölez
Astragalus nitidissimusAstragalus nitidissimusAstragalus nitidissimusAstragalus nitidissimusAstragalus nitidissimusAstragalus nitidissimusphotos
Gözlem bildir
Parlakgeven
Fabaceae / Astragalus / Astragalus nitidissimus
mapmapmapmapmapmapmapmap
Parlakgeven (Astragalus nitidissimus) Baklagiller (Fabaceae) ailesinden bir türdür. Türkiye'de Batı Karadeniz, İç Batı Anadolu, Yukarı Sakarya, Yukarı Kızılırmak, Yukarı Fırat, Antalya, Adana alt bölgelerinde doğal yayılış göstermektedir.

Mayıs ve temmuz ayları arasında çiçeklenir. 620–1400 m rakımlarda; çam (Pinus) ve meşe (Quercus) orman altlarında veya bozkırlarda yetişir. İran-Turan elementidir. Şişmemiş çanağı ile yakın benzerlik gösterdiği Astragalus melanocephalus Boiss. türünden ayrılır.


Bilimsel olarak Astragalus nitidissimus Greuter & Burdet şeklinde tanımlanır; bu tanım ilk olarak 1986 yılında Willdenowia 16: 108 adlı yayında kullanılmıştır.

Astragalus etimolojisi

Astragalus cins adı Yunancada `topuk kemiği` anlamına gelen astragalos kelimesinden türetilmiştir; tohumlarının şekline işaret ettiği sanılmaktadır.

nitidissimus etimolojisi

Nitidissimus epiteti, Latince parlak, cilalı veya ışıltılı anlamına gelen nitidus kelimesinin en üstünlük (süperlatif) derecesi olan nitidissimus sözcüğünden türetilmiştir; bitkinin yapraklarının, üzerindeki tüylerin veya meyvelerinin son derece parlak, pürüzsüz ve göze çarpacak kadar ışıltılı bir görünüme sahip olduğuna işaret eder. Kısaltmalar arasında yer alan & işareti, bu bilim insanlarının bitki hakkındaki makaleyi birlikte yayınladılarını belirtir. Tür epiteti ardına yazılan kısaltmalar türü yayınlayan bilim insanlarını belirtir. Greuter kısaltması bilim insanı Werner Rodolfo Greuter (1938-) için kullanılmıştır; Greuter İsviçreli önde gelen botanikçidir; özellikle Cenevre Botanik Bahçesi merkezli yürüttüğü taksonomik araştırmalarla tanınır; Akdeniz havzası florasının güncel evrimsel sınırlarını belirleyen devasa kontrol listesi projelerine (Med-Checklist) liderlik üstlenerek birçok cinsi modern sistematik kuralları çerçevesinde yeniden sınıflandırmıştır; küresel botanik isimlendirme kodlarına yön vermiştir. Burdet kısaltması bilim insanı Hervé Maurice Burdet (1939-) için kullanılmıştır; Burdet İsviçreli botanikçi, taksonomist ve botanik tarihçisidir; kariyerinin büyük bölümünü Cenevre Botanik Bahçesi ve Konservatuvarında (Conservatoire et Jardin botaniques de Genève) yürütmüş, özellikle Akdeniz havzası florası üzerine gerçekleştirdiği kapsamlı araştırmalar, uluslararası Med-Checklist projesindeki öncü rolü ve botanik isimlendirme (nomenklatür) ile tipifikasyon üzerine yaptığı uzmanlık düzeyindeki katkılarıyla taksonomi dünyasında iz bırakmış saygın bir bilim insanıdır.

Morfoloji


Dik, gövdeli, yarı çalımsı çok yıllık, 20–50 cm boyunda bitkilerdir. Yapraklar 4–7 cm uzunluğundadır; yaprakçıklar 10–18 mm, şeritsi veya dar eliptik, çatallı-ipeksi tüylü ve 3–5 çiftlidir; stipüller (kulakçıklar) yaklaşık 2 mm, üçgenimsi-mızraksı ve tabanda birleşiktir. Çiçek durumu sapları (pedunkul) 10–22 cm uzunluğundadır. Çiçek durumu yaklaşık 3 cm çapında, sıkı, 5–10 çiçekli, neredeyse sapsız çiçeklerden oluşan bir salkım veya başak formundadır. Brakteler yaklaşık 2 mm uzunluğunda, şeritsi-mızraksıdır. Çanak (kaliks) 12–15 mm uzunluğunda, tüpsü, seyrek kısa siyah yatık çatallı tüylü olup aralarına daha uzun beyaz yayık basit tüyler serpilmiştir; dişler yaklaşık 1 mm, şeritsi yapıda olup olgunlukta çanak tüpü yırtılandır. Taç (korolla) soluk menekşe renkli; bayrak (standart) 18–28 mm uzunluğundadır. Meyve (legümen) 12–20 × yaklaşık 5 mm boyutlarında, dikdörtgensi, silindirik, kavisli ve kaba beyaz yayık basit tüylüdür; meyve gagası yaklaşık 2 mm uzunluğundadır.



listMaplistPiclist

Gözlemler


Astragalus nitidissimusDarende / Malatya
Haziran 2026 ©Serdar Ölez
Astragalus nitidissimusİnandık / Çankırı
Nisan 2025 ©Mustafa Gökmen
Astragalus nitidissimusDarende / Malatya
Mart 2024 ©Mustafa Gökmen
Astragalus nitidissimusSungurlu / Çorum
Haziran 2020 ©Mustafa Gökmen
Astragalus nitidissimusDarende / Malatya
ŞK4869/2016 ©Şükrü Karakuş
Astragalus nitidissimusAnkara
Ek1/1372/2015 ©İsmail Eker vd.
Astragalus nitidissimusGürün / Sivas
ISTO37403/2015 ©Selvinaz Gülçin Bo...
Benzer taxonlar
Sinonim adlandırmalar: Astragalus nitens, Tragacantha nitens
Türkiye´de doğal yayılan diğer Astragalus türleri: A.achundovii, A.acicularis, A.acikirensis, A.acmonotrichus, A.acmophylloides, A.acmophyllus, A.adiyamanensis, A.adunciformis, A.aduncus, A.adustus, A.adzharicus, A.aegobromus, A.aintabicus, A.akmanii, A.akscheherensis, A.aladagensis, A.albertshoferi, A.albicalycinus, A.albifolius, A.aleppicus, A.altanii, A.alyssoides, A.amblolepis, A.amoenus, A.ancistrocarpus, A.andrachnaefolius, A.andrasovszkyi, A.angustiflorus, A.angustifolius, A.ansinii, A.antalyensis, A.anthylloides, A.antiochianus, A.apricus, A.argaeus, A.argentophyllus, A.arguricus, A.argyroides, A.armeniacus, A.asciocalyx, A.asterias, A.aucheri, A.aureus, A.austriacus, A.austro-aegaeus, A.aydosensis, A.aytatchii, A.bachmarensis, A.bahcesarayensis, A.baibutensis, A.bakirdaghensis, A.balansae, A.balkisensis, A.barba-jovis, A.barbatus, A.barbeyanus, A.barboides, A.bashkalensis, A.basianicus, A.baytopianus, A.beypazaricus, A.bicolor, A.bombycalyx, A.bozakmanii, A.brachycalyx, A.brachycarpus, A.brachypetalus, A.brachypterus, A.brachystachys, A.bracteosus, A.bruguieri, A.cadmicus, A.calvertii, A.calycinus, A.camptoceras, A.campylorhynchus, A.cancellatus, A.capito, A.caprinus, A.caraganae, A.cariensis, A.caspicus, A.cataonicus, A.caucasicus, A.caudiculosus, A.cedreticola, A.celakovskyanus, A.cephalotes, A.chamaephaca, A.chamardiensis, A.chamberlainianus, A.christianus, A.chrysochlorus, A.chrysostachys, A.chtonocephalus, A.cicer, A.cicerellus, A.cilicius, A.ciloensis, A.cinereus, A.clavatus, A.coarctatus, A.columnaris, A.commagenicus, A.commixtus, A.comosoides, A.compactus, A.condensatus, A.consimilis, A.coodei, A.cornutus, A.crassinervius, A.crenatus, A.cretaceus, A.creticus, A.crinitus, A.cryptocarpos, A.cuspistipulatus, A.cylleneus, A.cymbibracteatus, A.cymbostegius, A.czorochensis, A.dactylocarpus, A.daenensis, A.darendensis, A.davisii, A.decurrens, A.deinacanthus, A.delanensis, A.delbesii, A.demirizii, A.densifolius, A.depressus, A.dictyophysus, A.diphtherites, A.dipodurus, A.dipsaceus, A.dirmilensis, A.distinctissimus, A.diyarbakirensis, A.drusorum, A.dumanii, A.dzhebrailicus, A.echinatus, A.echinops, A.ekicii, A.ekimii, A.elatus, A.elazigense, A.eliasianus, A.elongatus, A.emarginatus, A.epiglottis, A.eriocephalus, A.eriopodus, A.ermineus, A.erythrotaenius, A.eubrychioides, A.expetitus, A.exscapus, A.fabaceus, A.falcatus, A.fallacinus, A.flavescens, A.fragrans, A.fraxinifolius, A.frickii, A.friederikeanus, A.fumosus, A.gaeobotrys, A.galegiformis, A.garaensis, A.gaziantepicus, A.geocyamus, A.germanicopolitanus, A.gevashensis, A.gigantostegius, A.gilvus, A.gladiatus, A.glaucophyllus, A.globosus, A.glycyphylloides, A.glycyphyllos, A.goeznensis, A.gossypinus, A.graecus, A.griseus, A.gueruenensis, A.gummifer, A.guttatus, A.guzelsuensis, A.gymnalopecias, A.gymnolobus, A.haarbachii, A.hakkariensis, A.hakkiaricus, A.halicacabus, A.hamosus, A.hareftae, A.hartvigii, A.haussknechtii, A.helbaekii, A.heldreichii, A.hilaris, A.hirsutus, A.hirticalyx, A.horasanicus, A.huber-morathii, A.humilis, A.humillimus, A.hyalolepis, A.hymenocystis, A.hystrix, A.icmadophilus, A.idae, A.ihsancalisii, A.imbricatus, A.inaniae, A.incertus, A.isauricus, A.jodostachys, A.kadschorensis, A.karabaghensis, A.karamasicus, A.karasarensis, A.kastamonuensis, A.khokhrjakovii, A.kirchhoffiae, A.kirshehiricus, A.kochakii, A.kristii, A.kurdicus, A.lagopodioides, A.lagopoides, A.lagowskii, A.laguriformis, A.lamarckii, A.lanatus, A.lasioglottis, A.latifolius, A.latistipulatus, A.leiophyllus, A.leporinus, A.leucolachnus, A.leucomallophorus, A.leucothrix, A.lineatus, A.listoniae, A.longifolius, A.longisubulatus, A.longivexillatus, A.lusitanicus, A.lycaonicus, A.lycius, A.macrocephalus, A.macrostachys, A.macrouroides, A.macrourus, A.mahmutlarensis, A.malatyaensis, A.mardinensis, A.maximus, A.melanocarpus, A.melanocephalus, A.melanophrurius, A.melitenensis, A.mesites, A.mesogitanus, A.mesopotamicus, A.meyeri, A.michauxianus, A.micracme, A.micrancistrus, A.microcephalus, A.micropterus, A.microrchis, A.mirus, A.mitchellianus, A.mollis, A.mugliensis, A.munzurensis, A.muschianus, A.nabelekii, A.nanus, A.nervulosus, A.neurocarpus, A.nezaketiae, A.nigrifructus, A.nigrocalycinus, A.nigropedunculatus, A.nitidissimus, A.noaeanus, A.nydeggeri, A.ochrochlorus, A.odoratus, A.oleifolius, A.oltensis, A.olurensis, A.onobrychioides, A.onobrychis, A.oocephalus, A.oreades, A.oreites, A.ornithopodioides, A.ovabaghensis, A.ovalis, A.ovatus, A.ovinus, A.oxyglottis, A.oxytropifolius, A.panduratus, A.paradoxus, A.parnassi, A.patnosicus, A.pelliger, A.pendulus, A.pennatulus, A.pennatus, A.pereshkhoranicus, A.persicus, A.phrygius, A.physocalyx, A.physodes, A.piletocladus, A.pineticola, A.pinetorum, A.pisidicus, A.plumosus, A.podperae, A.polemoniacus, A.polhillii, A.polyanthus, A.ponticus, A.prusianus, A.pseudocylindraceus, A.pseudomultijugus, A.pseudoutriger, A.pseudovegetus, A.psoraloides, A.ptilodes, A.pulchellus, A.pycnocephalus, A.rausianus, A.renzii, A.retamocarpus, A.robustus, A.roseocalycinus, A.roussaeanus, A.rubicundus, A.russelii, A.sachanewii, A.saganlugensis, A.sakaryaensis, A.sanguinolentus, A.sarikamishensis, A.scabrifolius, A.schizopterus, A.scholerianus, A.schottianus, A.serpentinicola, A.sesameus, A.setulosus, A.shelkovnikovi, A.sibthorpianus, A.sigmoideus, A.siliquosus, A.simonii, A.sinaicus, A.sommieri, A.sorgerae, A.sparsipilis, A.spectabilis, A.sphaeranthus, A.spitzenbergeri, A.spruneri, A.stella, A.stenosemioides, A.stenosemius, A.stereocalyx, A.stevenianus, A.stojani, A.strictifolius, A.strictispinis, A.stridii, A.strigillosus, A.suberosus, A.subhanensis, A.subsecundus, A.subulatus, A.subuliferus, A.surugensis, A.suserianus, A.syringus, A.szovitsii, A.talasseus, A.taochius, A.tatlii, A.tauricolus, A.thiebautii, A.thracicus, A.tigridis, A.tmoleus, A.tokatensis, A.tournefortii, A.trabzonicus, A.trachytrichus, A.tribuloides, A.trichocalyx, A.trichostigma, A.triradiatus, A.trojanus, A.tunceliensis, A.turcicus, A.turkmenensis, A.tuus, A.uhlwormianus, A.uraniolimneus, A.vaginans, A.velenovskyi, A.venulosus, A.vestitus, A.vexillaris, A.viciifolius, A.victoriae, A.viridiformis, A.viridis, A.viridissimus, A.voronovianus, A.vulnerariae, A.wagneri, A.warburgii, A.wiedemannianus, A.xanthogossypinus, A.xerophiloides, A.xerophilus, A.xylobasis, A.yildirimlii, A.yilmazii, A.yueksekovae, A.yusufeliensis, A.zahlbruckneri, A.zaraensis, A.zederbaueri
Dış bağlantılar




Kaynaklar
  1. Davis,P.H., Cullen,J., & Coode,M.J. (1962-1988). Flora of Turkey and The East Aegean Islands. Edinburgh University Press.
  2. NGBB (2022). Bizim Bitkiler. . Erişim tarihi 5Ağu2022 (Türkiye bitkileri listesi, yayılış bilgileri ve Türkçe adları) Dış bağlantı
  3. Kırsal Çevre (Sürekli). Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği. (Gönüllülerin bölgesel gözlemleri ile yayılış bilgilerinin güncellenmesi) Dış bağlantı
  4. Lindon, Heather, Gardiner, Lauren, Vorontsova, Maria, & Brady, Abigail. (2020). Gendered Author List International Plant Names Index 2020 (Version 2) [Data set]. Zenodo. (Flora tür epitetlerinde kullanılan bilim insanlarının isim kısaltmaları) Dış bağlantı
  5. IUCN (2022). The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2022-1. (Türkiye´deki tehlike altında bulunan türler listesi)